Araç var, piyasa yavaş!

Ekonomi Köşesi'nden merhaba...

Dün,Ticari Araç Üst Yapı Üreticileri ve Tedarikçileri Derneği yani kısa adıyla TÜSTED'in 1. Olağan Genel Kurulu ve sektör buluşması gerçekleşti.

Bursa iş dünyasından sektörel temsilcilerinin yanı sıra İstanbul iş dünyasından da yoğun katılım vardı.

Sektör buluşmasındaki tablo aslında ticari araç pazarı ile ilgili çok net mesaj veriyordu:

Ticari araç pazarı stratejik bir sanayi gücü olma yolunda ilerliyor.

Yapılan genel kurulda TÜSTED Yönetim Kurulu Başkanlığına Murat Arslan seçildi.

Yönetim kurulunun devamında ise şu isimler var: Savaş Keskin, Bahtiyar Yenizağra, Bayram Taşocak, Yusuf Can Aydın, Serhat Akpınarlı ve İlker Yıldırım.

Bu arada dikkat çeken başka bir detay daha vardı...

Yönetim kurulunda kadın temsilci yoktu.

Aslında bu durum yalnızca TÜSTED'e özgü değil, ticari araç ve tedarikçilerinde kadın yöneticilerin, kadın sanayicilerin ve kadın teknik çalışanların sayısı hâlâ oldukça sınırlı.

Oysa üretim ekininin dönüşmesi, kurumsallaşmanın kuvvetlenmesi ve yeni nesil bakış açısının sektöre taşınması açısından kadınların daha fazla görünür olması artık bir tercih değil, ihtiyaç!

Belki de TÜSTED önümüzdeki süreçte bu konuda sektör adına önemli bir farkındalığın ve dönüşümün öncüsü olur.

Ne dersiniz?

*******

Ancak konuşmaların en dikkat çeken bölümü, sektörün yaşadığı sancıların açık açık ifade edilmesiydi.

Çünkü son 2 yılda özellikle hafif ve ağır ticari araç pazarında yaşanan daralma, üretim tarafında ciddi kırılmalar oluşturdu.

Finansmana erişim zorluğu, yüksek maliyetler, krediye ulaşamayan KOBİ'ler, yükselen döviz kuru baskısı, ham madde maliyetleri ve en önemlisi regülasyon süreçlerindeki belirsizlikler sektör üzerindeki yükü artırdı.

Bir dönem iç pazarda araç bulunamayan günler yaşanırken, bugün ise tablo farklı...

Şimdilerde ise, üretici de tedarikçi de sipariş akışındaki yavaşlamayı konuşuyor.

Özellikle ağır ticari tarafta taşımacılık maliyetlerinin yükselmesi, lojistik sektöründeki durağanlık ve yatırım iştahındaki gerileme yeni araç talebini baskılıyor.

Hafif ticari araç pazarında ise, filo yenilemeleri eskisi kadar hızlı gerçekleşmiyor.

Üretici açısından en büyük sorunlardan biri de öngörülebilirlik. Sanayici artık sadece üretim planı yapmıyor; mevzuatı, finansmanı ve ihracat pazarlarını aynı anda yönetmeye çalışıyor.

*******

TÜSTED Yönetim Kurulu Başkanı Murat Arslan konuşmasında sektörün yaşadığı sıkıntıları oldukça net anlattı:

"Geçtiğimiz yıl sektörümüz gerçekten çok ağır bir süreçten geçti. Yaklaşık altı ay boyunca araç üretiminin fiilen durduğu bir dönem yaşadık. Bu süreç sadece rakamların bozulduğu bir dönem değildi. Planlar bozuldu, maliyetler arttı, üretimler aksadı ve ekipler büyük bir belirsizlik içinde kaldı. Onlarca yıllık emekle büyütülmüş firmalar, ilk kez gelecek kaygısını bu kadar güçlü hissetti."

Aslında bu cümleler sadece bir sektörün değil, Türkiye sanayisinin son dönemde yaşadığı sıkışmışlığın da özeti gibi...

Bugün birçok üretici aynı soruyu soruyor:

"Üretebiliyoruz ama sürdürülebilir şekilde devam edebilecek miyiz?"

Konuşmadaki en önemli vurgu ise, "Rekabetten önce iş birliği gerekiyor!" cümlesiydi.

Artık hiçbir sektör tek başına ayakta kalamıyor.

Özellikle bir firmada başlayan sorun, zincirleme şekilde tüm tedarik hattını etkileyebiliyor.

Sektörü zorlayan NVR sürecinde yaşanan sıkıntılar da bunun en somut örneklerinden biri...

Üretimler durdu, belirsizlikler yaşandı ve sektör temsilcileri ciddi baskı altında kaldı, yani sektörün yaşadığı duraksama sadece üreticiyi değil; yan sanayiyi, tedarikçiyi, bayi ağını ve istihdamı da doğrudan etkiliyor.

Öte yandan da yaşanan bu kriz aynı zamanda sektör temsilcilerini ortak akılda buluşturmuş görünüyor.

Murat Arslan'ın şu sözleri oldukça önemliydi:

"Biz aslında çok büyük, çok güçlü ve Türkiye için stratejik değeri olan bir sektörüz."

Baktığımızda bugün Türkiye'nin ticari araç üretim kabiliyeti, Avrupa'nın dikkatle takip ettiği alanlardan biri haline geldi.

Özellikle BTSO Başkanı İbrahim Burkay'ın TÜSTED'e verdiği destek sektör adına önemli bir güç oluşturmuş durumda.

Bakanlıklar ve TSE ile yürütülen temaslar da sektörün artık daha organize hareket etmek istediğini gösteriyor.

Çünkü günümüz ekonomisinde güçlü olmak yetmiyor, temsil edilmek de gerekiyor.

Velhasıl...

TÜSTED'in hedefleri arasında mevzuat süreçlerinde daha etkin rol almak, teknik çalışma grupları oluşturmak, üyeler arası dayanışmayı artırmak ve sektörün ihracat gücünü daha görünür hale getirmek bulunuyor.

Bu hedefler aslında sadece sektörün değil, Türkiye sanayisinin geleceği açısından da önemli.

Çünkü ticari araç sektörü; otomotivden lojistiğe, ihracat ve üretim ekonomisinin tam merkezinde yer alıyor.

Son olarak...

Henüz çok genç bir dernek olmasına rağmen yaklaşık 70 firmanın TÜSTED çatısı altında birleşmesi de ayrıca önemli.