Türkiye otomotiv sektörü 2026 yılının ilk dört ayında hem üretim hem de ihracat tarafında dalgalı bir performans sergiledi. Açıklanan yeni veriler, özellikle otomobil üretimindeki gerilemeye karşılık ticari araç grubunda yaşanan yükselişin sektörün genel dengesini belirlediğini ortaya koydu. Aynı dönemde ihracat rakamlarındaki düşüş ve iç pazardaki daralma da dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı.
Otomotiv Sanayii Derneği tarafından paylaşılan ocak-nisan dönemi verilerine göre, toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3 azalışla 448 bin 428 adet seviyesinde gerçekleşti. Traktör üretiminin de dahil edildiği toplam üretim hacmi ise 455 bin 526 adet olarak kayıtlara geçti.
Bu dönemde en belirgin düşüş otomobil üretiminde yaşandı. Otomobil üretimi yüzde 15'lik gerilemeyle 250 bin 276 adede indi. Buna karşın ticari araç segmenti üretimde daha güçlü bir tablo çizdi. Ağır ticari araç üretimi yüzde 20 artış gösterirken, hafif ticari araç grubunda ise yüzde 17'lik bir yükseliş kaydedildi. Bu veriler, üretim tarafında yönün ağırlıklı olarak ticari segmentlere kaydığını ortaya koydu.
Kapasite Kullanımında Orta Seviye GörünümSektörde üretim kapasitesinin kullanım oranı da yılın ilk dört ayında ortalama yüzde 63 seviyesinde gerçekleşti. Araç gruplarına bakıldığında hafif araçlarda, yani otomobil ve hafif ticari araçların toplamında oran yüzde 64 olarak ölçüldü. Kamyon grubunda kapasite kullanımı yüzde 59 seviyesinde kalırken, otobüs ve midibüs segmentinde yüzde 70 gibi daha yüksek bir oran dikkat çekti. Traktör tarafında ise kapasite kullanımının yüzde 28'de kaldığı görüldü.
Bu tablo, üretim altyapısının bazı segmentlerde güçlü şekilde kullanıldığını, bazı alanlarda ise potansiyelin altında kalındığını ortaya koyuyor.
İhracatta Gerileme Sinyalleri ve Segment AyrışmasıOtomotiv Sanayii Derneği verilerine göre otomotiv ihracatı ocak-nisan döneminde adet bazında yüzde 9 düşüş göstererek 300 bin 718 adet olarak gerçekleşti. İhracattaki bu gerileme özellikle otomobil tarafındaki sert düşüşten kaynaklandı.
Aynı dönemde otomobil ihracatı yüzde 27 gibi belirgin bir oranda azalırken, ticari araç ihracatı yüzde 15 artış göstererek sektörün ihracat dengesini kısmen korudu. Traktör ihracatı da yükseliş eğilimini sürdürerek yüzde 19 artışla 4 bin 66 adede ulaştı. Bu durum, Türkiye'nin ihracat yapısında ticari ve endüstriyel araçların giderek daha belirleyici hale geldiğini gösterdi.
Türkiye'nin Otomotiv İhracatındaki Lider Konumu SürüyorTürkiye İhracatçılar Meclisi tarafından açıklanan verilere göre otomotiv sektörü, toplam ihracat içindeki güçlü konumunu korumayı başardı. Sektör, yüzde 18'lik pay ile ihracat sıralamasında ilk sıradaki yerini sürdürdü.
Yılın ilk dört ayında toplam otomotiv ihracatının parasal karşılığı 13,8 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9'luk bir artışa işaret ediyor. Adet bazındaki düşüşe rağmen değer bazındaki yükseliş, ihracatta ürün karmasının değiştiğini ve katma değeri daha yüksek ürünlerin öne çıktığını gösteriyor.
Otomobil Pazarında Daralma, Ticari Araçta Farklılaşan Görünümİç pazarda da benzer bir tablo ortaya çıktı. Toplam otomotiv pazarı yılın ilk dört ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 gerileyerek 382 bin 124 adet seviyesinde gerçekleşti. Otomobil pazarı ise yüzde 6'lık düşüşle 290 bin 870 adede indi.
Ticari araç segmenti ise bu daralmadan kısmen ayrıştı. Toplam ticari araç pazarı yüzde 6 büyürken, hafif ticari araç pazarında yüzde 9'luk artış kaydedildi. Buna karşılık ağır ticari araç pazarında yüzde 6'lık bir gerileme yaşandı. Bu farklılaşma, iç pazarda segment bazlı hareketliliğin arttığını ortaya koydu.
Yerli Araç Payında Dengeli SeyirOtomobil satışlarında yerli üretim araçların payı yılın ilk dört ayında yüzde 35 seviyesinde gerçekleşti. Hafif ticari araç pazarında ise yerli pay yüzde 24 olarak ölçüldü. Bu oranlar, iç pazarda yerli üretim araçların güçlü konumunu koruduğunu ancak rekabetin de giderek arttığını gösteriyor.
Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği verileri de sektörün ihracat yapısında ana sanayi ve tedarik sanayi arasında dengeli bir artışa işaret ediyor. Aynı dönemde dolar bazında ana sanayi ihracatı yüzde 8, tedarik sanayi ihracatı ise yüzde 7 oranında yükseldi.
Türkiye otomotiv sanayisi, yılın ilk dört ayında üretim, ihracat ve iç pazar dinamiklerinde farklı yönlü hareketlerin etkisiyle karmaşık ancak dengeli bir tablo ortaya koydu. Ticari araçların yükselişi ise sektörün genel performansını ayakta tutan en önemli unsur olarak öne çıktı.
Kaynak: AA
Ekonomi, 2026.05.18 10:37