Türk Kızılay için yeni dönem! TBMM'de kabul edilen kanunla önemli değişiklikler

Güncel, 2026.11.18 23:46

Türk Kızılayın görev, yetki ve sorumluluklarını yeniden düzenleyen kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Yeni düzenlemeyle kurumun insani yardım faaliyetleri, afet ve acil durum müdahaleleri, savaş dönemindeki görevleri ve uluslararası yetkileri yasal güvenceye alındı. Ayrıca Türk Kızılayın adının, bayrağının ve ambleminin izinsiz kullanılması yasaklandı.

Türk Kızılay için yeni dönem! TBMM'de kabul edilen kanunla önemli değişiklikler

TBMM Genel Kurulu, Türk Kızılay Kanunu Teklifi'ni görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplandı. Görüşmelerin tamamlanmasının ardından yapılan oylamada teklif kabul edildi.

Kanunla birlikte Türk Kızılayın faaliyetlerinin kapsamı ve uluslararası statüsü açık şekilde tanımlandı. Düzenlemenin temel amacı, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler doğrultusunda ihtiyaç sahibi insanlara hiçbir ayrım gözetmeden yardım ulaştırılması olarak belirlendi. Afet, acil durum ve savaş dönemlerinde yaşanan olumsuzlukların giderilmesi, hastalıkların önlenmesi ve sağlık koşullarının iyileştirilmesi de kanunun hedefleri arasında yer aldı.

Türk Kızılayın görev ve yetkileri yeniden belirlendi

Yeni kanunda Türk Kızılayın, Cenevre Sözleşmeleri ve Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi'nin Temel İlkeleri doğrultusunda faaliyet gösteren uluslararası insani yardım kuruluşu olduğu hüküm altına alındı. Kurumun aynı zamanda Cenevre Sözleşmeleri'nde belirtilen Milli Cemiyet niteliği taşıdığı belirtildi.

Türk Kızılay, mevcut isminin yanı sıra Türkiye Kızılay Derneği, Türkiye Kızılay Cemiyeti, Kızılay Derneği, Kızılay Cemiyeti ve Kızılay adlarını da kullanabilecek. Uluslararası sözleşmeler kapsamında kuruma verilmiş özel hak ve yükümlülükleri amaç edinen başka bir tüzel kişiliğin kurulmasına ise izin verilmeyecek.

Düzenlemede Cenevre Sözleşmeleri, ihtiyaç sahibi, Türk Kızılay ve tüzük gibi uygulamaya esas kavramların tanımları da yer aldı.

Kızılayın adı ve amblemi izinsiz kullanılamayacak

Kanunun dikkat çeken hükümlerinden biri, Türk Kızılayın kurumsal sembollerinin korunmasına yönelik oldu. Buna göre kurumun adı, bayrağı ve amblemi, uluslararası sözleşmelerle kabul edilen hak ve bağışıklıklardan yararlanacak. Bu işaretlerin tarafsızlık ve koruma sembolü olduğu da yasal güvence altına alınacak.

Türk Kızılay tarafından kurulan teşekküller dışında kalan gerçek ve tüzel kişiler, kurumun adını, bayrağını veya amblemini herhangi bir amaçla izinsiz kullanamayacak.

Savaş esirleri ve kayıplar için yeni yetkiler

Yeni düzenlemeyle Türk Kızılayın savaş dönemlerinde yürüteceği insani faaliyetlerin kapsamı da belirlendi. Kurum, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşünü alarak savaş esirleri ile sivillerin tutulduğu yerleri ziyaret edebilecek ve buradaki koşulları takip edebilecek.

Ayrıca savaş esirleri ve sivillerin aileleriyle haberleşmesinin sağlanması, kayıp kişilerin araştırılması ve ihtiyaç sahiplerine insani yardım ulaştırılması da kurumun görevleri arasında bulunacak. Türk Kızılay, esir değişimleri ve aile birleşimlerinde de aracı olarak görev yapabilecek.

Bu faaliyetlerin yürütülebilmesi için gerekli kişisel verilere erişim konusunda da düzenleme yapıldı. Türk Kızılay, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında protokoller imzalayarak ihtiyaç duyduğu verilere ulaşabilecek.

Ancak erişim, yalnızca görevin gerektirdiği bilgilerle sınırlı tutulacak ve verilerden sadece yetkilendirilmiş kişiler yararlanabilecek.

Afet bölgelerinde gözlem ve raporlama yapabilecek

Kanunla Türk Kızılayın afet ve insani krizlerden etkilenen kişilere ulaşmasına yönelik yetkiler de düzenlendi. Kurum, ilgili kamu kuruluşlarıyla koordinasyon içerisinde afet ve kriz bölgelerinde insanların bulunduğu merkezlere erişebilecek.

Bu alanlarda gözlem yapabilecek olan Türk Kızılay, afetzedelerin ve kriz mağdurlarının durumlarına ilişkin raporlar hazırlayabilecek. Böylece ihtiyaçların belirlenmesi ve insani yardım çalışmalarının yürütülmesi süreçlerinde kurumun üstleneceği rol yasal çerçeveye kavuşmuş oldu.

Uluslararası yardımlarda tek yetkili kuruluş olacak

Kanunun bir diğer önemli maddesi ise yurt dışından Türkiye'ye gönderilen insani yardımlarla ilgili oldu.

Düzenlemeye göre Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç Dernekleri Federasyonu, Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve diğer ülkelerin Kızılay ile Kızılhaç milli cemiyetlerinden Türkiye'ye gönderilen ayni ve nakdi yardımların alınması ve kullanılması konusunda tek yetkili kuruluş Türk Kızılay olacak.

Bu yetki hem olağan dönemlerde hem de olağanüstü durumlarda Türkiye'ye ulaştırılan yardımları kapsayacak. Böylece uluslararası kuruluşlardan gelen insani yardımların kabulü ve kullanımına ilişkin sorumluluk Türk Kızılay bünyesinde toplanacak.

TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaşan düzenlemeyle Türk Kızılayın kurumsal statüsü, insani yardım yetkileri, afet ve savaş dönemlerindeki görevleri ile uluslararası faaliyetlerinin hukuki çerçevesi yeniden belirlenmiş oldu.

Kaynak: İHA

Güncel, 2026.11.18 23:46