Vergi gelirleri yüzde 51,6 arttı!

Ekonomi Köşesi'nin gündemi: Bütçe...

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2025 yılı Ocak-Kasım dönemi Merkezi Yönetim Bütçe gerçekleşmelerindeki tabloda bütçe açığı, geçen yıla göre bir miktar değişti.

Şöyle ki;

-2025/2024 Ocak-Kasım dönemi itibarıyla harcamalar (bütçe giderleri) yüzde 41,6 artarken, toplam gelirlerdeki (bütçe gelirleri) artış yüzde 48,5'e çıktı.

Böylece yılın 11 ayında merkezi yönetim bütçe harcamaları 12 trilyon 842 milyar 574 milyon TL, bütçe gelirleri ise 11 trilyon 571 milyar 584 milyon TL'ye ulaştı.

-Merkezi yönetim bütçesi 2024 yılı Ocak-Kasım döneminde 1 trilyon 276 milyar 935 milyon TL açık vermiş iken, 2025 yılı Ocak-Kasım döneminde 1 trilyon 270 milyar 991 milyon TL açık verdi. 2025/2024 değişim: Yüzde 0,5.

-11 ayda 1 trilyon 937 milyar 710 milyon lira faiz ödendi. 2024'ün 11 aylık dönemine göre 2025'te yüzde 62,1 artış var.

-11 aylık bütçe giderlerinin 10 trilyon 904 milyar 864 milyon lirasını geçen yıla göre yüzde 38,5'le yükselen faiz hariç giderler oluştururken, faiz ödemeleri ise yüzde 62,1 arttı.

-2024 yılı Ocak-Kasım döneminde 81 milyar 733 milyon TL faiz dışı açık verilmiş iken, 2025 yılı Ocak-Kasım döneminde 666 milyar 720 milyon TL faiz dışı fazla verilmiştir.

Bütçe Giderleri...

-Bütçe giderleri içinde en büyük kalemi cari transferler oluşturdu. 11 ayda ikinci büyük kalem ise personel giderleri oldu.

-Cari transferler geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 39,2 artışla 4 trilyon 779 milyar 582 milyon lira olurken, personel giderleri de yüzde 36,4 artışla 3 trilyon 398 milyar 396 milyon lira oldu.

-SGK Devlet Primi Giderleri (kamu çalışanlarının prim ödemeleri) de yüzde 36,8 artarak 416 milyar 749 milyon lira oldu.

Not: Bütçe hesaplarında ve Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yayımladığı verilerde kullanılan cari transferler kavramı, cari yıl içinde kullanıma sunulan, faydası bir yıl içinde tüketilen ve karşılığı olmayan harcamalar olarak tanımlanır. Aynı zamanda da ilgili idare bütçesinden, kişi veya kurumların cari nitelikli ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, karşılıksız olarak yapılan kaynak aktarımları cari transferleri oluşturmaktadır. Bu gider grubu, sermaye giderleri ve sermaye transferlerinden oluşmaktadır.

-Sermaye giderleri yüzde 39,2 artışla 1 trilyon 9 milyar 391 milyon liraya çıkarken, sermaye transferleri de yüzde 198,6 artarak 214 milyar 104 milyon liraya yükseldi.

-Mal ve hizmet alım giderlerinin 11 aylık tutarı yüzde 45,1 artışla 865 milyar 172 milyon lira ve borç verme kalemi de yüzde 12 azalışla 221 milyar 470 milyon lira oldu.

Bütçe Gelirleri...

Bütçe gelirlerinin en büyük bölümünü vergi oluşturuyor. 2025/2024 11 ayda yüzde 51,6 artışla vergi gelirleri 10 trilyon 2 milyar 2 milyon TL oldu.

11 aylık dönemdeki vergi gelirleri tahsilâtında geçen yılın aynı dönemine göre tahsilât artışı yüzde 51,6 ile bütçe gelirlerindeki artışın üstünde kaldı.

Vergi gelirlerinde; geçen yılın aynı dönemine göre Gelir Vergisi yüzde 88,3, Kurumlar Vergisi yüzde 37,5, Dahilde Alınan Katma Değer Vergisi yüzde 56,5, Özel Tüketim Vergisi yüzde 39,8, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi yüzde 63,2, İthalde Alınan Katma Değer Vergisi yüzde 27,5, Damga Vergisi yüzde 52,6 ve Harçlar yüzde 63,4 arttı.

Genel bütçe vergi dışı gelirleri ise, 1 trilyon 262 milyar 390 milyon TL oldu.

Velhasıl...

Vergi gelirleri yüzde 51,6 artmış olsa da, bu artış bütçedeki tüm sorunları çözmüş değil.

Bir yandan vergi tahsilatı yapılırken, bir yandan da yüzde 62,1 oranında artan faiz ödemesi var.

Bütçe açığının sınırlı kalması olumlu...

Ancak asıl mesele,vergi gelirlerinin ekonomiye ne kadar fayda sağladığı...