Türkiye'nin ödemeler dengesini kaynağı belirsiz para kurmaya başladı. 2012'nin 11 ayında 2.1 milyar dolar olan net hata noksan kalemi bu yıl 4.8 milyar dolara çıktı.
Merkez Bankası'nın (MB) dün açıkladığı ödemeler dengesi verileri 2013 yılının ilk 11 ayında cari açığın 60.8 milyar doları bulduğunu gösterirken, aynı dönemde ülkeye giren kaynağı belirsiz paranın toplam 4.8 milyar dolara ulaştığını ortaya koydu.
MB'nin Kasım ayı itibarıyla açıkladığı rakamlara göre, yılın 11 ayında, ülkeye girişi açıklanamayan veya kaynağı belirsiz para olarak bilinen 'net hata noksan' kalemi 4.8 milyar dolara ulaştı. Aynı veriler, sadece Kasım ayında 'net hata noksan' kaleminde gösterilen, 955 milyon dolar düzeyinde kaynağı belirsiz para girişi yaşandığını gösteriyor.
Öte yandan ödemeler dengesinde nereden geldiği ya da nereye gittiği tam olarak açıklanamayan, kaynağı belirsiz para girişinin gösterildiği kalem olan net hata noksan kalemindeki tutar, 2012 yılının aynı döneminde 2.1 milyar dolar düzeyinde gerçekleşmişti.
10 milyar $ da oldu
MB verilerine göre,Türkiye'ye kaynağı bilinemeyen para girişi ve çıkışı 2013 yılı boyunca aylar içinde çok hareketle bir seyir izledi. Ocak ayında Türkiye'ye 230 milyon dolar kaynağı belirsiz para girişi olurken, Şubat ayında 2 milyar dolar, Mart ayında 1.8 milyar dolar, Nisan ayında 497 milyon dolar kaynağı belirsiz para çıkışı gerçekleşti.
Mayıs ayında yeniden Türkiye'ye 1.4 milyar milyon dolar kaynağı bilinmeyen para girdi. Haziran ayında ise 1.8 milyar dolar kaynağı belirsiz para çıkışı yaşandı. Ardından Temmuz ayında 4.7 milyar dolar, Ağustos ayında 3 milyar dolar, Eylül ayında ise 2 milyar dolarlık gizemli para girişi yaşandı.
Böylece Eylül ayına gelindiğinde yılın ilk 9 ayında Türkiye'ye 9.7 milyar dolar kaynağı belirsiz para girmiş oldu. Yaklaşık 10 milyar dorlık bu girişle, kaynağı belirsiz para girişinde tarihi bir rekor kırıldı.
Ancak bu giriş, Ekim ayında tersine döndü ve ülkeden 1.4 milyar dolar bilinmez bir para çıkışı yaşandı. Böylece yılın ilk çeyreğinde toplam 3.5 milyar dolar para çıkışı, 2. çeyrekte 1 milyar dolar para çıkışı, 3. çeyrekte ise 9.7 milyar dolar para girişi yaşanmış oldu. Yılın 11 ayı itibarıyla da toplam para girişi 4.8 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti.
Cari açık 65 milyar dolar da olabilirdi
KaYNAĞI belirsiz para olarak bilinen Net Hat Noksan kalemi özellikle cari açığın finansmanında önem taşıyor. Bu kalemde izlenen girişler olmasa cari açık o düzeyde yüksek hesaplanıyor. Yılın ilk 11 ayında 4.8 milyar dolarlık bir finansman kalemi olmasaydı, 2013 yılı 11. ayın sonunda yıllıklandırılmış cari açık 60.8 milyar doları geçecek, 65.6 milyar dolar olacaktı. MB, ödemeler dengesinde her işlemin alacak ve borç kaydı olarak 2 şekilde kaydedilen muhasebe sistemi olduğunu hatırlatarak, '"demeler dengesi konusu her işlem, mahiyeti itibarıyla ilgili kaleme kaydedilirken, karşı kaydının da başka kalemde yer alması esas. Her işlemin eşit değerde alacak ve borç kayıtlarıyla kaydedilmesi, 'Cari İşlemler Hesabı'nın her zaman 'Sermaye ve Finans Hesapları' kalemine mutlak değer olarak eşit olması gerekli. Ancak, verilerin değişik kaynaklardan elde edilmesi, değerleme, ölçme ve kayıt zamanı farklılıkları yaratmakta; sonuçta oluşan farklar Net Hata ve Noksan kalemine 'kalıntı' şeklinde yansımakta" açıklaması yapıyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2014.01.15 07:31