Sanayide 'maliyet' savaşı!

Ekonomi Köşesi'nden merhaba...

Bugünkü gündemimizde sanayinin nabzını tutan önemli bir anketi konuşacağız.

1-Üretici ne düşünüyor?

2-Reel sektör geleceği nasıl okuyor?

İşte bu soruların cevapları, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan ve imalat sanayinde faaliyet gösteren 1773 işyerinin yanıtlarından oluşan Şubat 2026 'İktisadi Yönelim Anketi'nin sonuçlarında saklı.

İmalat sanayinde faaliyet gösteren 1773 işyerinin yanıtlarıyla hazırlanan anket, sadece mevcut durumu değil aynı zamanda da gelecek aylara ilişkin beklentileri de veriyor.

Lafı evirip çevirmeden en baştan söyleyeyim: Sanayicinin gelecek öngörüleri temkinli tablo çiziyor.

Şöyle ki;

-Sanayi dalınızdaki genel gidişat konusunda iyimser olan sanayicilerin oranının sınırlı kaldığını görüyoruz.

Bir ay öncesine kıyasla sanayicilerin yüzde 6,1'i 'daha iyimser' bakarken, yüzde 13,6'lık kesim 'daha kötümser' bir tablo çiziyor.

Bu görüş, imalat sanayinde güvenin henüz güçlü bir toparlanma sergilemediğini belirtiyor.

-Üretim cephesinde ise, beklentiler görece olumlu.

Çünkü imalat sanayinde faaliyet gösteren işyerlerinin yüzde 27,90'ı gelecek üç ayda üretim hacminde artış beklerken, yüzde 7,50'si azalış bekliyor.

-İyimserlik siparişlere de yansımış...

Gelecek üç aydaki toplam sipariş miktarında yüzde 30,2'si artış ve yüzde 10,3'ü azalış bekliyor.

Gelecek üç ayda işyerlerinin yüzde 28,7'si iç piyasa siparişlerinde artış, yüzde 8,6'sı düşüş bekliyor. İhracat siparişlerinde artış bekleyenler yüzde 26,3, azalış bekleyenler yüzde 10,7.

Buradaki tablo ise, iç piyasa ve dış pazarda sınırlı da olsa bir canlanma beklentisinin sürdüğünü anlatıyor.

-Sanayinin istihdam bakışı ise, daha temkinli...

Gelecek üç ayda istihdamın artacağını düşünen sanayicilerin oranı yüzde 10,9 olurken, 'azalacak' diyenlerin oranı yüzde 7,4 seviyesinde.

-Gelelim maliyetlere...Güçlü baskı maliyetlerde!

Gelecek üç ayda ortalama birim maliyetlerde artış bekleyenlerin oranı yüzde 57 gibi oldukça yüksek bir seviyede. Azalış bekleyenlerin oranı ise sadece yüzde 1.

Dolayısıyla maliyetlerdeki bu baskı fiyat beklentilerine de yansıyor.

Gelecek üç ayda satış fiyatlarında sanayicilerden yüzde 44,9'u artış beklerken, yüzde 1,5'i satış fiyatlarının azalacağını öngörüyor.

Bu tablo, enflasyonla mücadele sürecinde maliyet kaynaklı risklerin sürdüğüne işaret ediyor.

Nitekim gelecek on iki aylık dönem sonu itibarıyla, yıllık üretici fiyatları (ÜFE) enflasyonu beklentisi yüzde 30,2.

-Finansman tarafı ise dikkat çeken bir başka konu...

Gelecek üç aylık dönemde kısa vadeli Türk Lirası kredi faiz oranı beklentisinde sanayicilerin yüzde 45,4'ü düşeceğini beklerken, faiz artışı bekleyenlerin oranı ise yüzde 5,2 ile sınırlı.

Bu durum, finansman koşullarında gevşeme umudunun sanayicide güç kazandığını gösteriyor.

-Yatırım cephesinde güçlü bir atak yerine ölçülü bir yaklaşım var.

Geçmiş on iki aya kıyasla gelecek on iki ayda, sabit sermaye yatırımı öngören sanayicilerin oranı yüzde 19,9, yatırımı azaltmayı düşünenlerin oranı ise yüzde 11,4.

Bu oran da, sanayicinin büyüme isteğini koruduğunu fakat belirsizlikler nedeniyle temkinli adım attığına işaret ediyor.

Velhasıl...

Anket sonuçları, temkinli bir iyimserliğin yanında maliyet baskısının güçlü şekilde hissedilmeye devam ettiğini gösteriyor.

Ayrıca...

Üretim ve siparişlerdeki beklenti kontrollü bir iyimserliğe işaret ediyor.

Maliyet artışlarının ve belirsizliklerin imalat sanayini baskılamaya devam ettiğini gösteriyor.

Diyeceğim o ki;

Sanayici üretmek, yatırım yapmak ve büyümek istiyor...

Fakat bunu yaparken maliyetler ve finansman koşullarında temkinli davranmayı sürdürüyor.

Ortaya çıkan sonuç:

Sanayicinin üretme ve büyüme isteği ile maliyet baskısı arasındaki mücadelesi...

Sanayicinin en büyük sınavı, artan maliyetler!

Ne dersiniz?