Sanayici neyi bekliyor?

Ekonomi Köşesi'nden merhaba...

Sanayi cephesinde nisan ayı verileri net bir şey söylüyor:

"Bekle-Gör" hali uzuyor ve sanayi yön arıyor!

Reel Kesim Güven Endeksi, nisan ayında 98,6'ya düştü.

Mart ayında 100...

İmalat sanayi nisanda yüzde 73,8 kapasite ile çalıştı.

Mart ayında ise yüzde 73,3 kapasite ile çalışmıştı.

Aslında veriler sanayide görünümün özeti gibi...

Reel kesim güveni ne panik yaratacak kadar sert, ne de her şeyin yolunda olduğunu belirtecek kadar güçlü.

İmalat sanayinde kapasite kullanım oranı ise neredeyse yerinde sayıyor.

Dolayısıyla;

Üretim çarkları dönüyor, fakat hızlanmıyor.

Sanayici frene basmıyor, fakat gaza da yüklenmiyor.

****

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) nisan ayında imalat sanayinde faaliyet gösteren 1752 işyerinde gerçekleştirdiği 'İktisadi Yönelim Anketi'ne verilen yanıtların toplulaştırılarak değerlendirilmesinde de benzer bir tablo görüyoruz.

*Sanayi dalındaki genel gidişatı önceki aya kıyasla daha iyi bulan sanayici oranı yüzde 4,0.

"Daha kötümser" bulan sanayici oranı da yüzde 24,1 oldu. Yüzde 71,9'u ise, "Değişen bir şey yok" dedi.

Yani yüzde 71,9'luk oranı kapsayan ezici çoğunluk, "değişen bir şey yok" diyerek ve "bekle - gör" duruş sergileyerek adeta kenara çekilmiş durumda.

*Üretim tarafında da tablo ikiye ayrılıyor.

İşyerlerinin yüzde 17,6'sı son üç ayda üretim hacmini artırırken, yüzde 13,6'sı düşürdü.

Yani hafif bir artış eğilimi olsa da güçlü değil.

*İç siparişlerde de benzer bir tablo görülüyor. Burada da iç talep tarafı biraz daha zayıf.

Son üç ayda iç piyasadan aldığı sipariş miktarını arttıranlar yüzde 14,9, düşürenler yüzde 16,9

*Son üç ayda alınan ihracat siparişleri artanlar yüzde 15,9, düşenler yüzde 16,7.

Yani ihracat siparişleri de farklı değil. Düşüş ve artış oranı birbirine çok yakın. Küresel talep sanayiciye net bir yön sağlamıyor.

****

Gelelim rekabet gücüne...

Rekabet gücü tarafı daha da düşündürücü!

*Son üç ayda yurt içindeki rekabet gücü "İyileşti" diyen işyerlerinin oranı yüzde 6,9, "Kötüleşti" diyen işyerlerinin oranı 12,5.

*Son üç ayda Avrupa Birliği içindeki yurt dışı piyasalarda rekabet gücünün iyileştiğini söyleyen sanayicinin oranı yüzde 4,5, kötüleştiğini belirten sanayicinin oranı yüzde 14,5.

*Son üç ayda Avrupa Birliği dışındaki yurt dışı piyasalarda rekabet gücü için "İyileşti" diyen sanayici yüzde 5,6, "Kötüleşti" diyen sanayici oranı yüzde 14,3.

Yani hem iç piyasada hem de Avrupa Birliği içinde ve dışında "kötüleşti" diyenlerin oranı, "iyileşti" diyenlerin üzerinde.

Bu durum ise bize şunu ifade ediyor:

Aslında sanayici sadece üretim tarafında değil, rekabet ve fiyatlama tarafında da ciddi baskı hissediyor.

****

Bir de kapasite meselesi var tabi...

O ise ayrı bir sinyal veriyor.

*Kayıtlı siparişler ve gelecek aylardaki talep beklentisi göz önüne alındığında şu andaki üretim kapasitesi seviyesi...

Yani sanayicilerin yüzde 9,8'i "Yeterinden fazla kapasite var" derken, sanayicilerden yüzde 7,2'si "Yeterinden az kapasite var" diyor.

Ankete verilen bu cevap bile aslında genişleme iştahının olmadığına işaret ediyor.

Genelde yeterinden fazla kapasite, talep zayıflığının olmasından ortaya çıkar.

Sonuç olarak...

Elbette sanayi durmuyor, fakat hızlanmıyor da...

Güven düşüyor, fakat henüz kırılmış değil...

Talep var, fakat güçlü değil...

Rekabet baskısı hissediliyor, fakat panik yaratacak düzeyde değil...

Velhasıl sanayi şu an için bir virajda değil...

Daha çok hangi şeritte hızlanacağına karar vermeye çalışıyor gibi...

Peki, ne dersiniz?

Sizce, sanayici neden frene bastı?

Ya da daha kritik bir soru:

"Sanayide bekle - gör ekonomisi ve hızlanamayan çarklar" ne kadar daha sürer?