Türkiye'de ücretli otoyol ve köprüleri kullanan yabancı plakalı araçlar için önemli değişiklikler yürürlüğe girdi. Resmi Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte, geçiş ücretlerini ve uygulanan idari para cezalarını ödemeyen yabancı plakalı araçların sınır kapılarından çıkışına izin verilmeyecek. Düzenleme yalnızca tahsilat sürecini değil, elektronik geçiş sistemlerinin kullanımından cezaların hesaplanmasına kadar birçok uygulamayı da yeniden şekillendiriyor.
Yeni kurallar, özellikle Türkiye'yi transit güzergâh olarak kullanan yabancı araç sahiplerini yakından ilgilendirirken, ücretli karayolu sisteminde yaşanan tahsilat sorunlarının önüne geçilmesi hedefleniyor. Karayolları altyapısının daha etkin işletilmesi amacıyla hazırlanan düzenleme, geçiş ihlallerinde uygulanacak yaptırımları da daha net hale getiriyor.
Yürürlüğe giren yönetmelikle birlikte, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün işlettiği otoyolların yanı sıra Yap-İşlet-Devret modeliyle hizmet veren köprü ve otoyollarda oluşan geçiş ücretleri ile idari para cezaları, artık daha sıkı şekilde takip edilecek.
Buna göre, ücretli geçişlerden doğan borçlarını ödemeyen yabancı plakalı araçların Türkiye'den ayrılmasına izin verilmeyecek. Sınır kapılarında yapılacak kontroller sırasında araçların sistemde kayıtlı borçları sorgulanacak ve ödeme işlemi tamamlanmadan çıkış işlemleri gerçekleştirilemeyecek. Böylece uzun süredir tahsil edilemeyen geçiş ücretlerinin daha etkin şekilde tahsil edilmesi amaçlanıyor.
Geçiş ücretleri ve cezalar sınır kapılarında da tahsil edilecekYeni uygulama kapsamında ödeme seçenekleri de genişletildi. Türkiye'den ayrılmak isteyen yabancı plakalı araç sahipleri, oluşan geçiş ücretleri ve idari para cezalarını doğrudan gümrük kapılarında banka kartı veya kredi kartıyla ödeyebilecek.
Nakit ödeme yapmak isteyen sürücüler için ise işlem yalnızca gümrük idarelerinin muhasebe hizmeti verdiği veznelerde gerçekleştirilecek. Türkiye içerisinde bulunan araç sahipleri ise ihlalli geçişlerden kaynaklanan borçlarını PTT şubeleri ve yetkilendirilen bankalar aracılığıyla ödeyebilecek.
Bu uygulamayla birlikte ödeme sürecinin daha hızlı ilerlemesi ve sınır kapılarında yaşanabilecek olası gecikmelerin azaltılması hedefleniyor.
Yönetmelikte dikkat çeken düzenlemelerden biri de kurumlar arasında kurulacak dijital takip sistemi oldu. Karayolları Genel Müdürlüğü, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı arasında oluşturulacak veri paylaşım altyapısı sayesinde yabancı plakalı araçların geçiş bilgileri ve ödeme durumları anlık olarak takip edilebilecek.
Plaka bazlı oluşturulacak ortak kayıt sistemiyle birlikte hem geçiş ücretleri hem de idari para cezaları tek merkezden izlenecek. Yapılan tahsilatlar düzenli olarak ilgili kurumların sistemlerine aktarılacak ve böylece borç kayıtlarının güncel tutulması sağlanacak.
Yetkililer, dijital veri paylaşımının hem denetim süreçlerini hızlandıracağını hem de tahsilat işlemlerinde yaşanabilecek aksaklıkları önemli ölçüde azaltacağını değerlendiriyor.
HGS aboneliği yabancı plakalı araçlar için zorunlu hale geldiYönetmelikle birlikte yabancı plakalı araçlar açısından bir başka önemli değişiklik de Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) uygulamasında yapıldı. Türkiye'deki ücretli otoyol ve köprüleri kullanacak yabancı plakalı araçların elektronik geçiş sistemlerinden birine kayıt yaptırması artık zorunlu olacak.
Sürücülerin yalnızca sisteme kayıt olması yeterli olmayacak. HGS hesaplarında geçişleri karşılayacak düzeyde bakiye bulundurmaları da gerekecek. Bunun yanında araçlarda bulunan HGS etiketinin aktif şekilde çalışması ve plakanın elektronik sistemler tarafından sorunsuz okunabilecek durumda olması sürücünün sorumluluğunda olacak.
Bu düzenlemeyle birlikte ücretli geçişlerde yaşanan teknik sorunların azaltılması ve geçişlerin daha sağlıklı kayıt altına alınması amaçlanıyor.
Yeni yönetmelik, ihlalli otoyol ve köprü geçişlerinde uygulanacak ceza hesaplamasını da değiştirdi. Belirlenen süreler içerisinde ödeme yapan sürücüler için daha düşük maliyet öngörülürken, geciken ödemelerde yaptırımlar önemli ölçüde artırıldı.
Geçiş ihlalinin ardından ilk 15 günlük süre içerisinde ödeme yapılması halinde araç sahiplerinden yalnızca geçiş ücreti tahsil edilecek. Bu sürenin aşılması durumunda ise ek mali yükümlülükler devreye girecek. İlk sürenin ardından yapılacak ödemelerde geçiş ücretine ilave tutarlar uygulanacak.
Özellikle 45 günü aşan gecikmelerde, yaptırım seviyesi ciddi şekilde yükseliyor. Bu sürenin sonunda ödeme gerçekleştirilmezse, araç sahibine geçiş ücretinin dört katı tutarında idari para cezası uygulanacak. Böylece uzun süre ödenmeyen ihlalli geçişlerin caydırıcı yaptırımlarla tahsil edilmesi hedefleniyor.
Yeni uygulamayla tahsilat sistemi daha etkin hale getirilecekYapılan düzenlemeler, yabancı plakalı araçların Türkiye'deki ücretli karayolu kullanımına ilişkin denetim mekanizmasını önemli ölçüde güçlendiriyor. Elektronik takip sistemlerinin yaygınlaştırılması, kurumlar arasında kurulacak veri paylaşımı, HGS aboneliğinin zorunlu hale getirilmesi ve sınır kapılarında doğrudan ödeme imkânı sunulması sayesinde geçiş ücretlerinin tahsilatında daha etkin bir sistem oluşturulması hedefleniyor.
Özellikle transit taşımacılık yapan yabancı araçlar açısından yeni dönemle birlikte ödeme yükümlülüklerinin zamanında yerine getirilmesi büyük önem taşıyacak. Aksi halde hem idari para cezaları katlanarak artacak hem de borçlar kapatılmadan Türkiye'den çıkış işlemleri gerçekleştirilemeyecek.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2026.07.29 08:29