Fabrikalar temkinli çalışıyor!

Ekonomi Köşesi'nden merhaba...

Mayıs ayı verileri geldi.

Reel Kesim Güven Endeksi, bir önceki aya göre 2,4 puan artarak 101 seviyelerine çıktı.

Dolayısıyla imalat sanayi kapasite kullanım oranında da hafif bir yükseliş var.

Sanayici üretim çarkını durdurmuş değil.

Öte yandan da işin dikkat çeken kısmı ise, sanayici tam anlamıyla rahat değil.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından düzenlenen ve imalat sanayinde faaliyet gösteren 1966 işyerinde gerçekleştirilen İktisadi Yönelim Anketi, reel kesim güveni ve imalat sanayi kapasite kullanımı ile ilgili önemli ipuçları veriyor.

Ve sanayicinin ruh hali şöyle:

"Temkinliyiz... Beklemeye devam ediyoruz...Maliyet baskısı altındayız..."

Örneğin;

Ankete katılan işyerlerinin yüzde 24,10'u son üç aydaki üretim hacimlerinin arttığını söylüyor.

Azaldığını söyleyenlerin oranı yüzde 13.

Büyük çoğunluk olan yüzde 62,90'lık kesim"aynı kaldı" diyor.

Yani sanayici ne frene tam basıyor ne de gaza yükleniyor...

Örneğin;

Sanayi dalındaki genel gidişat konusunda bir ay öncesine kıyasla görüş bildiren sanayicilerden 'daha iyimser' bakanların oranı yüzde 6,8, 'daha kötümser' bakanların oranı yüzde 16,4 ve "aynı" diyenlerin oranı da yüzde 76,8.

Örneğin;

Sipariş tarafında iç piyasada ve ihracatta ciddi bir sıçrama yok.

Firmalar yeni sipariş alıyor, ama yine de güçlü talep havası henüz oluşmuş değil.

Son üç ayda alınan toplam siparişlerinin miktarı artanların oranı yüzde 20,90, azalanların oranı yüzde 15,40 ve aynı kalanların oranı yüzde 63,70.

Son üç ayda alınan iç piyasa sipariş miktarı artanların oranı yüzde 19,40, azalanların oranı yüzde 14,90 ve aynı kalanların oranı yüzde 65,70;

İhracat siparişleri miktarı artanların oranı yüzde 18, azalanların oranı yüzde 16,80 ve aynı kalanların oranı yüzde 65,20.

Örneğin;

Maliyetler...

Son üç aydaki ortalama birim maliyetlerinde "arttı" diyen işyerlerinin oranı yüzde 65,2, "aynı kaldı" diyen işyerlerinin oranı yüzde 33,6 ve "azaldı" diyenlerin oranı da yüzde 1,2.

Velhasıl...

Sanayici hâlâ yüksek maliyet baskısı altında!

İşçilik, hammadde, enerji, finansman...

Gider kalemleri değişiyor, fakat maliyet yükü değişmiyor.

İşte bu yüzden reel kesim güven endeksindeki artış tek başına yeterli olmuyor.

Çünkü maliyet de artıyor.

Sanayicinin ruh hali bize biraz şunu anlatıyor:

"İşler tamamen kötü değil, fakat hâlâ önümüzü net göremiyoruz."

Özetle...

Mayıs ayı verilerinde görülen tablo, Türkiye ekonomisinde üretim yönü ayakta kalmaya çalışıyor.

Dolayısıyla güçlü bir toparlanma hikâyesi için sadece güven artışı yetmiyor.

Maliyetlerin düşmesi, finansmana erişimin kolaylaşması ve beklenen talebin yeniden güçlenmesi gerekiyor.

Yoksa sanayici üretmeye yine devam eder...

Ancak ayakta kalabilmek için üretir, büyümek için değil...

Ne dersiniz?