Bursa'da kooperatifler neden kapanıyor?

Ekonomi Köşesi'nden merhaba...

Bir ürünün fiyatına bakıp, "Artık bu kadar da olmaz" dediğimiz ortak anlar...

Peki o ürünün arka planındaki üretici ne kazanıyor?

Gelin bugün kooperatifleri sadece bir üretim aracı olarak değil, ekonominin sessiz belirleyicileri olarak düşünelim.

Baktığımızda Türkiye genelinde binlerce kooperatif faaliyet gösteriyor.

Tarımsal kalkınmadan konut yapıya, esnaf kefaletten kadın girişimi üretim kooperatiflerine kadar oldukça geniş bir alandan söz ediyoruz.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin (TOBB) verileri dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor.

Türkiye genelinden başlayalım...

2025 yılında, 2024 yılına göre kurulan kooperatif sayısı yüzde 30,9 oranında azalırken, kapanan kooperatif sayısı yüzde 6,4 oranında arttı.

2025 yılında tasfiye kararı alan kooperatif sayısında ise, 2024'e göre yüzde 8,5'lik bir artış söz konusu.

Peki Bursa?

Bursa genelinde 2025 yılında, 2024 yılına göre kurulan kooperatif sayısı yüzde 17,89 oranında azalırken, kapanan kooperatif sayısı yüzde 33,33 oranında arttı.

2025 yılında tasfiye kararı alan kooperatiflerdeki artış da, 2024'e göre yüzde 16,67 seviyesinde.

Dolayısıyla tablo oldukça net!

Kooperatifler kuruluyor, fakat aynı hızla atıl hale gelen ya da kapanan kooperatifler de artıyor ve sürdürülebilirlik sorunu da büyüyor.

Nedenler arasında kurumsallaşma eksikliği, finansmana erişim sorunları ve yönetim zafiyetleri sıralanabilir.

Başka bir deyişle sadece kurmak yetmiyor, sürdürülebilirliğini yani yaşatabilmeyi de sağlamak asıl mesele.

Bursa'yı düşündüğümüzde ise, çok daha kritik bir tablo ortaya çıkıyor.

Tarım, turizm ve sanayinin iç içe geçtiği bir şehirde, özellikle zeytin, meyve, sebze, süt ve süt ürünleri üretiminde kooperatiflerin rolü göz ardı edilemez.

Yerel ürünlerin markalaşması, tanıtımı ve daha geniş pazarlara ulaşması da büyük ölçüde yine bu topluluklar sayesinde mümkün oluyor.

Bu potansiyelin gerçeğe dönüşebilmesi için ise, destekleyici ekonomi politikaları önemli.

Finansman, denetim ve eğitim üzerine destekleyici mekanizmalar güçlendirilmeden kooperatiflerin uzun ömürlü olması zor gibi...

Örneğin yerel ürünler...

Ve tabi bu işin tüketici tarafıda var.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gıda güvenliğini sağlamak amacıyla yürütülen denetimlerin ardından taklit ve tağşiş yapılan gıdalar listesinin güncelliğinin arttığını gördüğümüz bir dönemden söz edecek olursak eğer, tüketicinin de bilinç düzeyi yükseliyor.

Sadece fiyat değil, ürünün içeriği de sorgulanıyor.

Nerede üretildiği bilinen, güvenilir ve doğal ürünlere yönelimin arttığını görüyoruz.

İşte bu açıdan bakıldığında kooperatifler, yerel üretimi destekleyen ve koruyan en önemli köprülerden biri.

Aynı zamanda tüketici ile üretici arasında güven inşa eden en önemli yapılardan biri haline geliyor.

Velhasıl...

Bursa'nın öz değerlerini üreticisiyle birlikte yaşatabilmesi için kooperatiflerin güçlenmesi şart!

Öte yandan da kooperatifler sadece ekonomik bir yapı değil, aynı zamanda sosyal bir dayanışma / kültür biçimidir.

Bursa'nın hem şehir ekonomisinde hem de kırsal kalkınmada daha güçlü bir hale gelmesi için bu dayanışmayı daha çok konuşmamız ve desteklememiz gerekiyor.

Zira güçlü ekonomik kalkınma, en küçük üreticinin ayakta kalabildiği yerde başlar.

Ne dersiniz?