Bursa'da da şubeleri bulunan marketlerde domates alarmı! Greenpeace Türkiye açıkladı

Tüketicilerin günlük alışverişlerinde sıkça tercih ettiği sebze ve meyvelerde pestisit kullanımı yeniden gündemde. Greenpeace Türkiye'nin "İçinde Ne Var?" kampanyası kapsamında gerçekleştirdiği son çalışma, zincir marketlerde satışa sunulan domateslerdeki pestisit kalıntılarına ilişkin dikkat çeken sonuçlar ortaya koydu.

Araştırma kapsamında İstanbul'un Sultanbeyli, Sancaktepe, Ataşehir ve Kadıköy ilçelerinde faaliyet gösteren 5 farklı zincir marketten 20 domates örneği satın alındı. Toplanan numuneler, uluslararası akreditasyona sahip bağımsız bir laboratuvarda ayrıntılı analizlerden geçirildi.

Araştırmanın İstanbul'da gerçekleştirilmesi nedeniyle elde edilen bulgular doğrudan Bursa'daki domateslere ilişkin bir tespit niteliği taşımıyor. Ancak incelemede yer alan ve Bursa'nın birçok ilçesinde şubeleri bulunan zincir marketlerin kentte de faaliyet göstermesi, araştırmanın sonuçlarını Bursalı tüketiciler açısından dikkat çekici hale getiriyor.

20 DOMATESİN 3'ÜNDE MEVZUATA AYKIRI PESTİSİT

Greenpeace Türkiye'nin açıklamasına göre beş farklı zincir marketten alınan toplam 20 domates örneği, uluslararası akreditasyona sahip bir laboratuvarda analiz edildi.

İnceleme sonucunda 20 ürünün 3'ünde mevzuata aykırı pestisit kullanımı belirlendi. Böylece araştırmadaki örneklerin yüzde 15'inde mevzuata ilişkin sorun tespit edildi.

Mevzuata aykırılık belirlenen üç üründen ikisinde domateste kullanım ruhsatı bulunmayan etken maddelere rastlandı. Greenpeace, bu iki ürünün market raflarında yer alan Hal Kayıt Sistemi bilgilerinde "iyi tarım" logolu olarak gösterildiğini aktardı.

Bir başka numunede ise Türkiye'de 31 Aralık 2010 itibarıyla tamamen yasaklanan Chlorfenapyr etken maddesi tespit edildi.

14 DOMATES ÖRNEĞİNDE PFAS TESPİT EDİLDİ

Araştırmanın bir diğer dikkat çeken sonucu PFAS içeren pestisitlerle ilgili oldu.

Greenpeace Türkiye, analiz edilen 20 domatesin 14'ünde en az bir PFAS'li madde bulunduğunu açıkladı. Bu oran, incelenen örneklerin yüzde 70'ine karşılık geliyor.

Çalışmada ayrıca 20 domatesin 7'sinde üçten fazla farklı pestisit tespit edildi. Yalnızca bir örnekte herhangi bir pestisit izine rastlanmadığı bildirildi.

MARKETLERE DAHA SIKI DENETİM ÇAĞRISI

Greenpeace Türkiye, araştırmanın ardından market zincirlerinden taze meyve ve sebze tedarik süreçlerinde daha fazla şeffaflık talep etti.

Kuruluş, birden fazla pestisitin aynı üründe bulunmasından kaynaklanabilecek "kokteyl etkisine" karşı daha sıkı kurallar uygulanmasını, daha düşük kalıntı limitleri belirlenmesini ve bağımsız laboratuvar kontrollerinin yaygınlaştırılmasını istiyor.

Greenpeace ayrıca marketlerin gerçekleştirdiği pestisit analizlerinin sonuçlarını kamuoyuyla paylaşması gerektiğini savunuyor.

GREENPEACE'İN MARKET KARNESİ DE AÇIKLANDI

Araştırmayla birlikte Greenpeace Türkiye tarafından zincir marketlerin pestisit politikalarını değerlendiren bir "Market Karnesi" de hazırlandı.

Karnede marketlerin kamuoyuna açıkladığı kurumsal politikalar 75 puan üzerinden, laboratuvarlarda incelenen ürünlerin sonuçları ise 25 puan üzerinden değerlendirildi.

Greenpeace'in açıklamasına göre ilk değerlendirmede ŞOK "C" notu alırken, A101, BİM, CarrefourSA ve Migros "D" bandında kaldı. Kuruluş, örneklem sayısının sınırlı olması nedeniyle laboratuvar sonuçlarının değerlendirmede düşük ağırlık taşıdığını da özellikle belirtti.

"PAZARI KONTROL EDENLER PESTİSİTİ DE ANALİZ ETTİREBİLİR"

Greenpeace Türkiye Direktörü Berkan Özyer, organize perakende zincirlerinin gıda tedarik zincirinde önemli bir güce sahip olduğunu belirterek bu şirketlerin daha kapsamlı denetim mekanizmaları oluşturabileceğini savundu.

Özyer, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2021-2023 dönemindeki denetimlerinde 55 üründe alınan 246 bin 946 numunenin 6 bin 369'unda uygunsuzluk tespit edildiğine ilişkin verileri de hatırlattı.

Greenpeace Türkiye, yeni kampanyasıyla marketlerin yalnızca ürünleri raflara ulaştıran işletmeler olarak değil, tedarik zincirinin standartlarını belirleyen önemli aktörler olarak daha fazla sorumluluk üstlenmesini talep ediyor.

Güncel, 2026.09.01 13:18