Fahiş fiyat artışlarını önlemek amacıyla sebze ve meyve reyonlarında zorunlu hale getirilen "karekodlu ürün künyesi" uygulamasının bazı marketlerde işlevsiz bırakıldığı iddia ediliyor. Tüketicilerin fiyat takibini zorlaştıran bu durumun, çalışmayan karekodlar ve "0" olarak girilen alış fiyatları üzerinden gerçekleştirildiği öne sürülüyor.
Türkiye genelinde fahiş fiyat artışlarına yönelik denetimlerin yoğunlaştığı dönemde, market raflarında dikkat çeken yeni bir yöntem gündeme geldi.
EKSİK BİLGİLER İÇERİYOR
Ticaret Bakanlığı tarafından şeffaflık sağlamak amacıyla devreye alınan karekod sistemi, bazı marketlerde teknik olarak çalışmıyor ya da eksik bilgiler içeriyor. Sebze ve meyve reyonlarında fiyat etiketlerinin yanında bulunması zorunlu olan ürün künyeleri, yasal zorunluluğu yerine getiriyor gibi görünse de çoğu zaman tüketiciye gerekli bilgiyi sunamıyor. Akıllı telefonlarla okutulan karekodların bir kısmı hata verirken, bazıları da boş sayfalara yönlendiriyor. Bu durum, tüketicilerin ürünün hangi üreticiden geldiği, tarladan çıkış fiyatı ve aradaki maliyet kalemleri hakkında bilgi edinmesini zorlaştırıyor.
ALIŞ FİYATI KISMI DİKKAT ÇEKİYOR
Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre, son dönemde gelen şikâyetlerde en çok dikkat çeken konu ise ürün künyelerinde yer alan "alış fiyatı" bölümü. Tarım ürünlerinin tarladan market rafına ulaşana kadar nakliye, işçilik, paketleme ve akaryakıt gibi birçok maliyet kaleminden geçtiği biliniyor. Buna rağmen bazı marketlerde dijital künyelerde alış fiyatı bölümüne "0,00" yazıldığı ya da bu alanın boş bırakıldığı görülüyor.
Uzmanlar, bunun teknik bir aksaklıktan çok bilinçli bir uygulama olabileceğini belirtiyor. İddialara göre bu yöntemle, tarlada düşük fiyatla alınan ürünlerin raflarda çok daha yüksek fiyatlara satılmasının yarattığı kâr marjı tüketicinin gözünden uzak tutulmaya çalışılıyor. Verilerin eksik ya da sıfır olarak sisteme girilmesi yalnızca tüketicinin bilgiye erişimini zorlaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda dijital denetim sistemlerinin sağlıklı çalışmasını da engelleyebiliyor.
VATANDAŞ ARTIK DENETİMİN PARÇASI
Artan hayat pahalılığı ve dijital denetim mekanizmalarının yaygınlaşmasıyla birlikte tüketicilerin alışveriş alışkanlıkları da değişiyor. Birçok kişi artık yalnızca etiketteki fiyatı değil, ürün künyesindeki bilgileri de kontrol ediyor. Çalışmayan karekodlar veya raftaki ürünle uyuşmayan künye bilgileri, vatandaşlar tarafından fotoğraflanarak kayıt altına alınıyor.
Bu tür durumlar daha sonra HKS Mobil uygulaması, Alo 175 Tüketici Danışma Hattı ya da CİMER üzerinden yetkililere bildirilebiliyor. Tüketici dernekleri ise çalışmayan karekodların basit bir teknik arıza olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, tüketicilerin şüpheli durumlarda şikâyet haklarını kullanmaları gerektiğini vurguluyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2026.04.10 08:33