Tohumluk buğday fiyatları, un ve ekmek fiyatlarına yansıyacak mı?

FADİME NİSA SAYAR / BURSADA BUGÜN

Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişçi, TİGEM'in sertifikalı tohumluk satış fiyatlarını Twitter hesabından duyurdu. Bakan Kirişçi'nin yaptığı açıklamaya göre, geçen yıl kilogram fiyatı 3,5 TL olan makarnalık buğday tohumluğunun fiyatı 2022'de yüzde 218 artarak 10,5 TL olarak belirlendi. Ekmeklik buğday tohumluğunun kilogram fiyatı da geçen yıla göre yüzde 200 artarak 3,3 TL'den 10,5 TL'ye yükseldi.

Bursa Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Fevzi Çakmak, tohumluk buğday fiyatlarındaki artışı Bursada Bugün'e değerlendirdi. Halihazırda girdi maliyetleri oldukça yüksek olan çiftçiler için tohumluk fiyatlarının da yüksek bir maliyete ulaştığını ifade eden Çakmak, devlet desteklerinin artırılması gerektiğini söyledi.

Fevzi Çakmak şöyle konuştu;

"Geçen sene 2,25 TL idi Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) açıkladığı buğday fiyatı. Bu sene 7,5 TL civarında. Yani dolayısıyla yüzde 300 civarında buğday fiyatlarında bir artış oldu. Buna paralel tohumluk fiyatları arttı. Elbette girdi maliyetlerinin yükselmesi anlamında önemli bir artış. Ancak normal buğdayın bile 7 liralara çıktığı bir dönemde tohumluk buğdayın da 9-10 lira civarına çıkması da çok büyük sorun yapılacak bir şey değildir diye düşünüyorum. Ama çiftçi açısından bakıldığında çok yüksek bir maliyet artışı demektir. Tıpkı gübrede, ilaçta, enerjide olduğu gibi. Yüzde 200'lerin üzerinde artışlar da aynı şekilde tohuma yansımış demektir. Sübvansiyon kanallarını devreye sokarak çiftçiye destek olunması ve maliyetlerini aşağı çekecek ciddi tohumluk destekleri yapılması gerekiyor."

"MALİYET ARTIYORSA DEVLET DESTEĞİ DE ARTMALI"

Devletin kendi ürettiği tohumluk fiyatlarına yüzde 200 oranında zam yaparken, teşvik miktarlarına da aynı oranda zam yapması gerektiğini vurgulayan Çakmak, "Şu ana kadar bir geri dönüş almadık ama genel düşünce, bu artışın çok yüksek olduğu yönünde. Devlet kendi ürettiği tohumlara bile yüzde 210 civarında bir zam yapıyorsa tohumluk desteğine de yüzde 210 zam yapmasını gerektirir. Ancak ne yazık ki geçen yıl verilen destekler çok düşük düzeyde kaldı. 2011 yılında bize 9 milyon TL civarında bir yem desteği verdiler. O zaman 2022 yılında bu desteğin yüzde 200'ün üzerinde çıkması lazım. Devletin çiftçiyi kaybetmemek adına bunu yapması gerekiyor" diye konuştu.

"TARIM KANUNU UYGULANMIYOR"

AK Parti döneminde çıkartılan Tarım Kanunu'nun doğru biçimde uygulanmadığını aktaran Fevzi Çakmak, gayri safi milli hasılanın (GSMH) yüzde 1'i kadar tarım desteği verilmesi gerektiğini hatırlatarak şunları kaydetti;

"Devletin kendi açıkladığı, gübredeki enflasyon bile yüzde 250'nin üzerinde. Enerji giderleri, mazot giderleri aynı oranda veya daha fazla artarken, tohumlukta yüzde 200'ün üzerinde artış olurken desteklerin de bu oranda artması lazım. Zaten Tarım Yasası'nda da gayri safi milli hasılanın (GSMH) yüzde 1'i kadar destek verir en az diyor. 2021 yılının GSMH'si 7,1 trilyon TL değerinde. Buna bakıldığı zaman zaten verilmesi gereken destek 71 milyar TL iken 29 milyar TL'de kalıyor. Buna rağmen yasa bile uygulanmıyor, yasada öngörülen durumun yarısı kadar bile destek verilmiyor. Bu yıl da bu şekilde devam ederse çiftçinin zarar etmesi ve tarımdan uzaklaşması anlamına geliyor."

TOHUMLUK BUĞDAY FİYATLARI, UN VE EKMEK FİYATLARINA YANSIYACAK MI?

Son günlerde Türkiye'nin çeşitli illerinde ekmeğe yapılan zamlar hakkında da konuşan Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Fevzi Çakmak, ekmek üretimindeki girdi maliyetlerinin yüzde 30'unun buğday ve un fiyatlarından dolayı oluştuğunu söyledi.

Devlet destek ve teşviklerinin arttırılmasıyla hem üreticinin hem de tüketicinin rahatlatılacağını ifade eden Çakmak, "Buğday, ekmeğin girdi maliyetlerinin sadece yüzde 30'u. Bunun üzerinde diğer maliyetler var; işçiliği, vergisi, nakliyesi var. Yani bunlar çok fazla tutuyor. Bunlarda da ciddi anlamda artış olduğu için bundan sonraki süreçte ekmekte de artış olması kaçınılmaz diye düşünüyorum. Devlet zaten çiftçiden 7,5 liraya alıyor buğdayı ama değirmenciye sübvanse ederek 5,5 liradan veriyor, ekmek fiyatları artmasın diye. Sadece buğday için değil, tüm tarımsal ürünlerde girdi maliyetleri anormal arttı. Çiftçi zaten bu fiyatlarla zarar ettiğini söylüyordu. Bu şekilde zarar ettiği için de tarımdan uzaklaşıyor. Hal böyleyken devlet desteklerinin tüm ülkelere olduğu gibi ciddi bir seviyeye getirilip hem üreticinin hem de alım gücü düşen tüketicinin rahatlatılması gerekiyor" dedi.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Ekonomi, 2022.08.04 11:05