CHP Bursa Milletvekili ve Parti Meclis Üyesi Sena Kaleli, Bursa'da başlatılan kentsel dönüşüm projelerinin şehrin sorunlarını günden güne çoğaltacağını, nüfus yoğunluğunun artması ve trafik, verimli tarım arazilerinin yok edilmesi, çevre kirliliği gibi sağlıklı yaşam hakkını tehdit edeceğini belirterek, sosyal dönüşümün sağlanması için gereken adımların atılması amacıyla Meclis Araştırması istedi.
CHP Bursa Milletvekili ve Parti Meclis Üyesi Sena Kaleli, Bursa'da başlatılan kentsel dönüşüm projelerinin şehrin sorunlarını günden güne çoğaltacağını, nüfus yoğunluğunun artması ve trafik, verimli tarım arazilerinin yok edilmesi, çevre kirliliği gibi sağlıklı yaşam hakkını tehdit edeceğini belirterek, sosyal dönüşümün sağlanması için gereken adımların atılması amacıyla Meclis Araştırması istedi.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Bursa Milletvekili Sena Kaleli, Bursa'da başlatılan kentsel dönüşüm çalışmalarının şehirde geri dönülmesi zor tahribatlar yaratacağını belirterek, konuyla ilgili Meclis Araştırması açılmasını istedi.
Vekil Kaleli Araştırma Önergesinde, Bursa'da başlatılan kentsel dönüşüm projelerinin şehrin sorunlarını katmerleştirerek artıracağını, nüfus yoğunluğunu trafik artışının takip edeceğini, verimli tarım arazilerinin, ovaların ve yeşil alanların yok edilmesi sonucu su, çevre ve hava kirliliğinin sağlıklı yaşam hakkının tehdit edileceğini ifade etti.
Kaleli'nin Bursa'daki kentsel dönüşüm ile ilgili Meclis'e sunduğu Araştırma Önergesi'nde şu ifadeler yer alıyor:
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Bursa'da başlatılan kentsel dönüşüm projelerinin şehrin sorunlarını katmerleştirerek artıracağı, nüfus yoğunluğunu trafik artışının takip edeceği, havzaların, verimli tarım arazilerinin, ovaların ve yeşil alanların yok edilmesi sonucu su, çevre ve hava kirliliğinin sağlıklı yaşam hakkının tehdit edeceği, plansız ve ucube yapılarla kentin dokusunda ve mimari siluetinde onarılmaz tahribatlar oluşturacağı gerçeği ve kentsel dönüşümün yanında öncelikle sosyal dönüşümün sağlanması için gereken adımların atılması amacıyla Anayasanın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederim.
GEREKÇE
Anayasa'nın 56. Maddesine göre, herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. 57. Maddeye göre de Devlet, şehirlerin özelliklerini ve çevre şartlarını gözeten bir planlama çerçevesinde, konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alır, ayrıca toplu konut teşebbüslerini destekler.
Uygarlığın ve insanlık tarihinin şekillendiği birimler olan kentlerdeki yaşantı, hâkim üretim ve mülkiyet ilişkileriyle bağlantılıdır. Kentsel dönüşümün gerçekleşebilmesi sürdürülebilir büyük ölçekli planlarla mümkündür. Dönüşüm, yeşil alanından yolların artırılmasına, enerji tasarrufundan sosyal yaşam biçimine kadar birçok halkayı içerir. Bu halkalardan birinin eksik olması halinde dönüşüm tamamlanmamış olur.
Bu bağlamda ülkemizde kentsel dönüşümün acil bir gereksinim olduğu açıktır. Ne yazık ki yıllardır uygulanan yanlış politikalar bağlamında ülke nüfusunun önemli bir bölümünün, Anayasamızda "hak" olarak sayılan sağlıklı, dengeli ve güvenli bir çevrede yaşama olanağına sahip olmadığı, sağlıklı ve düzenli kentleşme olgusundan hayli uzak yaşamaya mahkûm edildiği görülmektedir. Ancak kentsel dönüşümün yeni rant alanları yaratıp bunları iktidar sahiplerinin paylaşacağı ya da dağıtacağı bir düzlemde değil, halkın ihtiyaç, hak ve yararları öncelik sayılarak gerçekleştirilmesi gerekir. Bütün bu olumsuzlukların en çarpıcı örnekleri ise Bursa'da görülmektedir.
Bursa, kentsel dönüşümün başladığı il olarak kayıtlara geçmesine rağmen bu anlamda ciddi yanlışlıkların yapıldığı sınıfta kalmış bir kenttir. Bursa'da başlatılan kentsel dönüşüm, gerek Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile yerel yöneticiler arasındaki koordinasyonsuzluk gerekse yanlış plan, proje ve tutum nedeniyle tam bir kaosa dönmüştür. Çok başlı yürütülen projelerin halk ayağı olmadığı gibi genelinde yasa ve hükümlere uyulmamakta, müteahhitlere daha çok önem verilen değişikliklerle kentsel dönüşüm rantsal dönüşüme dönüştürülmektedir.
