Okullarda sınav sistemi değişiyor! MEB'den yapay zekâ ve elektronik sınav hamlesi
Eğitim, 2026.11.01 11:50Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Türkiye'deki eğitim sisteminde ölçme ve değerlendirme süreçlerini yeniden şekillendirecek kapsamlı bir dönüşüm için hazırlık yapıyor. Yeni dönemde sınavlardan öğrenci gelişiminin takibine, öğretmen eğitimlerinden okul yöneticiliğine kadar birçok alanda dijital teknolojiler daha etkin kullanılacak. Özellikle açık uçlu sınav sorularının yapay zekâ desteğiyle değerlendirilmesi ve ABİDE araştırmasının elektronik ortama taşınması eğitim gündeminin dikkat çeken başlıkları arasında yer aldı.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan çalışmalarla öğrencilerin yalnızca sınavlarda elde ettikleri puanların değil, öğrendiklerini günlük yaşamda nasıl kullandıklarının da ölçülmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda ortaokul ve lise düzeyinde Türkçe, matematik ve fen bilimleri derslerine yönelik yeni değerlendirme uygulamaları hayata geçirilecek.
Bakanlığın yıllık programında yer alan düzenlemeler, eğitimde dijitalleşmenin kapsamının genişletileceğini gösteriyor. Yeni sistemle birlikte hem öğrencilerin becerileri daha ayrıntılı takip edilecek hem de öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme konusundaki yeterliliklerinin geliştirilmesi sağlanacak.
MEB OKULLARDA YENİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SİSTEMİNE GEÇİYOR
Eğitimde başarıyı yalnızca doğru cevap sayısıyla ölçen anlayışın yerine, öğrencilerin bilgi ve becerilerini farklı yöntemlerle değerlendiren bir model oluşturulması hedefleniyor. MEB'in hazırladığı çalışma kapsamında ortaokul ve liselerde okul tabanlı izleme uygulaması kullanılacak.
Türkçe, matematik ve fen bilimleri alanlarında gerçekleştirilecek değerlendirmelerde hem çoktan seçmeli hem de açık uçlu sorulara yer verilecek. Böylece öğrencilerin konuları ne ölçüde öğrendiği, öğrendiklerini yorumlama ve uygulama becerileriyle birlikte değerlendirilecek.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin yaklaşımı doğrultusunda yürütülecek uygulamada öğrencilerin bireysel gelişimlerinin izlenmesi de önem taşıyacak. Elde edilen değerlendirme sonuçlarının, öğrenme sürecinde hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyulduğunun belirlenmesine katkı sağlaması bekleniyor.
AÇIK UÇLU SINAV SORULARINI YAPAY ZEKÂ DEĞERLENDİRECEK
Yeni sistemin en dikkat çekici yeniliklerinden biri, sınav değerlendirmelerinde yapay zekâ teknolojilerinden yararlanılması olacak. Özellikle açık uçlu sorulara verilen cevapların puanlanmasında yapay zekâ destekli yöntemlerin kullanılması planlanıyor.
Bu uygulamayla öğrencilerin yalnızca işaretlediği seçenekler değil, kendi ifadeleriyle oluşturdukları yanıtlar da değerlendirme sürecine dahil edilecek. Açık uçlu soruların değerlendirilmesinde teknolojik imkânlardan yararlanılması, merkezi sınavlarda da yeni yöntemlerin geliştirilmesinin önünü açabilecek.
Bakanlık, teknolojik gelişmelere uygun değerlendirme modelleri oluştururken öğrencilerin dijital becerilerini de ölçmeyi hedefliyor. Bu doğrultuda ortaokul öğrencilerinin bilişim teknolojileri ve yazılım derslerinde edindikleri kazanımların hangi düzeyde olduğu araştırılacak.
TÜRKÇE SINAVLARINDA DÖRT TEMEL BECERİ ÖLÇÜLECEK
Yeni eğitim yaklaşımında Türkçe derslerine yönelik değerlendirmelerde de önemli bir değişiklik öngörülüyor. Öğrencilerin dil becerilerinin yalnızca yazılı sınavlarla ölçülmesi yerine dört temel alanda değerlendirilmesi için yeni ölçme araçları hazırlanacak.
Bu kapsamda okuma, yazma, dinleme ve konuşma becerileri ayrı ayrı ele alınacak. Öğrencilerin Türkçeyi doğru, etkili ve güzel kullanabilme düzeylerinin belirlenmesi amaçlanıyor.
Hazırlanacak değerlendirme araçlarının, öğrencilerin dil gelişimini daha kapsamlı biçimde ortaya koyması bekleniyor. Böylece özellikle ifade becerileri ve okuduğunu anlama konusunda yaşanan eksikliklerin daha erken tespit edilmesi hedefleniyor.
ABİDE ARAŞTIRMASI ARTIK ELEKTRONİK ORTAMDA YAPILACAK
MEB'in dijitalleşme planında öne çıkan bir diğer başlık ise Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) araştırması oldu. İki yıllık dönemlerle gerçekleştirilen araştırmanın bundan sonraki süreçte elektronik ortamda uygulanması planlanıyor.
e-ABİDE adıyla yürütülecek yeni uygulama, 4, 8 ve 10'uncu sınıf öğrencilerinin eğitim sürecinde kazandıkları bilgi ve becerileri günlük yaşamda kullanabilme düzeylerini inceleyecek.
