BTÜ'den deniz ekosistemine yapay zekâ destekli koruma hamlesi

Deniz ekosisteminde son yıllarda artan istilacı tür problemi, bilim dünyasını yeni teknolojik çözümler üretmeye yöneltti. Bu kapsamda BTÜ tarafından hazırlanan proje, balon balığının tespit edilmesini kolaylaştıracak yapay zekâ destekli bir model üzerine odaklanıyor.

Bursa Teknik Üniversitesi bünyesinde geliştirilen çalışma, TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı kapsamında destek almaya hak kazandı. Proje, özellikle Akdeniz ve Ege'de yayılım gösteren benekli balon balığının erken tespit edilmesini hedefliyor.

Sanal Deniz Ortamında Yapay Zekâ Eğitimi

Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri, gerçek deniz verilerine bağımlı kalmadan tamamen sanal bir ortamda eğitim süreci yürütülmesi. Bilgisayar ortamında oluşturulacak su altı simülasyonunda balon balığının farklı açılardan görüntüleri üretilecek ve yapay zekâ modeli bu veriler üzerinden eğitilecek.

Sanal ortamda yalnızca balığın fiziksel görünümü değil, deniz altındaki ışık değişimleri, bulanıklık seviyesi ve partikül yoğunluğu gibi gerçek yaşam koşulları da modelleniyor. Bu sayede geliştirilen sistemin, sahada karşılaşılabilecek farklı çevresel koşullara uyum sağlaması hedefleniyor.

İnsansız Deniz Araçlarına Entegre Edilecek

Geliştirilen yapay zekâ modelinin ilerleyen süreçte insansız su altı araçlarında kullanılması planlanıyor. Bu araçlar sayesinde balon balığının bulunduğu bölgeler daha hızlı tespit edilebilecek ve istilacı türlerle mücadelede önemli bir avantaj sağlanacak.

Proje aynı zamanda Türkiye'nin deniz teknolojileri alanındaki yerli ve yenilikçi çözümler üretme hedeflerine de katkı sunuyor. Yapay zekâ ve sentetik veri teknolojilerinin çevresel sorunlarla mücadelede kullanılabileceğini ortaya koyması açısından da dikkat çekiyor.

Veri Eksikliği Sorunu Yapay Ortamla Aşılacak

Proje ekibi, su altı görüntülerine erişimde yaşanan zorluklar ve maliyetli veri toplama süreçleri nedeniyle sentetik veri üretimine odaklanıyor. Bu kapsamda binlerce yapay görsel oluşturularak modelin eğitilmesi sağlanacak.

Bu yöntem sayesinde veri yetersizliği problemi ortadan kaldırılırken, sistemin çok daha geniş ve çeşitli senaryolarda test edilmesi mümkün hale geliyor. Böylece yapay zekâ modelinin gerçek dünyadaki başarım oranının artırılması amaçlanıyor.

Akademik Kadrodan Çevre Vurgusu

Projenin yürütücülüğünü İzzet Fatih Şentürk üstlenirken, çalışmada yüksek lisans öğrencisi Hasan Kalkan da araştırmacı olarak görev alıyor.

BTÜ Rektörü Naci Çağlar, üniversitenin çevre ve toplum odaklı projelere önem verdiğini belirterek, geliştirilen bu çalışmanın hem bilimsel hem de çevresel açıdan değerli bir adım olduğunu ifade etti.

Çağlar, yapay zekânın çevre sorunlarının çözümünde etkin şekilde kullanılmasının Türkiye'nin araştırma kapasitesini güçlendireceğini vurgulayarak projede emeği geçen akademisyenleri tebrik etti.

Deniz Ekosistemi İçin Yeni Umut

Balon balığı gibi istilacı türlerin kontrol altına alınması, deniz ekosisteminin korunması açısından büyük önem taşıyor. BTÜ'nün geliştirdiği bu yeni nesil yapay zekâ modeli, gelecekte denizlerdeki biyolojik çeşitliliğin korunmasına katkı sağlayabilecek önemli bir teknoloji adımı olarak değerlendiriliyor.

Bursa Bölge, 2026.06.08 10:54