Evim sisteminde yeni dönem: Sözleşme ve finansman limitleri değişiyor

Faizsiz finansman modeliyle konut, iş yeri ve otomobil sahibi olmak isteyenlerin kullandığı tasarruf finansman sisteminde yeni bir dönem başlıyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından hazırlanan düzenlemeyle sektörde hem müşteri sözleşmelerine hem de şirketlerin yönettiği fonlara ilişkin yeni sınırlar getirildi.

1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek uygulamayla aynı kişinin açabileceği sözleşme sayısı sınırlandırılacak. Düzenleme, özellikle birden fazla taşıt ya da gayrimenkul finansmanı kullanmak isteyen müşteriler açısından önemli değişiklikler içeriyor.

BİR KİŞİ EN FAZLA İKİ AKTİF SÖZLEŞME YAPABİLECEK

Yeni sistemde bir kişinin aynı anda en fazla iki aktif tasarruf finansman sözleşmesi bulunabilecek. Bunlardan biri taşıt finansmanı, diğeri ise konut veya çatılı iş yeri finansmanı olabilecek.

Böylece aynı kişi adına iki ya da üç ayrı otomobil finansmanı sözleşmesinin eş zamanlı olarak yapılmasının önüne geçilecek. Konut veya çatılı iş yeri tarafında ise bir kişi için bir aktif sözleşmeyle sınırlama uygulanacak.

Düzenlemenin sektördeki sözleşme yoğunluğunu ve müşterilerin aynı anda üstlendiği finansal yükümlülükleri daha kontrollü hale getirmesi amaçlanıyor.

TAŞIT VE KONUT FİNANSMANINDA ÜST LİMİTLER YÜKSELDİ

Yeni düzenlemeyle yalnızca sözleşme sayısına değil, finansman tutarlarına ilişkin limitlere de müdahale edildi. Buna göre taşıt finansmanında kişi veya risk grubu başına uygulanabilecek azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin liraya çıkarıldı.

Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise üst sınır 62 milyon 500 bin lira olarak belirlendi. Bir kişi ya da risk grubuna ait bütün sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin lirayı aşamayacak.

TASARRUF FONLARININ KULLANIMINA DA SINIRLAMA GELDİ

BDDK'nın yeni düzenlemesi tasarruf finansman şirketlerinin müşterilerden topladığı fonların hangi alanlarda değerlendirilebileceğine ilişkin daha sıkı kurallar da içeriyor.

Şirketlerin tasarruf fon havuzları ve kendi hesaplarında bulunan kaynakları daha düşük riskli ve hızlı şekilde nakde çevrilebilecek araçlarda değerlendirmesi öngörülüyor. Bu kapsamda söz konusu varlıkların katılım bankalarındaki Türk lirası cinsinden özel cari veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen belirli Türk lirası kira sertifikalarında ve risk değeri 1 veya 2 olan Türk lirası cinsinden katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirilmesine izin verilecek.

Bu düzenlemeyle tasarruf finansman şirketlerinin yönettiği kaynakların daha ihtiyatlı bir çerçevede tutulması hedefleniyor.

YÜKSEK TUTARLI SÖZLEŞMELER İÇİN YENİ EŞİK

Yüksek tutarlı tasarruf finansman sözleşmelerinin kapsamına ilişkin eşikler de değiştirildi. Taşıt sözleşmelerinde yüksek tutar sınırı 2 milyon 509 bin 800 liradan 5 milyon liraya yükseltilirken, konut ve çatılı iş yeri finansmanında bu eşik 6 milyon 274 bin 500 liradan 12 milyon 500 bin liraya çıkarıldı.

Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşmeler içerisindeki payı ise belirli bir oranla sınırlandırılacak. Yeni kurulan şirketler için geçiş sürecinin kademeli uygulanması planlanıyor.

TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?

Tasarruf finansman modelinde müşteriden finansman tutarı üzerinden hizmet bedeli alınırken, bunun dışında tapu harcı, ipotek bedeli veya araç devir işlemlerine ilişkin resmi ödemeler gibi devlet kaynaklı giderler ayrıca ortaya çıkabiliyor.

Sisteme dahil olan kişi, belirlediği finansman tutarı için peşinatlı veya peşinatsız bir ödeme planı oluşturabiliyor. Örneğin 1 milyon liralık bir otomobil için yüzde 45'lik kısmın karşılanması durumunda kalan tutar, sistemin koşulları doğrultusunda belirlenen tarihte tasarruf finansmanı kapsamında karşılanabiliyor.

Peşinatın tamamının kısa sürede ödenmesi zorunlu olmayabiliyor. Ödeme planına göre bu tutar daha uzun vadeye yayılarak da tamamlanabiliyor. Ancak teslimat tarihi, sözleşmenin şartlarına ve müşterinin tasarruf planına göre değişiklik gösteriyor.

VADE UZADIKÇA AYLIK ÖDEME DÜŞÜYOR

Tasarruf finansman sisteminde otomobil için azami vade 60 ay, konut için ise 120 ay olarak uygulanıyor. 1 milyon liralık bir otomobil üzerinden yapılan örnekte, 12 aylık ödeme planında aylık tutar yaklaşık 83 bin 333 liraya denk geliyor.

Vadenin 24 aya çıkarılması halinde aylık ödeme yaklaşık 41 bin 666 liraya düşerken, 36 aylık planda bu tutar yaklaşık 27 bin 777 liraya geriliyor. Daha uzun vadelerde aylık ödeme azalırken, finansmana erişim ve teslimat zamanı müşterinin tasarruf planına göre şekilleniyor.

Peşinatsız ve uzun vadeli planlarda ise otomobil veya konut fiyatlarındaki değişimler dikkate alınması gereken önemli unsurlar arasında bulunuyor. Özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde uzun süre boyunca biriktirilen tutarın satın alma gücündeki değişim, sistemden yararlanmak isteyenlerin değerlendirmesi gereken başlıklardan biri oluyor.

TASARRUF EDİLEN TUTARA GETİRİ ÖDENMİYOR

Tasarruf finansman sisteminin dikkat çeken özelliklerinden biri de müşterinin sisteme yatırdığı tasarruf tutarına banka mevduatındaki gibi doğrudan bir getiri veya kâr payı verilmemesi. Müşterinin biriktirdiği tutar, sözleşme kapsamında belirlenen finansman planına göre değerlendirilirken sistemin temel maliyeti hizmet bedeli üzerinden şekilleniyor.

Yeni BDDK düzenlemesiyle birlikte hem müşteri sözleşmelerinin sınırları hem de şirketlerin yönettiği tasarruf fonlarının kullanım alanları yeniden çerçevelendirilmiş olacak.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Ekonomi, 2026.09.30 15:35