Bursa'da Altıparmak İsmi Nereden Geliyor? İşte 500 Yıllık Hikayesi

Bursa'nın en bilinen bölgelerinden Altıparmak, bugün kentin önemli ulaşım ve yaşam merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Ancak pek çok Bursalı'nın her gün kullandığı Altıparmak isminin geçmişinin nereye dayandığı merak ediliyor.

Mahallenin adının kökeniyle ilgili yıllardır farklı anlatılar gündeme gelirken, tarihî kaynaklar bazı önemli ipuçları sunuyor.

ALTIPARMAK İSMİ TARİHÎ KAYITLARDA GEÇİYOR

Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından yayımlanan kent tarihi çalışmalarında, Altıparmak Mahallesi ismine 1509 yılına ait sicillerde rastlandığı belirtiliyor.

Aynı kaynakta, mahallenin adının burada yaşayan ve "Altıparmak" lakabıyla tanınan Abdullah oğlu Hoca Mehmed ile bağlantılı olduğunun sicillere dayanılarak ileri sürüldüğü aktarılıyor.

Bursa Kütüğü'nde de Hoca Mehmed'in "Altıparmak" adıyla tanındığı, 15. yüzyılın sonlarında Bursa'da yaşadığı ve Altıparmak Camii ile mektebinin yapımında rol aldığı bilgisi yer alıyor.

ALTIPARMAK CAMİİ DE BU HİKÂYENİN ÖNEMLİ PARÇASI

Mahallenin isim hikâyesinde Altıparmak Camii de önemli bir yere sahip.

Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin geçmiş yıllarda yayımladığı bir çalışmada, caminin Hoca Mehmet Altıparmak tarafından yaptırıldığı ve bulunduğu semte de adını verdiğinin ifade edildiği görülüyor. Belediyenin haberinde caminin 15. yüzyılda inşa edildiği belirtilirken, Bursa Kütüğü'nde ise Altıparmak Camii'nin 1513 yılında Hoca Muhyiddin Mehmed tarafından yaptırıldığı kaydediliyor.

Bu nedenle Altıparmak isminin, doğrudan "altı parmağı bulunan bir kişiden" geldiği şeklindeki anlatım yerine, tarihî kayıtlarda adı geçen Altıparmak lakaplı Hoca Mehmed ile ilişkilendirilmesi daha temkinli bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.

"ALTI PARMAKLI BİRİNDEN GELİYOR" RİVAYETİ DE VAR

Altıparmak adıyla ilgili halk arasında farklı hikâyeler de anlatılıyor.

Bunlardan birine göre bölgede geçmişte yaşayan ve muhtarlık benzeri bir görev üstlenen kişinin gerçekten altı parmağı bulunduğu, halk arasında bölgenin bu nedenle "Altıparmak" olarak anılmaya başladığı ileri sürülüyor.

Ancak bu anlatım tarihî bir belgeyle doğrulanmış kesin bilgi olarak değerlendirilmiyor. Dergi Bursa'da da Altıparmak ismiyle ilgili farklı rivayetlerin bulunduğu, bunlardan birinin altı parmaklı bir muhtarla ilgili olduğu aktarılıyor.

YAHUDİLİK MAHALLESİ OLARAK DA ANILIYORDU

Altıparmak'ın geçmişinde Bursa'nın Yahudi topluluğunun da önemli bir yeri bulunuyor.

Bölgenin geçmişte "Yahudilik Mahallesi" olarak anıldığına ilişkin bilgiler bulunurken, bazı kaynaklarda "Altıparmak" lakaplı Yasef isimli bir Yahudinin de semtin isim hikâyesiyle ilişkilendirildiği görülüyor. Ancak Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin tarih çalışmasında Hoca Mehmed bağlantısının öne çıkarıldığı görülüyor.

Bugün Altıparmak çevresinde geçmişten izler taşıyan önemli noktalardan biri de Arap Şükrü Sokağı. Bölgenin tarihî dokusu, Bursa'daki Yahudi topluluğunun geçmişiyle de ilişkilendiriliyor.

YÜZYILLARDIR BURSA'NIN EN BİLİNEN BÖLGELERİNDEN BİRİ

Altıparmak'ın geçmişi yalnızca ismiyle değil, nüfus yapısı ve şehirleşme süreciyle de Bursa'nın tarihine ışık tutuyor.

Bursa Büyükşehir Belediyesi kaynaklarında mahallede 1521 yılında 25 hane, 1573 yılında ise 75 hane bulunduğu belirtiliyor. Bu veriler, bölgenin Osmanlı döneminde de zaman içinde büyüyen yerleşim alanlarından biri olduğunu gösteriyor.

Bugün ise Altıparmak, Bursa'nın merkezindeki en bilinen ulaşım ve ticaret akslarından biri olmayı sürdürüyor.

Kısacası, "Altıparmak" isminin gerçekten altı parmaklı bir kişiden gelip gelmediği kesin olarak kanıtlanmış değil. Tarihî kayıtlarda ise 1509'dan itibaren görülen mahallenin adı, Altıparmak lakaplı Hoca Mehmed ile ilişkilendiriliyor. Yıllardır anlatılan farklı hikâyeler ise semtin ismine dair merakı canlı tutmaya devam ediyor.

Bursa Bölge, 2026.09.20 08:53