Gıda fiyatlarındaki dalgalanmanın önüne geçmek ve vatandaşın temel gıdaya daha uygun fiyatlarla ulaşmasını sağlamak için yeni adımlar geliyor. 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'da tarımsal üretimden ithalat ve ihracat politikalarına, üretim maliyetlerinden teknolojik dönüşüme kadar birçok başlık için yeni planlamalar yapıldı.
Türkiye'de milyonlarca hanenin bütçesinde önemli yer tutan gıda harcamaları için yeni bir yol haritası hazırlanıyor. 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'da gıda fiyatlarında yaşanan oynaklığın azaltılması ve vatandaşın kaliteli gıdaya makul fiyatlarla ulaşabilmesi amacıyla tarım sektörünü doğrudan ilgilendiren önemli adımlar yer aldı.
Yeni dönemde yalnızca market ve tüketici fiyatlarına odaklanılmayacak. Tarladan sofraya kadar uzanan süreçte üretim maliyetlerinin azaltılması, tarımsal verimliliğin artırılması ve gıda arzının güvence altına alınması hedeflenecek.
GIDA FİYATLARINDAKİ DALGALANMA İÇİN YENİ PLANProgram kapsamında gıda fiyatlarının hedeflerle uyumlu bir seyir izlemesi için arz ve talep koşulları daha yakından takip edilecek. Tarımsal ürünlerdeki üretim miktarı, iç piyasadaki ihtiyaç, ihracat ve ithalat hareketleri birlikte değerlendirilecek.
Dağıtım zincirinde yaşanabilecek gelişmelerin fiyatlara etkisi de erken uyarı yaklaşımıyla izlenecek. Böylece fiyatlarda ciddi hareketlilik oluşmadan önce gerekli politikaların devreye alınması amaçlanıyor.
Gıda fiyatlarının önemli belirleyicilerinden biri olan tarımsal üretim maliyetleri de programın odağında bulunuyor. Üreticinin maliyet baskısını azaltacak yapısal dönüşümlerin hızlandırılması planlanıyor.
Gıda arzının sürdürülebilir hale getirilmesiyle birlikte fiyatlardaki ani yükselişlerin sınırlandırılması hedefleniyor. Bu politikaların özellikle hane bütçesinde önemli paya sahip temel gıda ürünlerindeki fiyat baskısının azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
DAR GELİRLİ HANELER İÇİN ÖNCELİKGıda fiyatlarında istikrar sağlanmasının, düşük gelirli vatandaşların bütçesi üzerindeki yükü doğrudan azaltması hedefleniyor. Programda özellikle dar gelirli kesimlerin refahının korunmasına yönelik politikaların güçlendirilmesine vurgu yapılıyor.
Bu kapsamda maliye ve dış ticaret politikalarının ilgili kurumlarla koordineli biçimde uygulanması planlanıyor. Gıda fiyatlarını etkileyebilecek arz-talep değişimleri ile dış ticaret hareketlerinin daha yakından izlenmesi öngörülüyor.
Gıda arz güvenliğini güçlendirmek amacıyla stratejik tarım ürünlerinde üretim planlamasına devam edilecek. Hangi bölgede hangi ürünün ne ölçüde üretileceği belirlenirken su kaynakları, bölgesel üretim kapasitesi ve ülkenin ihtiyaçları dikkate alınacak.
Bu planlamayla bir yandan üretim açığı oluşabilecek ürünlerde arzın güçlendirilmesi, diğer yandan kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması amaçlanıyor.
GÜBRE VE TEMEL GİRDİLERDE YERLİ ÜRETİM ARTACAKTarım sektörünün en önemli maliyet kalemleri arasında bulunan gübre ve bitki koruma ürünleri ile hayvancılıkta kullanılan temel girdilerde yerli üretim kapasitesinin artırılması planlanıyor.
Stratejik tarımsal girdilerde arz güvenliğinin güçlendirilmesiyle üreticinin dış kaynaklı fiyat hareketlerinden daha az etkilenmesi hedefleniyor. Aynı zamanda tarımsal üretimin iklim değişikliğine karşı daha dayanıklı hale getirilmesi için yeni üretim modelleri desteklenecek.
Tarımda teknolojinin kullanımının artırılması da yeni dönemin dikkat çeken başlıklarından biri olacak. Yapay zeka, dijital tarım ve hassas tarım uygulamalarının daha yaygın hale getirilmesi planlanıyor.
Bu teknolojiler sayesinde ürün veriminin önceden tahmin edilmesi, hastalık ve zararlıların erken tespit edilmesi ve üretim sürecinin daha yakından takip edilmesi amaçlanıyor. Kaynakların daha verimli kullanılmasıyla üretim maliyetlerinin aşağı çekilmesine katkı sağlanması bekleniyor.
SÖZLEŞMELİ ÜRETİM YAYGINLAŞACAKTarım ile sanayi arasındaki bağlantının güçlendirilmesi amacıyla sözleşmeli üretim modellerinin kapsamının genişletilmesi planlanıyor.
Özellikle tarıma dayalı sanayinin ihtiyaç duyduğu ham maddenin düzenli şekilde karşılanması hedeflenirken, üreticinin ürününü pazarlama konusunda yaşadığı belirsizliklerin de azaltılması amaçlanıyor.
Tarım politikalarında iklim değişikliğinin oluşturduğu risklere karşı dayanıklılık da artırılacak. Su kullanımını azaltan, toprağın verimliliğini koruyan ve doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı düşüren üretim yöntemlerine daha fazla ağırlık verilecek.
Onarıcı tarım ve düşük karbonlu üretim modellerinin yaygınlaştırılmasıyla tarımsal üretimin uzun vadede sürdürülebilir hale getirilmesi hedefleniyor. Tüm bu adımların birlikte uygulanmasıyla gıda arzının güçlendirilmesi ve fiyatlarda yaşanan sert dalgalanmaların azaltılması amaçlanıyor.
Kaynak: AA
Ekonomi, 2026.09.09 13:53