Osman Bektaş'tan Marmara için korkutan sözler! "Aslında şu an altınızdan kayıyor"

Bektaş'ın aktardığı verilere göre, fayın bazı kesimleri kilitli durumda bulunurken bazı bölümlerinde hareket yavaş ve sürekli şekilde gerçekleşiyor olabilir. Bu durum, Marmara'daki fay hareketlerinin sanılandan daha karmaşık olabileceğini gösteriyor.

Marmara'nın altındaki küçük depremler ne anlatıyor?

Prof. Dr. Bektaş, Batı Sırtı ile Orta Marmara Çukuru'nda aynı bölgelerde tekrarlayan küçük depremlere dikkat çekti. Bu tür depremler, bilim insanları tarafından yerin derinliklerindeki fay hareketlerinin anlaşılması açısından önemli veriler arasında değerlendiriliyor.

Bektaş'ın Uchida'nın 2019 tarihli çalışmasına dayandırdığı verilere göre Ana Marmara Fayı, 10 ila 20 kilometre derinlikte yılda yaklaşık 33 ila 57 milimetre hareket ediyor olabilir.

Bu hız, Marmara'nın altında fayın aktif şekilde hareket ettiğine işaret eden önemli göstergelerden biri olarak değerlendiriliyor.

"Karadakinden yaklaşık iki kat hızlı"

Ana Marmara Fayı'nın hareket hızına dikkat çeken Bektaş, söz konusu hareketin Anadolu ile Avrasya arasındaki levha hareketinin yaklaşık iki katına ulaşabildiğini ifade etti.

Ancak fayın hızlı hareket etmesi, bu hareketin tamamının büyük bir deprem için enerji biriktirdiği anlamına gelmiyor.

Bilim insanlarının üzerinde durduğu kritik nokta da burada ortaya çıkıyor. Fayın bir bölümündeki hareket gerilim biriktirirken, başka bölümlerdeki hareket küçük depremler veya yavaş kayma şeklinde gerçekleşiyor olabilir.

Fay hareket ediyor ancak enerji farklı şekilde boşalıyor olabilir

Marmara Fayı'nın derin kesimlerindeki hareketin bir bölümünün ani kırılma yerine yavaş sürünme şeklinde gerçekleşebileceği değerlendiriliyor.

Bilimsel literatürde "creep" olarak adlandırılan bu süreçte fay, tamamen kilitlenmek yerine çok yavaş biçimde hareket ediyor. Böylece fay boyunca oluşan hareketin bir kısmı, büyük ve ani bir kırılma yerine daha küçük hareketlerle karşılanabiliyor.

Asıl tehlike nerede?

Bektaş'ın değerlendirmesinde dikkat çektiği noktalardan biri de Marmara Denizi'nin altında yaklaşık 8 kilometre kalınlığındaki tortul tabaka.

Bektaş'a göre hareketin önemli bir bölümü, tam olarak taşlaşmamış ve kısmen kilitli olan bu sediman örtüsünde küçük depremler ve yüzeysel creep hareketleriyle karşılanıyor olabilir.

Prof. Dr. Bektaş bu değerlendirmesini, "Geri kalan hareket ise muhtemelen tam taşlaşmamış, 8 km kalınlığındaki, kısmi kilitli sediman örtüsünde daha küçük depremler ve yüzeysel creep ile tüketiliyor" ifadeleriyle aktardı.

Marmara'da 6 ve üzeri deprem için dikkat çeken değerlendirme

İstanbul ve Marmara için 6 ve üzeri büyüklükte deprem ihtimaline ilişkin değerlendirmesinde ise Bektaş, fayın kilitli bölümünün kalınlığına dikkat çekti.

Yamamoto'nun 2019 tarihli çalışmasına atıfta bulunan Bektaş, faydaki hareketin tamamının büyük deprem üretmeyebileceğini belirtti. Buna göre yaklaşık 3 kilometre kalınlığındaki soğuk, kırılgan ve tamamen kilitli kabuk bölümünün 6 ve üzeri büyüklükte depremler oluşturabilecek bölüm olabileceği değerlendiriliyor.

Marmara Fayı için bugüne kadar ne söyleniyordu?

Ana Marmara Fayı'yla ilgili bugüne kadar yapılan çok sayıda bilimsel çalışmada, Kuzey Anadolu Fayı'nın Marmara Denizi altındaki kesimlerinin önemli bölümünün kilitli olduğu ve levha hareketleri nedeniyle burada gerilim biriktiği üzerinde duruldu.

Özellikle 1999 İzmit Depremi'nin ardından İstanbul'un güneyindeki Marmara segmentlerinin gelecekte büyük bir deprem üretme potansiyeli taşıdığı yönündeki değerlendirmeler öne çıktı.

Prof. Dr. Osman Bektaş'ın gündeme getirdiği tekrarlayan küçük deprem verileri ise Marmara'daki fay sisteminin daha karmaşık olabileceğine işaret ediyor.

Buna göre Ana Marmara Fayı'nın tamamı aynı ölçüde kilitli olmayabilir. Bazı kesimler derinlerde sürekli ve yavaş biçimde hareket ederken, büyük deprem üretebilecek kırılgan ve tamamen kilitli bölüm daha sınırlı bir alan olabilir.

Ancak bu değerlendirmeler, Marmara'da büyük deprem riskinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Fayın hangi bölümlerinin ne ölçüde kilitli olduğu ve bu hareketlerin deprem tehlikesine etkisi, bilimsel araştırmalarla değerlendirilmeye devam ediyor.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Güncel, 2026.08.27 10:29