Küresel patent yarışında Türkiye'den dikkat çeken artış! Başvurular yüzde 11,8 yükseldi

Dünya, 2026.11.18 20:32

Dünya genelinde fikri mülkiyet alanındaki hareketlilik 2025 yılında hız kazandı. Birleşmiş Milletler bünyesinde faaliyet gösteren Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) tarafından yayımlanan rapora göre, küresel patent başvuruları son 10 yılın en hızlı artışını kaydederek 3,9 milyonla rekor seviyeye ulaştı. Teknoloji ve inovasyon yatırımlarının etkisiyle yükselen başvurularda Çin ilk sıradaki yerini korurken, Türkiye de yüzde 11,8'lik artışla en fazla patent başvurusu yapan ilk 20 ülke arasında çift haneli büyüme gösteren ülkelerden biri oldu.

Küresel patent yarışında Türkiye'den dikkat çeken artış! Başvurular yüzde 11,8 yükseldi

WIPO'nun 2025 yılına ilişkin hazırladığı Dünya Fikri Mülkiyet Göstergeleri (WIPI) raporu, ülkelerin patent, marka ve tasarım alanlarındaki başvuru eğilimlerini ortaya koydu. Raporda özellikle teknoloji geliştirme, araştırma faaliyetleri ve yenilikçi üretim alanlarında yaşanan gelişmelerin fikri mülkiyet başvurularına yansıdığı görüldü.

Dünya genelinde patent başvuruları 3,9 milyona ulaştı

Küresel patent başvuruları, 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 6 oranında yükseldi. Böylece dünya genelindeki toplam başvuru sayısı 3,9 milyona çıkarak bugüne kadar kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı. Söz konusu artış, aynı zamanda son 10 yıllık dönemin en hızlı yıllık büyümesi olarak kayıtlara geçti.

Ülkeler arasındaki dağılıma bakıldığında Çin, patent başvurularında açık ara liderliğini sürdürdü. 2025 yılında Çin'den yaklaşık 1,9 milyon patent başvurusu gerçekleştirildi. Bu rakam, dünya genelindeki toplam başvuruların yaklaşık yarısına karşılık geldi.

Çin'in ardından ABD yaklaşık 490 bin başvuruyla ikinci sırada yer aldı. Japonya 466 bini aşan başvuru sayısıyla üçüncü sıraya yerleşirken, Güney Kore 319 binin üzerinde başvuruyla dördüncü oldu. Almanya ise yaklaşık 133 bin başvuruyla en fazla patent başvurusu gerçekleştiren ülkeler arasında beşinci sırada bulundu.

Ortaya çıkan tablo, patent faaliyetlerinin belirli ülkelerde yoğunlaştığını ve özellikle Asya ekonomilerinin küresel fikri mülkiyet sistemindeki ağırlığının giderek arttığını gösterdi.

Patent başvurularında Asya'nın payı yüzde 71,2'ye çıktı

Son 10 yılda küresel patent başvurularının coğrafi dağılımında önemli bir değişim yaşandı. Asya ülkelerinin dünya genelindeki toplam başvurular içindeki payı 9,3 puan artarak yüzde 71,2 seviyesine yükseldi.

Bu yükselişte Çin'in patent faaliyetlerindeki güçlü genişleme belirleyici oldu. 2025 yılında Asya genelinde yapılan başvuruların yaklaşık yüzde 68,5'i Çin kaynaklı gerçekleşti. Bölgedeki diğer ülkelerin teknoloji geliştirme ve araştırma faaliyetlerine yönelik yatırımları da Asya'nın küresel patent pazarındaki konumunu destekledi.

Özellikle elektronik, dijital teknolojiler, yazılım ve ileri teknoloji üretimi gibi alanlarda faaliyet gösteren şirketlerin patent başvurularına yönelmesi, bölgedeki toplam rakamların yükselmesinde etkili oldu.

Türkiye patent başvurularında çift haneli büyüme kaydetti

WIPO raporunda Türkiye'nin patent performansı da dikkat çeken veriler arasında yer aldı. 2025 yılında Türkiye'den yaklaşık 13 bin patent başvurusu yapıldı. Bir önceki yıla göre yüzde 11,8'lik artış kaydeden Türkiye, dünyada en fazla patent başvurusu gerçekleştiren ilk 20 ülke arasında çift haneli büyüme yakalayan beş ülkeden biri oldu.

Küresel ölçekte patent başvurularının yüzde 6 arttığı bir dönemde Türkiye'nin yüzde 11,8'lik yükseliş kaydetmesi, ülkenin raporda öne çıkan göstergelerinden biri olarak yer aldı.

Patent başvuruları, şirketlerin, üniversitelerin, araştırmacıların ve bireysel buluş sahiplerinin geliştirdikleri teknik yenilikleri koruma altına alma çabalarının önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Bu başvuruların artması, ülkelerin teknoloji geliştirme kapasitesi ve yenilikçi üretim faaliyetleriyle ilgili önemli veriler sunuyor.

Hindistan'da patent başvuruları ilk kez 100 bini geçti

Raporda öne çıkan ülkelerden biri de Hindistan oldu. Ülkede patent başvuruları 2025 yılında yüzde 37,5 artarak 105 binin üzerine çıktı. Böylece Hindistan, yıllık patent başvuru sayısında ilk kez 100 bin eşiğini aşmış oldu.

Hindistan'ın patent başvurularında üst üste yedinci kez çift haneli büyüme kaydetmesi de rapordaki önemli gelişmeler arasında gösterildi. Bu yükselişte ülkenin ekonomik büyümesinin yanı sıra araştırma ve geliştirme faaliyetlerine ayrılan kaynakların artması etkili oldu.

Start-up şirketleri, küçük işletmeler, üniversiteler ve bireysel başvuru sahiplerinin patent sistemine erişimini kolaylaştıran ücret düzenlemeleri de başvuru sayılarındaki yükselişi destekleyen unsurlar arasında yer aldı. Böylece yalnızca büyük şirketlerin değil, daha küçük ölçekli girişimlerin ve bağımsız araştırmacıların da geliştirdikleri yenilikleri koruma altına alabilmeleri için daha geniş bir alan oluştu.

Kaynak: AA

Dünya, 2026.11.18 20:32