Bu kış zor geçecek!

IEA Başkanı Fatih Birol, Al Jazeera'ya yaptığı açıklamada Avrupa'nın yeni enerji arzı şoklarıyla baş etmekte zorlanabileceğini söyledi. Berlin'de konuşan Birol, Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların yalnızca Avrupa'yı değil, küresel enerji piyasalarını da etkilediğini ifade etti.

Avrupa Birliği'nin doğal gaz depolarındaki doluluk oranının yüzde 72 seviyesinde olduğu belirtilirken, bu oran kış öncesinde alışılmış yüzde 90 seviyesinin altında bulunuyor. Depolardaki mevcut durumun, özellikle soğuk havalarda tüketimin artması halinde arz güvenliği açısından baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Uzmanların değerlendirmelerine göre doluluk oranındaki fark, yaklaşık 10 ila 12 milyon hanenin enerji ihtiyacına karşılık geliyor. AB enerji bakanlarının da hane halkı ve işletmelerin doğal gaz tüketimini azaltmasına yönelik olası önlemleri değerlendirdiği bildiriliyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar fiyatları etkiliyor

İran'a yönelik ABD ve İsrail saldırıları ile bölgedeki gemi trafiğine yönelik saldırılar, enerji sevkiyatında aksamalara yol açıyor. Savaş öncesinde Avrupa'nın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatının yaklaşık onda birinin Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirildiği belirtiliyor.

Sevkiyatın azalması, Avrupa ülkelerinin ihtiyaç duyduğu doğal gazı temin etmek için daha yüksek fiyatlarla karşılaşma riskini artırıyor. Avrupa'nın LNG tedariki için Asya ülkeleriyle rekabet ettiğine dikkat çeken Birol, Körfez'de ateşkes sağlansa bile enerji fiyatları üzerindeki baskının önümüzdeki aylarda devam edebileceğini söyledi.

Birol, sert bir kış yaşanması halinde doğal gaz talebinin artabileceğini ve bunun fiyatları daha da yukarı taşıyabileceğini vurguladı.

Avrupa'da dizel arzı da baskı altında

Avrupa'nın enerji güvenliğine ilişkin endişeler doğal gazla sınırlı kalmıyor. Birol, Rusya'daki rafinerilere yönelik Ukrayna saldırılarının dizel arzındaki daralmaya katkıda bulunduğunu belirtti. Birol'un açıklamasına göre Rusya'dan yapılan dizel teslimatlarının yaklaşık üçte biri kesildi.

Kamyon taşımacılığı, tarım ve sanayi için kritik öneme sahip dizelde yaşanabilecek arz sıkıntısı, nakliye ve üretim maliyetlerini de artırabilir.

Mart ayında G7 ülkelerinin stratejik rezervlerinden petrol ve dizel piyasaya sürme kararı aldığı, acil stokların dağıtımının ise IEA tarafından koordine edildiği hatırlatıldı. Ancak Birol, bu stokların yeni arz kesintilerine karşı sınırlı bir tampon oluşturabileceğine işaret etti.

Fatih Birol'dan Avrupa'nın enerji politikasına eleştiri

Birol, Avrupa'nın geçmişte Rus enerji kaynaklarına aşırı bağımlı hale geldiğini ve nükleer enerjiden uzaklaşma sürecinde yapılan uyarıların yeterince dikkate alınmadığını savundu.

Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin ardından Orta Doğu ülkelerinin alternatif güzergâhlar oluşturmak amacıyla yeni boru hatları inşa etmeye veya mevcut hatları genişletmeye yöneldiğini belirten Birol, bu tür adımların kriz yaşanmadan önce atılması gerektiğini ifade etti.

Avrupa'da kış öncesinde doğal gaz depolarının mevcut seviyesi, küresel enerji sevkiyatındaki aksaklıklar ve dizel arzındaki daralma birlikte değerlendirildiğinde, önümüzdeki dönemde enerji fiyatları ve arz güvenliği konularının gündemde kalması bekleniyor.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Ekonomi, 2026.10.23 17:05