Bursa'da bir köyün kaderini değiştiren yangın! 24 ev kül oldu, yine de gitmediler...

SILANUR KARA KAYA/ BURSADA BUGÜN

Bursa'nın dağ ilçelerinden Keles'e bağlı Gelemiç Mahallesi, yalnızca tarihi evleri ve köklü gelenekleriyle değil, geçmişte yaşadığı büyük bir felaketle de hafızalarda yer alıyor. 5 Eylül 1959 tarihinde meydana gelen yangın, köyde büyük yıkıma neden oldu. Harman döneminin sona erdiği günlerde çıkan yangın, kısa sürede çevredeki evlere sıçrayarak 24 haneyi yok etti.

Bir evde başladı, 24 haneyi küle çevirdi

Köyde 2009 yılında gerçekleştirilen sözlü tarih çalışmasında, Gelemiç'in yaşlı sakinlerinden Nazif Alpay, o kara günü ayrıntılarıyla anlattı. Aktarılan bilgilere göre yangın, aşağı mahallede bulunan bir evin ocaklığında başladı. Ocakta yanan odunlardan sıçrayan alevler önce evin yazlık bölümüne, ardından çevredeki yapılara yayıldı.

Yangının harman mevsiminin sonuna doğru çıkması, felaketin etkisini daha da ağırlaştırdı. Köylülerin mahsullerini evlerine ve ambarlarına kaldırdığı dönemde yaşanan yangında, evlerle birlikte içeride bulunan ürünler de zarar gördü. Alevler 24 hanenin yanı sıra bazı samanlıkları da kullanılamaz hale getirdi.

Vali köye geldi, yeni mahalle önerdi

Yangının ardından dönemin Bursa Valisi İhsan Sabri Çağlayangil, haber alır almaz Gelemiç'e geldi. Dönemin koşullarında köye öküz arabalarının kullandığı yollar üzerinden ulaşan Çağlayangil, yangından etkilenen vatandaşların durumunu yerinde gördü.

Valinin, evlerin birbirine yakın olmasının yangının büyümesinde etkili olduğunu değerlendirerek köyün daha seyrek bir yerleşim düzenine kavuşması ve yanan evlerin başka bir bölgede yeniden yapılması yönünde öneride bulunduğu aktarılıyor.

Ancak Gelemiçliler, yaşadıkları yerden ayrılarak başka bir mahalleye taşınma fikrine sıcak bakmadı. Köylüler, evlerini yine kendi köylerinde inşa etmek istediklerini dile getirdi. Böylece büyük yangının ardından Gelemiç'in yerleşim düzeninin aynı bölgede sürdürülmesi yönünde karar alındı.

Devletten 3 bin lira yardım yapıldı

Yangında evleri zarar gören vatandaşların yeniden ev sahibi olabilmesi için devlet tarafından 3 bin lira yardım yapıldığı sözlü tarih kayıtlarında yer aldı. Felaketin ardından köylüler, yanan evlerin yerine yeniden yaşam alanları kurmak için harekete geçti.

Aradan geçen yıllara rağmen 1959 yangını, Gelemiç'in geçmişinde unutulmayan olaylardan biri olarak anlatılmaya devam ediyor. Alevlerin geride bıraktığı yıkıma rağmen köylerinden ayrılmak istemeyen Gelemiçlilerin bu tutumu, mahalle sakinlerinin yaşadıkları topraklara bağlılığını ortaya koyan tarihi bir anı olarak öne çıkıyor.

Bursa Bölge, 2026.11.03 16:08