Dış ticarette Haziran tablosu netleşti! İhracat ve ithalat endekslerinde dikkat çeken değişim...

Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı Haziran 2026 dış ticaret endeksleri, dış ticaretin fiyat ve miktar tarafındaki değişimi ortaya koydu. Verilere göre ihracat birim değer endeksi, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,6 oranında yükseldi.

İhracat kalemleri arasında en belirgin fiyat artışı yakıtlarda görüldü. Haziran ayında yakıt ihracatının birim değeri yıllık bazda yüzde 40,7 artarken, imalat sanayisinde yüzde 11,6 yükseliş kaydedildi. Gıda, içecek ve tütün grubunda artış yüzde 5,9 olurken, yakıt dışındaki ham maddelerde yüzde 4,8'lik yükseliş gerçekleşti.

Bu tablo, Türkiye'nin ihraç ettiği ürünlerin birim değerinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla genel bir artış yaşandığını gösterdi.

İTHALAT BİRİM DEĞERİNDE YÜZDE 12,9 ARTIŞ

İthalat tarafında da fiyat göstergelerinde yukarı yönlü hareket dikkat çekti. İthalat birim değer endeksi, Haziran 2026'da yıllık bazda yüzde 12,9 arttı.

Alt sektörler incelendiğinde yakıt ithalatındaki birim değer artışı yüzde 39,3 olarak hesaplandı. Ham maddelerde yüzde 9,1, imalat sanayisinde ise yüzde 6,6 yükseliş görüldü. Gıda, içecek ve tütün grubunda ise diğer kalemlerden farklı olarak yüzde 3'lük düşüş yaşandı.

İhracat ve ithalat birim değerlerindeki bu hareket, küresel emtia ve enerji fiyatlarının dış ticaret maliyetleri üzerindeki etkisinin sürdüğüne işaret etti.

İHRACAT MİKTARI HAZİRANDA YÜZDE 8,1 ARTTI

Fiyat göstergelerinin yanı sıra dış ticaretin miktar tarafında da hareketlilik yaşandı. İhracat miktar endeksi, Haziran 2026'da yıllık bazda yüzde 8,1 yükseldi.

İhracat miktarında en yüksek artışlardan biri ham maddelerde kaydedildi. Yakıt dışındaki ham maddelerde yıllık artış yüzde 25,8 olurken, gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 19,1 yükseliş görüldü. İmalat sanayisinde de ihracat miktarı yüzde 9,7 arttı. Buna karşılık yakıt ihracatında miktar bazında yüzde 29,6'lık gerileme yaşandı.

İTHALAT MİKTARINDA GIDA ÖNE ÇIKTI

İthalat miktar endeksi ise haziranda yıllık bazda yüzde 9 artış gösterdi. Bu alanda özellikle gıda, içecek ve tütün grubundaki yüzde 46,8'lik artış dikkat çekti.

Ham madde ithalatının miktarı yüzde 25,9, imalat sanayisi ithalatı yüzde 13,9 yükseldi. Yakıt ithalatında ise miktar yüzde 7,5 azaldı.

Veriler, ithalatta ürün gruplarına göre farklı yönlerde hareketlerin yaşandığını ortaya koydu.

MEVSİMSEL ETKİLERDEN ARINDIRILMIŞ İHRACAT GERİLEDİ

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılan verilere göre ihracat miktar endeksi mayısta 147,5 seviyesindeyken haziranda yüzde 5,5 düşüşle 139,5'e geriledi.

Takvim etkilerinden arındırılmış seride de yıllık bazda düşüş görüldü. Haziran 2025'te 148,9 olan ihracat miktar endeksi, Haziran 2026'da yüzde 5,7 azalarak 140,5 seviyesinde gerçekleşti.

İthalat miktarında ise aylık bazda farklı bir tablo ortaya çıktı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi mayıstaki 116,3 seviyesinden haziranda yüzde 8,3 artışla 126'ya çıktı.

DIŞ TİCARET HADDİ 90,1 OLDU

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine oranlanmasıyla hesaplanan dış ticaret haddi, Haziran 2025'teki 90,3 seviyesinden 0,2 puan gerileyerek Haziran 2026'da 90,1'e indi.

Takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi ise geçen yılın haziran ayındaki 130,9 seviyesinden bu yıl yüzde 2,5 düşüşle 127,6 olarak kayıtlara geçti. TÜİK'in açıkladığı veriler, haziran ayında Türkiye'nin dış ticaretinde fiyat ve miktar göstergelerinin farklı yönlerde hareket ettiğini ortaya koydu.

Kaynak: AA

Ekonomi, 2026.08.12 10:46