Şehit aileleri, gaziler ve vazife malullerinin haklarında tarihi iyileştirmeler içeren kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda 382 milletvekilinin oy birliğiyle kabul edilerek yasalaştı. Yeni düzenlemeyle gazi ve malul aylıklarında ciddi artışlar sağlanırken, 15 Temmuz ile terörle mücadelede yaralanan ancak mevzuat gereği malul sayılmayan vatandaşlara da aylık bağlanmasının önü açıldı.
TBMM Genel Kurulu'nda "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", Meclis'te grubu bulunan tüm partilerin ortak iradesiyle yasalaştı. Oylamaya katılan 382 milletvekilinin tamamının "evet" oyu vermesiyle kabul edilen düzenleme, şehit yakınları ile gazilerin uzun süredir beklediği pek çok mali ve sosyal hakkı güvence altına aldı.
AYLIK VE EK ÖDEMELERDE DİKKAT ÇEKEN ARTIŞLAR
Yeni kanun kapsamında vazife malulü erbaş, er, güvenlik korucusu, askeri öğrenci ve sivillerin aylık hesaplama dereceleri yükseltildi. Buna göre eğitim durumuna bakılmaksızın aylıklar en az 10. derecenin 1. kademesi, 4 yıllık üniversite mezunları için ise 8. derecenin 1. kademesi esas alınarak hesaplanacak.
Ayrıca bakıma muhtaç gazi ve malullere yapılan ek ödeme miktarı artırılarak net asgari ücretin 2,5 katına çıkarıldı. Hayatını kaybeden tüm vazife malullerinin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylık tutarının ise net asgari ücretin altına düşemeyeceği kararlaştırıldı.
MALUL SAYILMAYAN YARALILARA AYLIK HAKKI
Düzenlemenin en kritik maddelerinden birini ise terör eylemleri ve 15 Temmuz darbe girişimini bertaraf etmeye çalışırken yaralanan vatandaşlar oluşturdu. Terörle mücadele görevleri sırasında ya da 15 Temmuz gecesi yaralanmış olmasına rağmen mevcut mevzuattaki derece sınırları nedeniyle malul sayılmayan kamu görevlileri ve sivillere de aylık bağlanması hükme bağlandı.
Öte yandan vazife malulü er ve erbaşların durumlarında meydana gelen değişimler nedeniyle yeniden muayene edilme haklarına ilişkin yaş sınırı 55 yaşını doldurdukları tarih olarak belirlendi.
İŞTE KALEM KALEM ARTIŞLAR
Çeşitli kademelerde artışlar getiren yeni yasa şu değişiklikleri içeriyor:
Şehit anne ve babalarına bağlanan aylıklara 'asgari ücretin altına düşmeme' güvencesi getirildi. Böylece şu an 7-9 bin lira arasında olan aylıklar 14 bin 37 liraya (toplamı asgari ücret kadar olacak), 15-16 bin lira olanların maaşları ise 21 bin 500 liraya yükseliyor.
Gazilere, maluliyet derecelerine göre en az 58 bin 590 ila 68 bin lira aylık verilecek. Maluliyeti derecesi ağır olan aylığı ise 86 bin lira oluyor.
Erbaş/er, güvenlik korucusu, öğrenci ve sivillere bağlanacak toplam aylık tutarına, 35.398 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutardan az olamayacak şekilde bir alt sınır (taban aylık) getirildi.
15 Temmuz hain darbe girişimi gecesinde yaralanıp maluliyet derecesi alamayan gazilere de aylık bağlanacak. Yasa çıktığında 28 bin 76 lira olacak aylık, gösterge artışlarına göre yükselecek. Bu kişiler; elektrik-su indirimi ve ücretsiz ulaşım gibi muharip gazilere tanınan haklardan da yararlanacak.
Terörle mücadelede yaralanıp maluliyet derecesi alamayan ve engellilik durumlarını derecelendiremeyen yaralılara (siviller dahil), gerekli koşulları sağlamaları halinde 28 bin 76 lira tutarında maaş bağlanacak.
Evde bakım yardımı alan gazilere ödenen tutar da 70 bin 187 liraya çıkarıldı.
"YENİ BİR DÖNEMİN KAPILARINI ARALIYORUZ"
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, yasayla ilgili sosyal medya hesabından açıklama yaptı.
Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Göktaş, "Şehitlerimizin bizlere emaneti kıymetli ailelerinin ve vatanımız uğruna canlarını ortaya koyan kahraman gazilerimizin haklarını güçlendiren yeni bir dönemin kapılarını aralıyoruz." dedi.
Göktaş düzenlemelerle birlikte, "Tüm şehitlerimizin anne ve babalarına ödenen aylıkları, asgari ücretin altında kalmayacak şekilde iyileştiriyoruz." dedi.
15 Temmuz gazilerine aylık bağlanacağını da vurgulayan Göktaş, "15 Temmuz ve terörle mücadelede yaralanıp malul sayılmayan ancak derece tespiti yapılarak aylık bağlananların aylıklarını artırıyoruz." dedi. Göktaş, düzenlemeyle ağır engelli gazilere ödenen bakım aylığını arttırdıklarını da söyledi.
DÜZENLEMEDE NELER VAR?
Teklifle, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nda değişiklik yapılıyor. Buna göre, kapsama ilişkin sınırlamalar kaldırılarak kategorik bir ayrıma gitmeksizin tüm vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin ana ve babalarına bağlanacak toplam aylık tutarının bir aylık asgari ücretin net tutarından az olmaması yasal güvenceye alınıyor.
