Bilim insanları uyardı: Yeraltından evlere sızıyor, Parkinson riskini 5 kat artırabiliyor!

Endüstride yaygın biçimde kullanılan trikloroetilen (TCE) adlı kimyasalın, halk sağlığı açısından ciddi riskler barındırdığına dair bilim dünyasında artan bir endişe söz konusu. Yaklaşık bir asırdır metal işleme, kuru temizleme, leke çıkarıcı üretimi, yapıştırıcılar ve sprey boyalar gibi pek çok alanda kullanılan bu madde, 1970'li yıllara kadar kahvenin kafeinsizleştirilmesinde bile tercih ediliyordu. Günümüzde kullanımında azalma görülse de çevresel etkilerinin büyümeye devam ettiği belirtiliyor.

Uzmanlara göre TCE, zamanla yeraltı sularına, toprağa ve atmosfere yayılıyor ve kalıcı kirliliğe neden oluyor. Bu durumun bazı bölgelerde içme suyu kaynaklarını tehdit edecek boyuta ulaştığı, hatta kilometrelerce genişliğe yayılan yeraltı kirlilik alanları oluşturduğu ifade ediliyor.

DÜZENLİ TEST ŞART: SİNSİCE YAYILIYOR

Karar'ın To Vima'dan derlediği haberde, buhar sızması adı verilen bu süreçte kimyasalın buharlaşarak binalara girdiği, kirlenmiş zeminin üzerinde yaşayan veya çalışan insanları farkında bile olmadan risk altına soktuğu bildirildi. TCE için düzenli testlerin yapılmamasının ise birçok insanı gizli maruziyet tehlikesiyle baş başa bıraktığı aktarıldı.

DÜŞÜĞE VE KALP RAHATSIZLIKLARINA SEBEP OLUYOR

Kanserojen olarak sınıflandırılan ve düşük ile doğumsal kalp kusurlarıyla ilişkilendirilen TCE'nin nörolojik etkilerinin ise çok daha ciddi boyutlara ulaşabileceği belirtiliyor. Son araştırmalar, bu kimyasala maruz kalan kişilerde Parkinson hastalığı riskinin beş kata kadar artabileceğine işaret ediyor.

Bilim insanlarına göre TCE, vücuda girdikten sonra beyne ulaşarak özellikle dopamin üreten sinir hücrelerini hedef alıyor. Bu süreçte hücrelerin enerji üretiminden sorumlu olan mitokondrilere zarar verdiği ve bu hasarın nörodejeneratif hastalıkların gelişimini tetikleyebileceği değerlendiriliyor.

KİRLENMİŞ SU, RİSKİ YÜZDE 70 ARTIRIYOR

Epidemiyolojik veriler de bu bulguları destekler nitelikte değerlendiriliyor. TCE'ye iş ortamında ya da günlük yaşam aktiviteleri üzerinden maruz kalan bireylerde Parkinson hastalığı gelişme riskinin belirgin şekilde daha yüksek olduğu bildiriliyor.

Yapılan bir vaka analizinde, kirlenmiş su kaynaklarına maruz kalan topluluklarda hastalık riskinin yaklaşık %70 oranında arttığı ortaya konuldu.

Başka bir araştırma ise, kontamine alanlara yakın bölgelerde çalışan ofis personeli arasında hem Parkinson vakalarının hem de bazı kanser türlerinin daha sık görüldüğünü göstererek, kimyasalın potansiyel sağlık etkilerine dair endişeleri artırdı.

UZMANLAR SIKI DENETİME ÇAĞIRDI

Araştırmacılar, milyonlarca insanın farkında olmadan bu kimyasala maruz kalabileceği uyarısında bulunarak yetkilileri acil önlem almaya çağırdı. Kirlenmiş alanlarda temizlik çalışmalarının hızlandırılması ve su, hava ile topraktaki TCE izlemesinin iyileştirilmesi önerildi. Uzmanlar, binalardaki buhar azaltma sistemlerinin kapalı alan maruziyetini düşürmeye yardımcı olabileceğini belirtti.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Sağlık, 2026.04.18 21:31