Bursa'da toprağı kazınca tarih çıktı! 1600 yıllık sır bu köyde saklı...
Bursa Bölge, 2026.09.29 10:35Bursa'nın Büyükorhan ilçesine bağlı Derecik Mahallesi, sıradan bir dağ yerleşimi gibi görünse de toprağın altında sakladığı tarih ile dikkat çekiyor. 2001 yılında bir arazide ortaya çıkan mozaik parçaları, bölgede yaklaşık 1600 yıllık olduğu belirtilen önemli bir bazilikanın izlerini gün yüzüne çıkardı.
Bursa'nın dağlık ilçelerinden Büyükorhan'a bağlı Derecik Mahallesi, bugün sessiz ve sakin görüntüsüyle dikkat çekiyor. Ancak mahallenin yakınlarında yıllar önce ortaya çıkarılan arkeolojik kalıntılar, bölgenin geçmişinin sanılandan çok daha eski olduğunu gösterdi.
Her şey 2001 yılında başladı. Bölgede yapılan kaçak kazı şüphesi üzerine güvenlik güçlerinin müdahalesi sırasında tarihi kalıntılar fark edildi. Arazi üzerinde görülen mozaik parçalarının ardından Bursa Müze Müdürlüğü tarafından inceleme başlatıldı. Yapılan çalışmalar, küçük bir buluntunun çok daha büyük bir yapının parçası olduğunu ortaya koydu.

Toprağın Altından Mozaikler Çıktı
İlk incelemelerin ardından alanda kurtarma kazısı gerçekleştirildi. Kazılar sırasında mozaiklerle süslü geniş bir yapı ortaya çıkarılırken, bölgenin erken Hristiyanlık dönemine ait önemli merkezlerden biri olduğu anlaşıldı.
Derecik Bazilikası, Uludağ'ın güneybatı eteklerindeki dağlık bölgede yer alıyor. Akademik çalışmalarda yapının erken Bizans dönemine ait olduğu ve mimarisiyle dikkat çektiği belirtiliyor. Bazilikanın planının İznik'teki bazı erken dönem kiliseleriyle karşılaştırıldığı da bilimsel çalışmalarda yer alıyor.

Yıllarca Toprağın Altında Kaldı
Bazilikadaki çalışmalar yalnızca 2001 yılındaki kurtarma kazısıyla sınırlı kalmadı. 2007, 2008 ve 2009 yıllarında Bursa Uludağ Üniversitesi, Lozan Üniversitesi ve Bursa Müze Müdürlüğünün iş birliğiyle bölgede yeniden arkeolojik çalışmalar yürütüldü. Kazılar sırasında yapının mimarisi ve çevresindeki farklı yapı kalıntıları hakkında önemli bilgiler elde edildi.

Ancak kazı çalışmalarının devamlılığı konusunda sorunlar yaşandı. Büyükorhan Kaymakamlığının yayımladığı bilgilerde, bazilikadaki kazı çalışmalarının 2012 yılından bu yana ödenek yetersizliği nedeniyle yapılamadığı belirtiliyor.
Bu durum Derecik'in en dikkat çekici tarihi değerlerinden birinin uzun süre yeniden kapsamlı şekilde araştırılmayı beklemesine neden oldu.

Derecik'in Sessizliği Tarihinden Daha Genç
Bugün Derecik çevresindeki doğal ve sakin görüntünün altında, yüzyıllar öncesinden kalan bir tarih bulunuyor. Mahalleye bağlı alanda yer alan DERECİK BAZİLİKASI, bölgenin yalnızca kırsal bir yerleşim olmadığını ortaya koyan en önemli tarihi izlerden biri.
Üstelik yapının ortaya çıkışı da başlı başına dikkat çekici. Tarihi yapı, planlı bir arkeolojik keşiften ziyade 2001 yılında tesadüfen fark edilen mozaik parçaları sayesinde yeniden gündeme geldi.

Bursa'nın Dağlarında Unutulan Tarih
Derecik Bazilikası, Büyükorhan'ın sahip olduğu arkeolojik mirasın en dikkat çekici örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor. Bilimsel çalışmalarda bazilikanın erken Hristiyanlık döneminin mimari ve kültürel yapısını anlamak açısından önem taşıdığı belirtiliyor.
Bugün Derecik'e bakıldığında ise ilk göze çarpan şey sessiz bir dağ mahallesi. Fakat toprağın altında ortaya çıkarılan mozaikler ve bazilika kalıntıları, Bursa'nın tarihinin yalnızca merkez ilçelerdeki Osmanlı eserlerinden ibaret olmadığını gösteriyor.
Bir zamanlar tarlalarda ve ormanlık alanlarda fark edilmeden duran taşlar, yapılan kazılarla birlikte yaklaşık 1600 yıl öncesine uzanan bir geçmişin izlerini taşıdığını gösterdi.
Derecik'in hikâyesini ilginç kılan da tam olarak bu: Bugün sakinliğiyle dikkat çeken bir Bursa mahallesinin hemen yakınında, yüzyıllar boyunca toprağın altında saklı kalan bir tarih yatıyor.

Bursa Bölge, 2026.09.29 10:35