Araştırmanın temel hedefleri arasında öğrencilerin akademik yeterliliklerinin yanı sıra zihinsel becerilerinin de değerlendirilmesi bulunuyor. Elektronik sisteme geçilmesiyle değerlendirme süreçlerinde bilgi ve iletişim teknolojilerinin daha etkin kullanılması amaçlanıyor.
Yeni uygulamanın, öğrencilerin farklı alanlardaki gelişimlerini takip etmek ve eğitim politikalarının ihtiyaçlara göre şekillendirilmesine katkı sunmak açısından önemli bir araç olması bekleniyor.
ÖĞRETMENLERE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME EĞİTİMİ VERİLECEK
Dönüşüm yalnızca öğrencilerin sınavlarıyla sınırlı kalmayacak. MEB, öğretmenlerin de yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımına uyum sağlaması için mesleki eğitim çalışmalarını genişletecek.
Özellikle ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin mesleki yeterliliklerinin artırılması amacıyla eğitim programları düzenlenecek. Öğretmenlerin sınıf içerisinde kullanabileceği süreç odaklı değerlendirme yöntemleri geliştirilecek.
Hazırlanacak materyallerde oyun temelli etkinliklere ve öğrencilerin gelişimini farklı aşamalarda takip etmeye imkân veren uygulamalara ağırlık verilecek. Böylece değerlendirme sürecinin yalnızca dönem sonu sınavlarından ibaret olmaması hedefleniyor.
Öğretmenlerin mesleki gelişiminde okul temelli çalışmalar, mesleki gelişim toplulukları ve öğretmen-yönetici hareketlilik programları gibi yeni modeller de devreye alınacak.
MEBİ VE EBA'YA YENİ DİJİTAL İÇERİKLER EKLENECEK
Bakanlığın planlamasında dijital eğitim platformlarının içerik bakımından güçlendirilmesi de bulunuyor. Özellikle lise öğrencilerinin bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla MEBİ Bireysel Öğrenme Platformu'na yeni içerikler hazırlanacak.
11 ve 12'nci sınıf öğrencilerine yönelik materyallerin sisteme eklenmesi planlanırken öğrenme analitiği ve yapay zekâ destekli asistan geliştirilmesi de hedefleniyor. Bu teknolojilerin mevcut dijital eğitim platformlarıyla entegre edilmesi üzerinde çalışılacak.
Eğitim Bilişim Ağı'nın (EBA) içerik çeşitliliğinin artırılması için de yeni çalışmalar yürütülecek. Eğitsel videolar, simülasyonlar, zenginleştirilmiş kitaplar ve öğretim materyallerinin yanı sıra TRT EBA TV programlarının üretimine devam edilecek.
Yabancı dil öğretimine yönelik dijital içeriklerin de platformlar üzerinden öğrencilere sunulması planlanıyor. Uzaktan eğitim altyapısının geliştirilmesi ve olağanüstü durumlarda eğitim faaliyetlerinin kesintiye uğramaması için yeni çözümler üzerinde durulacak.
UYGULAMALI SINAVLAR DA DİJİTAL ORTAMA TAŞINACAK
Yeni dönemde dijitalleşmenin mesleki ve uygulamalı eğitim alanlarına da yayılması hedefleniyor. İş başı eğitim süreçlerinin ve uygulamaya dayalı sınavların elektronik ortamda gerçekleştirilebilmesine yönelik yöntemler geliştirilecek.
Bu amaçla eğitim teknolojileri alanında faaliyet gösteren sektör temsilcilerinin katılımıyla toplantılar düzenlenecek. Toplantılarda kullanılabilecek teknolojik çözümler değerlendirilecek ve elde edilen sonuçlar raporlanacak.
Özellikle olağanüstü koşullarda uygulamalı eğitim faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için alternatif değerlendirme yöntemleri üzerinde çalışılacak. Böylece öğrencilerin uygulama becerilerinin ölçülmesinde kesinti yaşanmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
OKUL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİN YENİ SERTİFİKA SİSTEMİ GELİYOR
MEB'in eğitim sisteminde planladığı değişiklikler okul yöneticiliğini de kapsıyor. Yeni yaklaşımda eğitim yöneticiliğinin profesyonel bir meslek olarak yapılandırılması hedefleniyor.
Okul yöneticisi olmak isteyen öğretmenlerin yetiştirilmesi için kurumsal bir yapı oluşturulması ve yönetici sertifika programlarının uygulanması planlanıyor. Böylece okul yönetiminde görev alacak kişilerin belirli eğitim süreçlerinden geçmesi ve yöneticilik alanında gerekli yeterlilikleri kazanması amaçlanıyor.
Öğretmenlik mesleğinin kariyer gelişimi de yeniden ele alınacak. Uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik süreçlerinde kullanılan eğitim programlarının içerikleri güncel mesleki ihtiyaçlar ve uluslararası gelişmeler doğrultusunda geliştirilecek.
Bakanlığın planladığı düzenlemelerle öğrencilerin değerlendirilmesinden öğretmenlerin kariyer gelişimine, okul yönetiminden dijital eğitim altyapısına kadar geniş bir alanda değişim hedefleniyor. Elektronik sınav uygulamaları, yapay zekâ destekli değerlendirme ve e-ABİDE çalışmasının hayata geçirilme takvimi ise eğitim camiasının yakından takip edeceği başlıklar arasında bulunuyor.
Eğitim, 2026.11.01 11:50