Benzin fiyatlarında yeni hesap! ÖTV artışı pompaya böyle yansıyacak

Benzinde eşel mobil uygulaması kapsamında litre başına 4,44 lira seviyesinde bulunan ÖTV tutarı, ekim ayı itibarıyla 7,90 liraya çıkarıldı. Yapılan düzenleme nedeniyle benzinin litre fiyatında yaklaşık 4,15 liralık artış bekleniyor. Böylece eşel mobil uygulamasının sona ermesiyle tek seferde yapılabilecek daha yüksek vergi artışının pompa fiyatlarına etkisi zamana yayıldı.

Akaryakıt fiyatlarında yaşanabilecek ani yükselişlerin önüne geçilmesi amacıyla hazırlanan yeni düzenleme, benzin için üç aylık bir geçiş süreci öngörüyor. Buna göre benzinde ÖTV tutarı ekim ayında belirlenen seviyede uygulanacak, kasım ayında yeniden artırılacak ve aralık ayında eşel mobil sistemi öncesindeki tutara ulaşacak.

Benzinde ÖTV artışı üç aya yayıldı

Eşel mobil sisteminin sona ermesiyle birlikte benzinde ÖTV'nin eski seviyesine doğrudan yükseltilmesi durumunda pompa fiyatlarında daha yüksek bir artış ortaya çıkması bekleniyordu. Yapılan düzenlemeyle bu artışın tek seferde tüketiciye yansıtılması yerine kademeli olarak uygulanması kararlaştırıldı.

Yeni sistem kapsamında benzinin litre başına ÖTV tutarı ekim ayında 7,9000 lira olarak belirlendi. Kasım ayında bu tutar 11,3600 liraya yükselecek. Aralık ayında ise ÖTV'nin 14,8277 lira seviyesine çıkarılması planlandı.

Böylece eşel mobil uygulamasının sona ermesiyle ortaya çıkabilecek vergi artışı üç farklı döneme bölünmüş oldu. Uygulama, özellikle küresel petrol fiyatları ve döviz kurundaki hareketlerin akaryakıt fiyatları üzerindeki etkisinin daha kontrollü şekilde tüketiciye yansıtılmasını amaçlayan bir geçiş modeli olarak uygulanacak.

Benzinde eşel mobil öncesindeki ÖTV tutarı ile mevcut ÖTV arasındaki farkın doğrudan pompa fiyatına yansıtılması halinde litre fiyatında yaklaşık 12,47 liralık bir artış ortaya çıkabileceği hesaplanıyordu. Ancak kademeli ÖTV uygulamasıyla bu artışın tamamının aynı anda gerçekleşmesinin önüne geçildi.

Ekim ayında benzine yaklaşık 4,15 lira zam

Yeni ÖTV düzenlemesinin ilk aşaması 1 Ekim itibarıyla başladı. Benzinde litre başına ÖTV tutarının 4,44 liradan 7,90 liraya yükseltilmesiyle birlikte pompa fiyatında yaklaşık 4,15 liralık artış oluşması bekleniyor.

Böylece eşel mobil uygulamasının sona ermesinin ardından ortaya çıkabilecek yaklaşık 12,47 liralık toplam fiyat etkisi tek seferde tüketiciye yansıtılmamış oldu. Ekim ayında uygulanacak artışın ardından benzinin pompa fiyatındaki değişim, petrol fiyatları ve döviz kurundaki hareketlerin yanı sıra akaryakıt dağıtım şirketlerinin fiyat politikalarına göre de farklılık gösterebilecek.

Kasım ayına gelindiğinde ise benzindeki ÖTV tutarı yeniden artırılacak. Litre başına 11,3600 liraya yükseltilecek ÖTV'nin ardından akaryakıt fiyatlarında yeni bir değişim yaşanması bekleniyor. Aralık ayında ise kademeli geçiş tamamlanarak benzindeki ÖTV tutarının eşel mobil öncesindeki 14,8277 lira seviyesine ulaşması öngörülüyor.

Eşel mobil sistemi benzinde sona erdi

Akaryakıt fiyatlarında belirli dönemlerde uygulanan eşel mobil sistemi, küresel petrol fiyatları ve döviz kuru kaynaklı değişimlerin tüketici fiyatlarına etkisini sınırlamak amacıyla kullanılıyordu. Sistem kapsamında uluslararası piyasalardaki fiyat hareketlerinin belirli bölümü ÖTV üzerinden dengelenerek pompa fiyatlarındaki değişimin sınırlanması sağlanıyordu.

Yeni düzenlemeyle birlikte benzinde bu uygulamaya son verildi. Ancak sistemin sona ermesiyle ortaya çıkabilecek yüksek vergi artışının bir anda uygulanması yerine kademeli geçiş yöntemi tercih edildi.

Bu kapsamda ekim, kasım ve aralık aylarında farklı ÖTV tutarları uygulanacak. Aralık ayında belirlenen seviyeye ulaşılmasıyla birlikte benzinde eşel mobil öncesindeki vergi yapısına dönüş tamamlanmış olacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle akaryakıt fiyatları açısından yeni bir dönem de başlamış oldu. Benzin kullanıcıları açısından ekim ayında ilk fiyat değişimi yaşanırken, önümüzdeki iki ay içerisinde ÖTV tutarındaki artışların pompa fiyatlarına etkisi devam edecek.

LPG'de eski ÖTV sistemine dönüldü

Yeni düzenlemenin bir diğer ayağını LPG oluşturdu. LPG'de benzinden farklı olarak kademeli bir ÖTV geçişi yerine, eşel mobil sistemi öncesindeki vergi seviyesine dönüş yapıldı.

LPG türü akaryakıtlarda eşel mobil sistemi kapsamında son olarak kilogram başına 9,2190 lira olarak uygulanan ÖTV tutarı, düzenlemeyle birlikte 11,3830 liraya yükseltildi.

Vergi tutarındaki bu değişimin LPG otogaz fiyatlarına da yansıması bekleniyor. Yapılan hesaplamalara göre düzenleme nedeniyle LPG otogazın litre fiyatında yaklaşık 1,48 liralık artış meydana gelmesi öngörülüyor.

Benzinde olduğu gibi LPG'de de pompa fiyatları yalnızca ÖTV değişikliğine bağlı olarak şekillenmiyor. Küresel petrol piyasalarındaki hareketlilik, döviz kuru ve dağıtım maliyetleri de akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde etkili oluyor.

Yeni ÖTV düzenlemesi üç ay boyunca fiyatlara yansıyacak

Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren düzenleme, akaryakıt piyasasında vergi uygulamasında önemli bir değişikliği beraberinde getirdi. Resmi Gazete'de yayımlanan kararla birlikte eşel mobil sisteminin sona ermesi ve benzinde kademeli ÖTV uygulamasına geçilmesi kesinleşti.

Benzinde ekim ayında başlayan yeni dönem, kasım ve aralık aylarındaki vergi artışlarıyla devam edecek. Ekim ayında 7,9000 lira olarak uygulanan litre başına ÖTV tutarı kasımda 11,3600 liraya, aralıkta ise 14,8277 liraya çıkarılacak.

Bu süreçte akaryakıt fiyatlarının yalnızca vergi düzenlemesi üzerinden değil, uluslararası enerji piyasalarındaki gelişmeler ve döviz kurundaki değişimler üzerinden de şekillenmesi bekleniyor. Böylece tüketicilerin akaryakıt maliyetleri üzerindeki vergi kaynaklı değişim, üç aylık döneme yayılan yeni sistem üzerinden pompa fiyatlarına yansımış olacak.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Ekonomi, 2026.10.01 00:38