Sanayi ne kadar sürdürülebilir?

Sanayideki gelişmelere birlikte göz atacağız ve Ekonomi Köşesi'nde bu kez Sanayi Üretim Endeksi ve Atık İstatistiklerine değineceğiz.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) diyor ki;

Eylül ayında sanayi çarkları bir önceki yılın aynı ayına göre biraz daha hızlı döndü.

Sanayi üretimi yıllık yüzde 2,9 arttı. Sanayinin alt sektörlerinden imalat sanayi sektörü endeksi de yüzde 2,7 artış gösterdi.

Görünürde tablo olumlu; çarklar dönüyor ve üretim artıyor.

Ancak verilerin aylık performansına baktığımızda farklı bir durum ortaya çıkıyor. Çünkü sanayi üretiminin bir önceki aya göre yüzde 2,2 azaldığını görüyoruz.Sanayinin alt sektörlerinden imalat sanayi sektörü endeksinde bu düşüş yüzde 2,3.

Velhasıl sanayi üretimi artıyor, fakat ivme kaybı da hissediliyor.

Yılın son çeyreğine yaklaşırken, ekonominin sanayi çarklarında ritim biraz düşmüş durumda.

Bir başka tablo da Atık İstatistikleri, 2024...

Üretimin arka plandaki görünümüne bakacak olursak;

Araştırma kapsamındaki imalat sanayi işyerleri, maden işletmeleri, termik santraller, organize sanayi bölgeleri (OSB) ve hanehalklarında 2024 yılında 42,2 milyon tonu tehlikeli olmak üzere toplam 120 milyon ton atık oluşmuş.

Sadece imalat sanayi işyerlerinde 4,2 milyon tonu tehlikeli olmak üzere toplam 24,4 milyon ton atık üretilmiş.

Toplam atığın yüzde 70,1'i satılmış veya lisanslı atık işleme tesislerine gönderilmiş. Yüzde 12,1'i tesis bünyesinde geri kazanılmış, ya dolgu malzemesi olarak kullanılmış ya da doğaya yeniden kazandırılmış.

Yüzde 10,8'i düzenli depolama tesislerine gönderilmiş, yüzde 2,6'sı beraber yakma (ko-insinerasyon) veya yakma tesislerine gönderilmiş.

Yüzde 2,4'ü belediye veya OSB yönetimleri tarafından toplanmış, yüzde 1,8'i işyeri sahasında depolanmış, yüzde 0,1 ise diğer yöntemlerle bertaraf edilmiş.

OSB müdürlüklerinin altyapı hizmetleri, atıksu arıtımı vb. idari faaliyetleri sonucu 196 bin tonu tehlikeli olmak üzere 397 bin ton atık oluşmuş.

Oluşan atığın yüzde 95,5'i atık işleme tesislerine gönderilmiş, yüzde 4,5'i diğer yöntemlerle bertaraf edilmiş.

Dolayısıyla...

Veriler, üretim ile verimliliğin paralel ilerlemediğini gösteriyor.

Sanayide son yıllarda sıkça konuşulan konu: Yeşil Dönüşüm...

Fakat konuşulan dönüşümün rakamlara henüz yansıyamadığını görüyoruz.

Türkiye'de endüstriyel atıkların yaklaşık yüzde 12'si geri kazanılırken, Avrupa Birliği'nde bu oran yüzde 45 civarında.

Bu durum, rekabet gücü farkı da yaratıyor.

Zira küresel ekonomide büyüme artık yalnızca üretimle değil, kaynak verimliliğiyle de ölçülüyor.

Yıllık bazda sanayi üretiminde artış sevindirici.

Ancak geri kazanım sistemi hâlâ yeterince yaygın değil.

Son olarak...

Yeşil dönüşüm kavramı artık bir tercih değil, zorunluluk.

Unutmayalım ki; rekabet ortamında üretim sadece ne kadar yaptığınızla değil, nasıl yaptığınızla da ölçülüyor.