Tencerede lezzet, ekonomide sınav!

Ekonomi Köşesi'nden merhaba...

Enflasyon oranı açıklandı.

Yıllık tüketici enflasyonu geriliyor, aylık enflasyon artıyor!

Gıdanın fiyatı?

Hız kesmeden yükseliyor.

Türkiye Emekliler Derneği (TÜED) Uludağ Şubesi Başkanı Kenan Pars, "Emeklinin tenceresinde yemek yerine dert pişiyor" diyor.

TÜİK'e göre ağustos ayında aylık enflasyon yüzde 1,84, yıllık enflasyon ise yüzde 31,51 oldu.

TÜRK-İŞ'in araştırmasına göre dört kişilik bir aile için açlık sınırı 37 bin 388 liraya, yoksulluk sınırı ise 121 bin 786 liraya ulaştı.

Başkan Kenan Pars şöyle diyor:

"Emekli pazara gidiyor, filesini dolduramadan dönüyor. Markete giriyor, ihtiyacının yarısını alamıyor. Faturasını ödüyor, mutfaktan kısmak zorunda kalıyor. İlaç alıyor, sofrasından eksiltiyor. Emeklinin hayatı artık 'Neyi alabilirim?' hesabından çıkıp 'Neyi almasam olur?' hesabına dönmüş durumda. Bu, kabul edilebilir bir tablo değildir."

Velhasıl...

Enflasyon sadece rakam değil, ailenin bütçesidir!

***

BURSA'NIN MUTFAĞI ZENGİN, PEKİ EKONOMİSİ KAZANACAK MI?

Bursa'nın ekonomisini konuşurken; sanayi, ihracat, tekstil, otomotiv, makine, turizm, tarım...

Ve son dönemde giderek daha fazla gastronomi...

Peki, Bursa'nın mutfaktaki değeri neden ekonomik değere yeterince dönüşmüyor?

Geçtiğimiz günlerde Uluslararası 5. Bursa Gastronomi Festivali'nin tanıtım toplantısındaydım.

18-19-20 Eylül'de gerçekleştirilecek festivalin teması da oldukça anlamlı.

"Fetheden Lezzetler..."

Bursa'nın fethinin 700. yılı anısına...

Ancak festivalin anlamı yalnızca 3 günlük bir organizasyondan ibaret olmamalı.

Çünkü Bursa için ciddi bir ekonomik fırsat var.

Festival alanında oluşturulacak 3 ana lezzet sokağında toplam 145 stant yer alacak.

Bunun 55'i Bursa'nın coğrafi işaretli yerel lezzetlerine ayrılacak.Yerel üreticiler, kadın kooperatifleri ve dernekler için de 40 stant bulunacak.

Yani mesele;

"3 gün yemek yedirelim" meselesi değil, asıl mesele 3 günlük gastronomi festivalini 365 günlük ekonomik değere dönüştürebilmek.

Çünkü Bursa ciddi bir hazine...

Gemlik zeytini, Orhangazi zeytini, Bursa siyah inciri, İnegöl köftesi, Bursa pideli köftesi, cantık, İskender kebabı, tahinli pide, domates, biber, şeftali, kiraz ve daha birçok yöresel ürün...

Ve bunların bir bölümü TÜRKPATENT tarafından coğrafi işaretle tescillenmiş durumda.

***

Peki, coğrafi işaret sadece bir belge mi?

Hayır!

Marka, katma değer, turizm, ihracat, şehir kültürünün dünyaya tanıtılması ve en önemlisi de üreticinin korunması demek.

***

Burada ekonominin temel sorunlarından birine geliyoruz.

Üretici ile tüketici arasındaki değer paylaşımı...

Ürünün kilogram maliyeti ne? Tarladaki satış fiyatı ne? Market fiyatı ne? Aradaki fark neden bu kadar büyük? Üretici neden kazanamıyor? Tüketici neden pahalıya alıyor?

İşte tam burada gastronomi devreye giriyor.

Çünkü gastronomi sadece 'lezzet' değil! Ekonomi politikası...

Örneğin;

Bursa Siyah İnciri...

Sadece incir mi? Hayır...

Bir coğrafyanın, iklimin ve toprağın ürünü...

Üreticinin emeği ve aynı zamanda tescilli bir değer.

O halde mesele sadece inciri üretmek değil, mesele incirin katma değerini artırmak, markalaştırmak, pazarlamak, ihraç etmek ve dünyaya anlatmak.

Burada sanayi ile tarımın Bursa'da nasıl birbirini tamamlayabileceği de ortaya çıkıyor.

Bursa'nın gastronomi stratejisi sadece aşçıların, restoranların ya da turizmcilerin konusu değil.

Sanayicinin, lojistikçinin, dijital pazarlamanın, ambalaj sektörünün, ihracatçının ve tarım teknolojilerinin de konusu.

Çünkü dünya pazarında rekabet zorlaşıyor... Maliyetler yüksek... Finansman baskısı var.

Geleneksel ihracat alanlarında rekabet her geçen gün daha da çetinleşiyor.

Velhasıl...

Yeni ihracat alanlarına ihtiyacımız var.

İşte gastronomi bunlardan biri...

Çünkü artık dünyaya sadece ürünü satmıyoruz, ürünün hikâyesini de satıyoruz.

Bursa İskender kebabı, İnegöl köftesi, zeytin, domates, incir...

Bunların her biri Bursa'nın yalnızca damak tadını değil; yaşanmışlığını, toprağını, kültürünü, üretim biçimini ve hikâyesini anlatıyor.

Dolayısıyla gastronomi turizmine yalnızca; 'kenti tanıtma bütçesi' olarak bakmamak gerekiyor.

Gastronomiyi kent ekonomisinin ihracat kalemlerinden biri olarak görmek gerekiyor.

Bu açıdan festival önemli!

Ama festivalin başarısını yalnızca ziyaretçi sayısıyla ölçersek, büyük resmi kaçırırız.

***

Birkaç soru daha...

Bursa'nın gastronomi ekonomisi envanteri var mı? Hangi ürün ne kadar üretiliyor? Kaç üretici var? Üretim maliyeti ne? Hangi ürün ne kadar ihraç ediliyor? Coğrafi işaretli ürünlerin toplam ekonomik büyüklüğü ne? Bursa'ya gelen turist bu ürünlere ne kadar harcıyor? Bursa mutfağının şehir ekonomisine katkısı ne kadar?

Ve çiftçi, gastronomi zincirinin içerisinde ne kadar söz sahibi?

Çünkü üretici kazanmazsa, tarım sürdürülebilir mi?

Tarım sürdürülemezse, Bursa mutfağı sürdürülebilir mi?

Gelelim festival sonrasına...

Kaç üretici yeni satış kanalı buldu? Kaç firma yeni müşteri kazandı? Kaç coğrafi işaretli ürün yeni pazara girdi? Kaç turist Bursa'ya gastronomi amacıyla geldi? Kaç ürün ihracata başladı? Kaç üreticinin geliri arttı? Kaç yeni marka ortaya çıktı?

İşte festivalin gerçek ekonomik karnesi bunlar...

Çünkü festivalin başarısı sadece ziyaretçi sayısı olmamalı.

Başarı; üreticinin daha fazla kazanması, ürünün daha fazla katma değer üretmesi, Bursa mutfağının daha fazla tanınması, yeni pazarların açılması ve gastronominin 365 güne yayılan bir ekonomik değere dönüşmesi olmalı.

Velhasıl...

Bursa'nın mutfağı zengin!

Şimdi mesele, bu zenginliği Bursa ekonomisinin kazancına dönüştürebilmek!