İstanbul'u fetheden donanmanın Bursa'daki sessiz komutanı: Kaptan-ı Derya Hamza Bey

Dünya tarihinin en büyük dönüm noktalarından biri olan İstanbul'un Fethi'nin 573. yıl dönümünde, fethin askeri, lojistik ve stratejik üssü olan Osmanlı'nın ilk payitahtı Bursa'nın rolü yeniden gündeme geldi. İstanbul surlarının aşılmasında tarihi bir sorumluluk üstlenen ve fethin hemen ardından Osmanlı Donanması'nın başına geçen Kaptan-ı Derya Hamza Bey'in Bursa'daki mirası, fetih vizyonunun ilk nerede şekillendiğini gözler önüne seriyor.

Fethin Lojistik ve İdari Beyni: Bursa

29 Mayıs 1453'te nihayete eren büyük kuşatma, sadece İstanbul önlerinde kurulan orduyla değil, Bursa'nın yarım asırlık askeri ve fikri birikimiyle kazanıldı. Sultan II. Murad döneminden itibaren Bizans'ı kıskaca alacak stratejik hamlelerin, ekonomik planlamaların ve şahi toplarının dökümüne giden lojistik ağın merkez üssü Bursa oldu. Fatih Sultan Mehmet'i ve fethi gerçekleştiren askeri kadroyu yetiştiren devlet aklı, ilk payitahtın medreselerinde ve idari merkezlerinde olgunlaştı.

Donanmayı Zafere Taşıyan Komuta Kadrosu

Bu kadronun en kritik isimlerinden biri de Fatih Sultan Mehmet'in eniştesi ve dönemin kudretli devlet adamı Hamza Bey'di. Kuşatma sırasında Marmara Denizi ve Boğazlar ekseninde yürütülen askeri harekatta aktif rol oynayan Hamza Bey, fethin hemen ardından, 1453 yılında Fatih tarafından Kaptan-ı Deryalık makamına getirildi.

İstanbul'un fethiyle birlikte Akdeniz ve Karadeniz'de mutlak hakimiyet kurmak isteyen Osmanlı Devleti, yeni dönemin deniz stratejisini, daha sonra adı Bursa ile ölümsüzleşecek olan bu tecrübeli komutana emanet etti. Hamza Bey, Kaptan-ı Deryalığı döneminde Ege adalarının fethi ve deniz yollarının güvenliğinin sağlanmasında fethin denizlerdeki devamlılığını sağlayan isim oldu.

Fetih Ruhu Bursa Sokaklarında Yaşıyor

İstanbul'un fethinden 7 yıl sonra, 1460 yılında Eflak seferinde şehit düşen Kaptan-ı Derya Hamza Bey'in naaşı, vasiyeti üzerine Bursa'ya getirildi. Bugün Bursa'nın Osmangazi ilçesinde bulunan ve doğrudan onun adıyla anılan Hamzabey Mahallesi, fethin ve Osmanlı denizcilik tarihinin en önemli sembollerinden birine ev sahipliği yapıyor.

Tarihçiler, İstanbul'un Fethi'ni anarken ilk payitahtın hakkının teslim edilmesi gerektiğini vurguluyor. Hamza Bey tarafından Bursa'da inşa ettirilen cami, medrese ve türbeden oluşan Hamza Bey Külliyesi, İstanbul surlarında yankılanan fetih nidasının, Bursa'nın köklü devlet geleneğinden aldığı gücü bugün hâlâ sessizce fısıldamaya devam ediyor.

Bursa Bölge, 2026.05.29 11:50