Bursa'da şaşırtan baraj manzarası! Biri doldu, diğerinin yarısı kurudu

Bursa'da su kaynaklarının mevcut durumu, içme suyu ve tarımsal sulama açısından farklı bir tablo ortaya çıkardı. Geçen yıl ciddi kuraklık nedeniyle su sıkıntısı yaşayan kentin içme suyu barajlarında bu yıl yağışların etkisiyle önemli bir toparlanma yaşandı. Ancak aynı iyileşme, tarım arazilerine su sağlayan Gölbaşı Barajı'nda görülmedi.

Bursa'nın içme suyu ihtiyacını karşılayan Doğancı ve Nilüfer barajlarının toplam doluluk oranı yüzde 67,42 seviyesine ulaştı. Buna karşılık Kestel ilçesinde bulunan ve çevredeki tarım arazilerinin sulanmasında kullanılan Gölbaşı Barajı'nın yaklaşık yüzde 50'si kurudu. Ortaya çıkan görüntüler, Bursa'da suyun yalnızca miktarının değil, kullanım biçiminin de ne kadar önemli olduğunu gösterdi.

Bursa'nın içme suyu barajlarında doluluk yüzde 67'yi geçti

Bursa'nın içme suyu ihtiyacını karşılayan iki önemli kaynak olan Doğancı ve Nilüfer barajlarında geçen yıl yaşanan kuraklığın ardından dikkat çekici bir yükseliş kaydedildi.

Yaklaşık 43 milyon metreküp su kapasitesine sahip Doğancı Barajı ile 60 milyon metreküp kapasiteli Nilüfer Barajı'nda geçen yıl ekim ayında toplam doluluk oranı yüzde 0,28 seviyesine kadar gerilemişti. Bu yıl etkili olan sağanak yağışlar, su tasarrufu çağrıları ve tüketimin kontrol altında tutulmasına yönelik çabalarla birlikte barajlardaki seviye yeniden yükseldi.

Son ölçümlerde iki barajın toplam doluluk oranı yüzde 67,42 olarak kaydedildi. Yaklaşık 3 milyon 271 bin kişinin yaşadığı Bursa'da içme suyu kaynaklarındaki bu artış sevindirici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Ancak kentteki bütün su kaynaklarının aynı durumda olmaması dikkat çekiyor. İçme suyu barajlarında yükselen seviyelere karşın tarımsal sulama için kullanılan Gölbaşı Barajı'nda su kaybı devam ediyor.

Gölbaşı Barajı'nın yarısı kurudu! Kayıkların yerini koyunlar aldı

Bursa'nın Kestel ilçesinde bulunan Gölbaşı Barajı'nda yaşanan değişim, kuraklığın boyutunu ortaya koydu. 1933 yılında Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatıyla tarım arazilerinin sulanması amacıyla yaptırılan baraj, geçmişte bölgedeki tarımsal üretimin önemli su kaynaklarından biri oldu.

Uludağ ve Katır Dağları'ndan gelen sularla beslenen Gölbaşı Barajı; Gürsu, Kestel, Yıldırım ve Osmangazi ilçelerindeki tarım alanlarının sulanmasına katkı sağlıyor. Yaklaşık 3 bin dönümlük alana yayılan barajda su seviyesinin gerilemesiyle birlikte geniş kıyı kesimleri ortaya çıktı.

Bir dönem balıkçıların kayıklarla açıldığı bölgelerde bugün koyunların otladığı görülüyor. Barajın yaklaşık yarısının kuruması, havadan yapılan drone çekimleriyle de görüntülendi. Ortaya çıkan manzara, içme suyu barajlarındaki doluluk artışıyla tezat oluşturdu.

Mart ayında yüzde 85 doluluğa ulaşmıştı, yazın yeniden geriledi

Bursa Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Efsun Dindar, Gölbaşı Barajı'nda yaşanan su kaybının nedenlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Geçtiğimiz yıl özellikle 2025 döneminde ciddi kuraklık yaşayan Gölbaşı Göleti'nin, 2026 yılının başında etkili olan yağışlarla birlikte önemli ölçüde toparlandığını belirten Dindar, mart ayının sonlarında doluluk oranının yüzde 80-85 seviyelerine kadar çıktığını hatırlattı.

Ancak yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte buharlaşmanın hızlanması ve tarımsal sulama ihtiyacının yükselmesi, barajdaki su miktarını yeniden düşürdü.

Dindar, özellikle geleneksel salma sulama yönteminin etkisine dikkat çekerek, göletten tarımsal faaliyetler için sürekli su alınmasının seviyenin yeniden alt noktalara gerilemesinde etkili olduğunu belirtti.

Yoğun yağışların ardından su seviyesinde yaşanan yükselişin, yaz aylarındaki tüketim nedeniyle kalıcı hale gelemediğini ifade eden Dindar, sulama yöntemlerinin değiştirilmesi gerektiğine işaret etti.

Vahşi sulama yalnızca su seviyesini değil, suyun kalitesini de etkiliyor

Gölbaşı Barajı'nda yaşanan kuraklık yalnızca tarımsal sulama kapasitesini ilgilendirmiyor. Su seviyesinin azalması, barajdaki doğal yaşam ve ekolojik denge açısından da önemli riskler oluşturuyor.

Doç. Dr. Efsun Dindar, kontrolsüz sulama nedeniyle göletteki su miktarının azalmasının su kalitesini de olumsuz etkilediğini belirtti. Özellikle çözünmüş oksijen miktarındaki düşüşün, suda yaşayan canlılar açısından kritik sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Suyun azalmasıyla birlikte göletteki ekolojik koşullar değişirken, sucul canlıların yaşamını sürdürebilmesi de zorlaşabiliyor. Çözünmüş oksijen seviyesinin düşmesi, canlıların yaşam koşullarını olumsuz etkileyen önemli faktörler arasında bulunuyor.

Dindar, su kalitesindeki bozulmanın bulanıklık artışına ve suyun kullanım verimliliğinin düşmesine de neden olabileceğine dikkat çekti. Bu nedenle sulama amacıyla kullanılan göletlerde yalnızca su miktarının değil, suyun niteliğinin de korunması gerektiğini vurguladı.

Bursa'da tarımsal sulamada yöntem değişikliği gündemde

Gölbaşı Barajı'nda yaşanan gelişmeler, tarımsal sulamada kullanılan yöntemlerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu. Özellikle salma sulama yöntemiyle geniş alanlara kontrolsüz biçimde su verilmesi, mevcut kaynakların kısa sürede azalmasına yol açabiliyor.

Damla ve yağmurlama sulama gibi daha kontrollü yöntemlerin yaygınlaştırılması, tarımda kullanılan suyun daha verimli değerlendirilmesine katkı sağlayabilir. Böylece hem üreticilerin su ihtiyacının karşılanması hem de baraj ve göletlerdeki mevcut kaynakların korunması mümkün olabilir.

Bursa'da Doğancı ve Nilüfer barajlarının yüzde 67,42 doluluğa ulaşması kent açısından olumlu bir gelişme olsa da Gölbaşı Barajı'ndaki görüntüler su yönetiminin önemini yeniden gündeme taşıdı. Bir tarafta sağanaklarla dolan içme suyu barajları, diğer tarafta sulama nedeniyle su seviyesi gerileyen tarımsal kaynaklar bulunuyor. Gölbaşı'nda ortaya çıkan kuraklık manzarası, Bursa'nın su kaynaklarının korunmasında tasarrufun ve doğru sulama yöntemlerinin belirleyici olacağını gösteriyor.

Kaynak: DHA

Bursa Bölge, 2026.11.01 10:34