Başbakan'ın "kibrit kutusu ve gökdelen istemiyorum" uyarısına rağmen Bursa, kentsel dönüşüm adına kentsel cinayete kurban edilmektedir. Bunların başında da Bursa Osmangazi ilçesinde 2007 yılında "Yüzyılın projesi" adı altında Başbakanlık Toplu Konut İdaresi (TOKİ) ve Osmangazi Belediyesi işbirliği ile gerçekleştirilen Doğanbey Kentsel Dönüşüm Projesi gelmektedir. Yaklaşık 200.000 metrekarelik alanda başlatılan çalışmalar sırasında doğal ve kültürel değerler hiçe sayılmış, 300 yaşında Çınar ile 600 yıllık camii projeye kurban edilmiştir.
Bugün artık Bursa Ulucami, Uludağ, Tophane ile anılmamaktadır. Kentin tam göbeğinde hanlar bölgesinde, tarihi eserlerin olduğu bölgede ne kent dokusu, ne de kentin mimari silueti ile uyuşan yeni ve ucube binalarla Bursa, bir güneş tutulması yaşamaktadır.
Bursa'daki kentsel dönüşüm yanlışlarına bir başka örnek ise Uludağ'ın eteklerindeki Akçağlayan Evleridir. Uludağ'ın en güzel yamaçları, Heyelan bölgesindeki Akçağlayan ile betonlaştırılmıştır. Gürsu'ya 16 km uzaklıkta kışın oraya ulaşımın zor olduğu, yamaç paraşütlerinin yapıldığı, doğa harikası yerde on binlerce ağaçlar kesilerek Dışkaya' da bir dönüşüm gerçekleştirilmiştir. SİT kapsamında olan Dışkaya' daki dönüşümde yer sahipleri mağdur edilmiş, kendilerini kandırılmış ve aldatılmış hissetmişlerdir.
Bursa'da kentsel cinayet olarak adlandırılan projelerin bir yenisine de Yıldırım'da start verilmiştir. Bursa'nın Yıldırım ilçesinde başlatılan ve 7 mahalleyi kapsayan 50 bin konutluk kentsel dönüşüm projesine Bakanlığınızdan vize çıkmaması nedeniyle 08.10.2012 tarih ve 95 sayılı yazıyla vazgeçilmiştir. Daha sonra 6306 sayılı kanuna göre belediye meclisinden 67 mahallenin bulunduğu ilçede 7 mahalleyle ile ilgili bir karar çıkartılarak 500 hektarlık proje 50 hektarlık alana düşürülmüş, 7 mahalle bir anda 1 mahalleye dönüştürülmüş ve hiçbir inceleme yapılmadan bu mahallelerin yer aldığı bölge "riskli alan" ilan edilmiştir.
Şu anda ise proje, 50 bin konut 6+1 mahallede kaçak yapıların ve binaların dönüştürerek gerçekleştirileceği bir proje olmaktan çıkartılmıştır. Halen Mevlana'da 150 dönümlük yol kenarındaki boş alana ticari imar çıkarılmış, yolun kuzeye kaydırılmasıyla 50 dönüm arazi projeye ilave edilmiştir. Ova korumada sıvılaşma alanında yani tarım alanında olan Samanlı bağlantı yolu üzerinde, sağda ve solda aynı şahıslara ait iki adet parselde toplam 150 dönümlük alan daha dönüştürülmüş ve projeye dâhil edilmiştir. Projenin ise Başbakan Tayyip Erdoğan'ın uyarısına rağmen 12 katlı binaları içerdiği, iddialar arasındadır.
AKP hükümeti ve belediyeler, kimi zaman "kentin çöküntü alanları" dedikleri gecekondu semtlerini düzeltmek bahanesiyle, kimi zaman deprem riskini öne sürerek, kimi zaman da ekonomiye büyük girdiler sağlayacakları gerekçesiyle, "dönüşüm projelerini" cilâlayıp parlatıp halkın önüne sunmakta ve göz boyamaya çalışmaktadırlar. Projelere kamuoyunun ciddi biçimde tepki göstereceğini hesaba katan hükümet ve belediyeler, bu yüzden işe gecekondu yıkımlarıyla ve hatta bu bağlamda da özellikle Romanların yaşadığı semtlerdeki yıkımlarla başlamaktadırlar. Kentsel dönüşüm, bir yandan Romanları kentten sürgün ederken, diğer yandan borçlandırma yoluyla doğal kültür ve inançlarından koparmaya başlamıştır. Sosyal dönüşümsüz, kentsel dönüşüm bütün Romanlar için mutsuzluğa dönüşmüştür.
Bursa'da başlatılan "kentsel dönüşümden" beklenilen halkın sağlığı ve güvenliği değil, yapılan işten ne kadar kazanılacağıdır. Bu doğrultuda Bursa'da başlatılan kentsel dönüşüm projelerinin şehrin sorunlarını katmerleştirerek artıracağı, nüfus yoğunluğunu trafik artışının takip edeceği, havzaların, verimli tarım arazilerinin, ovaların ve yeşil alanların yok edilmesi sonucu su, çevre ve hava kirliliğinin sağlıklı yaşam hakkının tehdit edeceği, plansız ve ucube binaların kentin dokusunda ve mimari siluetinde onarılmaz tahribatlar oluşturacağı gerçeği ve kentsel dönüşümün yanında öncelikle sosyal dönüşümün sağlanması için gereken adımların atılması amacıyla Anayasanın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Bursa Bölge, 2013.11.15 14:00