Şi Cinping'den ABD ve Rusya'ya dikkat çeken mesaj: "Dost ve ortak olmalılar"

Dünya, 2026.11.19 20:05

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi'nde yaptığı açıklamalarda ABD, Rusya ve Çin arasındaki ilişkilere ilişkin önemli mesajlar verdi. Büyük güçlerin çatışma yerine iş birliğini tercih etmesi gerektiğini belirten Şi, üç ülkenin birbirini rakip olarak görmekten vazgeçerek barış içinde bir arada yaşaması çağrısında bulundu. Şi'nin açıklamalarında özellikle ABD ile Çin arasındaki güç mücadelesine ilişkin kullanılan "Tukidides Tuzağı" kavramına yeniden dikkat çekmesi öne çıktı.

Şi Cinping'den ABD ve Rusya'ya dikkat çeken mesaj: "Dost ve ortak olmalılar"

Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından paylaşılan bilgilere göre Şi Cinping, Şıncın kentinde gerçekleştirilen APEC Zirvesi kapsamında dünya barışının korunması ve büyük güçler arasındaki stratejik istikrarın sağlanması konularını değerlendirdi. Uluslararası ilişkilerde karşılıklı saygının ve ortak çıkarların gözetilmesinin önemine değinen Çin lideri, küresel güçlerin birbirleriyle mücadele etmek yerine ortak hareket etmesi gerektiğini ifade etti.

Şi'nin açıklamalarında ABD, Rusya ve Çin arasındaki ilişkilerin geleceği önemli bir yer tuttu. Üç ülkenin uluslararası sistemdeki etkisine işaret eden Çin Devlet Başkanı, büyük güçler arasındaki gerilimin yalnızca ilgili ülkeleri değil, bütün dünyayı etkileyebilecek sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Şi Cinping'den ABD, Rusya ve Çin'e birlik çağrısı

Büyük ülkelerin birbirlerinin çıkarlarına ve egemenlik haklarına saygı göstermesi gerektiğini belirten Şi Cinping, ABD, Rusya ve Çin'in ilişkilerini karşılıklı güven temelinde geliştirmesini istedi. Üç ülkenin düşmanlık ve cepheleşme üzerinden bir politika yürütmesinin uluslararası istikrara zarar vereceğini dile getiren Şi, barış içinde bir arada yaşama anlayışının benimsenmesi gerektiğini söyledi.

Çin lideri, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Çin, ABD ve Rusya dost ve ortak olmalı, kendi aralarında çatışma ve cepheleşmeden kaçınmalı, barış içinde bir arada yaşamaya bağlı kalarak Tukidides tuzağına düşmemek için çaba göstermeli." ifadelerini kullandı.

Bu açıklama, özellikle Washington ile Pekin arasındaki rekabetin uluslararası siyasetteki etkileri bakımından dikkat çekti. Ekonomiden teknolojiye, ticaretten güvenlik politikalarına kadar birçok alanda karşı karşıya gelen iki ülkenin ilişkileri, küresel dengelerin şekillenmesinde belirleyici başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Şi'nin Rusya'yı da aynı değerlendirme içerisinde ele alması, üç büyük gücün uluslararası sistemdeki sorumluluklarına yönelik mesajını genişletti. Çin Devlet Başkanı, ülkeler arasındaki görüş ayrılıklarının çatışmaya dönüşmemesi ve diplomatik kanalların açık tutulması gerektiğini vurguladı.

Tukidides Tuzağı göndermesi yeniden gündemde

Şi Cinping'in konuşmasında kullandığı "Tukidides Tuzağı" kavramı, uluslararası ilişkiler literatüründe büyük güçler arasındaki rekabeti açıklamak için kullanılan önemli yaklaşımlardan biri olarak biliniyor.

Kavram, Amerikalı siyaset bilimci Graham Allison tarafından, Antik Yunan tarihçisi Tukidides'in Atina ile Sparta arasındaki güç mücadelesine ilişkin anlatımından hareketle gündeme taşındı. Bu yaklaşımda, mevcut hakim gücün yükselen bir güç tarafından tehdit edilmesi sonucunda iki ülke arasında savaş riskinin ortaya çıkabileceği tartışılıyor.

Antik Yunan'da Atina'nın yükselişi ve Sparta'nın bu gelişmeye yönelik endişeleri, iki kent devleti arasındaki Peloponez Savaşı'nın tarihsel arka planını oluşturan temel unsurlar arasında gösteriliyor. Günümüzde ise bu tarihsel örnek, özellikle ABD ile Çin arasındaki ekonomik, siyasi ve askeri rekabeti değerlendirmek amacıyla kullanılıyor.

Şi Cinping'in daha önce de gündeme getirdiği bu kavrama APEC Zirvesi'nde yeniden gönderme yapması, Pekin yönetiminin büyük güçler arasındaki rekabete ilişkin yaklaşımını bir kez daha ortaya koydu. Çin lideri, ülkelerin güç mücadelesini kaçınılmaz bir çatışma olarak görmemesi gerektiğini belirterek diplomasi ve iş birliğinin ön plana çıkarılmasını istedi.

İkinci Dünya Savaşı sonrası uluslararası düzene vurgu

Çin Devlet Başkanı, ABD, Rusya ve Çin'in İkinci Dünya Savaşı'nın galipleri arasında yer aldığını hatırlatarak savaş sonrasında oluşturulan uluslararası düzenin korunması gerektiğini ifade etti.

Üç ülkenin küresel barışın devamlılığı konusunda önemli sorumluluklar taşıdığını belirten Şi, büyük güçler arasındaki ilişkilerin dünya genelindeki siyasi ve ekonomik istikrar üzerinde doğrudan etkili olduğunu kaydetti.

Şi, tarihsel gelişmelerin büyük güçlerin birbirleriyle kurduğu ilişkilerin dünya barışını belirleyen temel unsurlardan biri olduğunu gösterdiğini belirterek, "Tarih bize gösteriyor ki; büyük güçler uyum içinde olursa dünyada barış hakim olur, büyük güçler çatışırsa dünya kaosa sürüklenir." değerlendirmesinde bulundu.

Bu sözlerle uluslararası sistemdeki istikrarın korunmasında ABD, Rusya ve Çin arasındaki iletişimin önemine işaret eden Şi, ülkelerin kendi aralarındaki anlaşmazlıkları küresel ölçekte yeni krizlere dönüştürmemesi gerektiğini vurguladı.

Kaynak: AA

Dünya, 2026.11.19 20:05