Kanundaki bir diğer düzenlemeyle, bakıma muhtaç gazi ve malullere net asgari ücretin 2 katı olarak yapılan ödeme, net asgari ücretin 2,5 katına çıkarılıyor.
Teklifle, vazife malulü erbaş ve erler ile güvenlik korucuları, öğrenciler ve sivillerin aylıklarında artış yapılması amacıyla Terörle Mücadele Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor.
Buna göre, ilgili Kanun hükümleri kapsamında bağlanacak aylıklar, bitirmiş oldukları okullar neticesinde hak kazandıkları unvanlar üzerinden yürütmüş oldukları kamu görevleri sebebiyle daha yüksek aylık bağlanmasına ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olanlar sekizinci derecenin birinci kademesindeki, diğerleri ise eğitim durumlarına bakılmaksızın onuncu derecenin birinci kademesinde bulunanların emekli keseneğine esas aylıkları üzerinden hesaplanacak vazife malullüğü aylığı tutarından düşük olamayacak ve bunlar için Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ilgili fıkrasına göre yapılacak yükseltmelerde aynı derece başlangıç olarak esas alınarak artırılacak. Derece yükselmelerinde yüksek öğrenim mezunu gibi işlem yapılacak ve dördüncü dereceye yükselenler için 2 bin 100, üçüncü dereceye yükselenler için 2 bin 200, ikinci dereceye yükselenler için 3 bin, birinci dereceye yükselenler için ise 3 bin 600 ek gösterge rakamı esas alınacak.
Bu fikra kapsamındakilere bağlanacak aylığın toplam tutarı, 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutardan, hak sahiplerinin aylık tutarı ise bulunacak tutarın hisseleri oranı esas alınarak tespit edilecek tutarından az olamayacak. Hüküm uyarınca ilgililere fazla olarak yapılan ödemeler, faturası karşılığı Sosyal Güvenlik Kurumunca Hazineden tahsil edilecek.
Terörle Mücadele Kanunu'ndaki diğer bir düzenlemeyle, terör eylemleri nedeniyle yaralanmış olmakla birlikte ilgili mevzuatına göre malul sayılmayan ancak Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılan kişilerin gösterge tablosu güncellenerek bağlanan aylık miktarları artırılıyor.
Ayrıca 15 Temmuz darbe girişiminde ve ayrıca terörle mücadele kapsamında yaralanıp malul sayılmamakla birlikte derece tespiti yapılanların aylıklarına esas gösterge rakamları yükseltiliyor. Muharip gazilere tanınan ücretsiz seyahat, elektrik ve su kullanımına yönelik ücretlerde de indirim gibi diğer haklar da tanınıyor.
Bu düzenlemeler yayımını takip eden ödeme döneminden geçerli olmak üzere yürürlüğe girecek.
Ayrıca Terörle Mücadele Kanunu'nda eklenen geçici madde ile terörle mücadele görevlerinin ifası sırasında yaralanan ancak mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personele 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanması esası getiriliyor. Düzenleme ile Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personeli, Milli İstihbarat Teşkilatı mensupları, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, askeri öğrenciler ve güvenlik korucuları kapsama alınıyor. Terör eylemleri sonucu ateşli silah mermi çekirdeği, şarapnel veya patlayıcı mühimmatın (EYP, mayın, havan, roket, el bombası vb.) vücutta penetran yaralanmaya neden olması, bunların blast (patlama basıncı) ve termal etkileriyle yaralanılması ya da terör örgütü mensuplarının kesici, delici, ezici yakın muharebe saldırıları sonucu meydana gelen yaralanmalar da kapsama dahil ediliyor.
Olay tarihindeki yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olmaması ve mevcut sağlık durumu ile olay tarihindeki yaralanma arasında illiyet bağı bulunduğunun en az bir adli tıp uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporuyla tespitiyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak. Yapılan ödemeler faturası karşılığı Hazinece SGK'ye aktarılacak ve bu kişilere aylık hükümleri hariç 1005 sayılı Kanun kapsamındaki gazilere sağlanan diğer sosyal ve özlük haklarından yararlanabilecek.
Düzenleme, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen olaylar bakımından bir defaya mahsus uygulanacak. Başvuruların kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde olay tarihindeki kurumlara yapılması gerekiyor. İlgililerin sonradan malul olduklarının tespiti halinde ise vazife malullüğü hükümleri uygulanarak bu maddeye göre bağlanan aylıkları kesilecek.
Bu düzenlemeler 1 Eylül 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
Düzenlemeyle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yapılan değişiklikle, er ve erbaşların yeniden muayene hakkına ilişkin yaş haddi, 55 yaşını doldurdukları tarih esas alınarak düzenleniyor.
FETÖ'nün 15 Temmuz'daki darbe teşebbüsü ve terör eylemi ile bu eylemlerin devamı niteliğindeki eylemlerin ortaya çıkarılması, etkilerinin azaltılması veya bertaraf edilmesinin sağlanmasında yardımcı ve faydalı oldukları sırada yaralanan kamu görevlileri ve sivillerden malul sayılmayan veya Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılmayanlara bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak.
Bu aylıklar hakkında uygulanacak kanun da belirlendi. Bu düzenleme kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen aylıklar, faturası karşılığında iki ay içerisinde Hazineden tahsil edilebilecek.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2026.08.10 08:01