Küresel piyasalarda "jeopolitik sarkaç" dalgalanması sürüyor

Orta Doğu'da peş peşe yaşanan gelişmelerin yön değiştirmesi, piyasalarda keskin dalgalanmaların sürmesine neden oluyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına yönelik kararının ardından İran ile nihai bir anlaşmaya varılması yönünde büyük ilerleme kaydedildiğini bildirmesi, piyasalarda risk iştahını canlandırdı.

Güçlü gelen şirket bilançoları da teknoloji hisseleriyle desteklenen piyasalara ilave bir ivme kazandırdı.

Analistler, yapay zeka ve yüksek performanslı bilişim alanlarında artan yarı iletken kullanımının uzun dönemli büyümenin itici gücü olarak değerlendirdiğini belirterek, Orta Doğu'da gerilimlerin azalabileceğine yönelik en ufak bir işaretin dahi piyasalarda yukarı yönlü hareketleri desteklediğini kaydetti.

Söz konusu gelişmeler varlık fiyatlarında belirgin hareketleri beraberinde getirdi. Savaşın zincirleme etkileriyle varlık fiyatları dalgalanmaya devam ederken, tahvil piyasalarındaki satış baskısı azaldı. Dün, yüzde 4,4624'e çıkarak Temmuz 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini test eden ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, bugün yüzde 4,42'de dengelendi.

Jeopolitik risklerin azalabileceğine dair artan umutlarla petrol fiyatları bir miktar geri çekilirken, savaş süresince "güvenli liman" olarak öne çıkan dolar, diğer para birimleri karşısında görece zayıfladı.

Dün Brent petrol yüzde 2,9 düşüşle varil başına 109 dolara inmesini takiben yeni işlem gününde de gerilemesini sürdürüyor. Brent petrolün varili yüzde 2,2 azalışla 106,5 dolara çekildi. Dolar endeksi de dünü yüzde 0,1 değer kaybıyla 98,3'te tamamlarken, yeni günde de yüzde 0,1 azalışla 98,2'de seyrediyor.

Bölgedeki yüksek tansiyonun enflasyon ve büyüme üzerindeki olası etkilerine yönelik endişelerin bir nebze azalmasıyla merkez bankalarının olası "şahin" adımlarına yönelik tahminler güç kaybetti.

Ekonomik aktivitenin yeniden hız kazanabileceği ve merkez bankalarının daha "güvercin" bir politika izleyebileceği beklentileriyle altının ons fiyatı yükselişe geçti. Altının onsu dün yüzde 0,8 artışla 4 bin 557 dolara çıktı. Ons altın yeni günde de yüzde 2'ye yakın değerlenmeyle 4 bin 646 dolarda işlem görüyor.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'nin dış ticaret açığı, martta aylık yüzde 4,4 artışla 60,3 milyar dolara yükselmesine karşın piyasa beklentisinin altında kaldı.

Ülkede JOLTS açık iş sayısı, martta 56 bin azalışla 6 milyon 866 bine inmesine karşın piyasa beklentilerini aştı. ABD'de Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), nisanda 53,6 değerine gerileyerek beklentilerin biraz altında gerçekleşti.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,81, Nasdaq endeksi yüzde 1,03 yükseldi ve iki endeks kapanış rekorlarını tazeledi. Dow Jones endeksi de yüzde 0,73 arttı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Avrupa borsaları İngiltere hariç yükseldi

Avrupa borsaları dün İngiltere hariç alıcılı bir seyir izlerken, bugün Orta Doğu'daki gelişmeler ve Avro Bölgesinde açıklanacak üretici enflasyonu verileri yakından takip edilecek.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD'nin Birlik menşeli otomobil ve kamyonlara yönelik gümrük vergilerini yüzde 25'e çıkarma tehdidine karşı tarafların anlaşmayı uygulaması gerektiğini ancak her türlü senaryoya hazır olduklarını söyledi.

Ayrıca AB ve Japonya yapay zeka, veri yönetimi, kuantum teknolojisi, yarı iletkenler ve dijital altyapı gibi alanlarda işbirliğini geliştirme konusunda anlaştı.

İngiltere'de yarın gerçekleşecek yerel seçimlerin ülkede siyasi belirsizliğe yol açmasından dolayı tahvil faizlerinde satış baskısı öne çıkıyor. İngiltere'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,1'e çıkarak 23 Mart'tan itibaren en yüksek seviyesini gördü. İngiltere Başbakanı Keir Starmer'in İşçi Partisinin yerel seçimlerden oy kaybı yaşayabileceği değerlendiriliyor.

Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,71, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,08 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 2,27 yükselirken, İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise yüzde 1,4 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Asya'da teknoloji rallisi yaşanıyor

Asya borsalarında ise Çin ve Güney Kore'de piyasalar tatil sonrası yeniden işleme açılırken, Japonya'da piyasalar bugün de kapalı kalacak. Orta Doğu'daki gerilimlerin azalabileceğine yönelik iyimserlikler ve güçlü gelen şirket bilançolarıyla bölgede teknoloji öncülüğünde yükselişler göze çarpıyor.

Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 7'ye yakın artışla rekor seviyelere ulaşırken, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 15'in üzerinde değerlenerek Asya bölgesinde piyasa değeri 1 trilyon doları aşan ikinci şirket oldu.

Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre Çin'de nisan ayına ilişkin RatingDog hizmet sektörü PMI 52,6, bileşik PMI 53,1 olarak gerçekleşti. Söz konusu veriler, ülkede ekonomik aktivitenin hızlandığına işaret etti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,6, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,3 arttı.

BIST 100 endeksi alıcılı seyretti

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,88 değer kazanarak 14.495,77 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,11 yükseldi.

Dolar/TL dünü 45,2260'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 45,2270'ten işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de ADP özel sektör istihdamı, Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ile hizmet sektörü ve bileşik PMI, verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Kaynak: AA

Ekonomi, 2026.05.06 09:42