Uzmanlara göre, 20 yıllık ateşkesi kronik Karabağ sorunu tehdit etmedi. Sorun, son zamanlarda hız kazanan TANAP projesi. Öte yandan Azerbaycan'da Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile bir araya gelen Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, "Siyasi sürecin yeniden sağlanması için gerekli ortamın oluşturulması lazım" dedi. Bu arada Azerbaycan-Ermenistan gerginliğinin azaltılması için Azerbaycan, Rusya ve İran'ın katıldığı görüşmeler başladı.
Kafkaslar ve Hazar'daki zengin rezervin AB'ye taşınmasına yönelik TANAP projesine göre Hazar'dan Türkiye'ye 2018'e kadar ekstra yılda 16 milyar metreküp, 2026'ya kadar ise 31 milyar metreküp doğalgaz akacak.
Bunun 6 milyarı Türkiye'ye, diğeri AB'ye gidecek. Türkiye'nin Ortadoğu'daki üç önemli doğalgaz koridoru projesi IŞİD ve PYD terörü nedeniyle ertelenirken, Kafkaslar'daki TANAP projesi öncesi de içte terör, Azerbaycan'da Karabağ sorunu hortladı.
Konu ile ilgili Star gazetesine konuşan Uluslararası Enerji Ekonomisi Birliği (IAEE) Başkanı Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu ''Sorun Dağlık Karabağ'dan çok, 5 yıl sonra AB'ye akan gazın hangi rotadan geçeceğiyle ilgili'' ifadelerini kullandı.
SORUN ENERJİ
Prof. Kumbaroğlu, TANAP ile Türkiye üzerinden AB'ye akacak Azeri gazının bir anda yüzde 450 artacak olması ile Dağlık Karabağ sorunun alevlenmesi arasındaki bağlantıya dikkat çekti ve ''Güney Kafkasya boru hatları Azerbaycan ve Gürcistan gelirlerini artırırken, Ermenistan devre dışı kalıyor. Bu, Kafkasya'daki gerginlikte Ermenistan için tek başına bir neden. Azerbaycan-Türkiye arasında 7 milyar metreküp doğalgaz boru hattı kapasitesi ise TANAP ile 2026'da 31 milyar metreküpe çıkıyor. Bu, AB için Rusya'ya enerji bağımlılığın da azalması, dolayısıyla fiyatların da düşmesi demek. Çatışma TANAP'ın geçtiği güzergaha sıçrarsa, o zaman soruna Rusya ve Türkiye'de taraf olmaya başlar'' dedi.
Berlin'de yaşayan Azerbaycanlılar ve Türkler, Ermenistan Cumhurbaşkanı Sarkisyan ile Almanya Başbakanı Merkel'in Başbakanlık binasındaki görüşmesi öncesinde Ermenistan'ın Dağlık Karabağ'daki işgalini protesto ettiler.
RUSYA'NIN KORKUSU 'TÜRK DÜNYASI KORİDORU'
Karabağ sorununun perde arkasındaki Rusya, 'Ermenistan ve Azerbaycan liderleri ile görüşerek ateşkesi sağladı' şeklinde öne çıktı.
Bu durumu 'Azerbaycan'ın büyük bir askeri çıkış yapmasına' bağlayan Sakarya Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Ebubekir Sofuoğlu, şunları söyledi: ''Ateşkes ilan edilmeseydi, Azeri ordusu Ermenilerin işgal ettiği bölgelerde ilerleyecek ve Türkiye ile Azerbaycan arasında Kazakistan'a kadar uzanan bir Türk dünyası koridoru açılacaktı. Hem bu koridorun açılmaması hem de Ermenistan'ın toprak kaybetmemesi için acilen ateşkes ilan ettiler'' dedi.
ALİYEV-LAVROV GÖRÜŞMESİ
Öte yandan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Rusya-İran-Azerbaycan Dışişleri Bakanları Toplantısı'na katılmak için geldiği Azerbaycan'da Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından kabul edildi.
Aliyev, kabulde yaptığı konuşmada, üçlü bakanlar toplantısının ilkinin Bakü'de düzenlenmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek üç ülke arasında çok ciddi bölgesel iş birliği sürecinin başladığına işaret etti.
Azerbaycan'ın hem Rusya hem İran'la sınırı bulunan tek ülke olduğunu söyleyen Aliyev, üç ülke arasındaki iş birliğinin çok yönlü şekilde derinleştirilmesi gerektiğini kaydetti.
Ermenistan-Azerbaycan cephe hattındaki çatışmalara ve sonrasında elde edilen ateşkes mutabakatına değinen Aliyev, "Ateşkese uyuluyordu fakat maalesef Ermenistan bu akşam ateşkesi ihlal etti. Biz müzakere sürecinin devam ettirilmesine odaklanmış durumdayız. Azerbaycan, müzakere sürecine sadıktır" diye konuştu.
LAVROV: GERGİNLİK AZALTILMALI
Lavrov da her üç ülkenin ulaşım koridorları, ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi ve enerji alanında karşılıklı faaliyet açısından ortak jeostratejik ve jeopolitik çıkarları olduğunu belirterek, İranlı ve Azerbaycanlı mevkidaşlarıyla ulaştırma ve enerji projelerinin gerçekleşmesine olanak sağlayacak siyasi çerçeve oluşturacaklarını ifade etti.
Ermenistan-Azerbaycan cephe hattındaki gerginliğin azaltılması gerektiğini vurgulayan Lavrov, şunları söyledi:
"Son olayların bizi siyasi çözüm için daha faal çalışmaya sevk edeceğini ümit ediyorum. Bizim önerilerimiz var. AGİT Minsk Grubu eş başkanlarının girişimlerini tam destekliyoruz. Sadece AGİT'in değil, Uluslararası Kızılhaç Örgütü'nün da yardımıyla en yakın zamanda siyasi sürecin yeninden sağlanması için gerekli ortamın oluşturulması lazım."
GERGİNLİĞİN AZALTILMASI İÇİN ÜÇLÜ GÖRÜŞMELER BAŞLADI
Azerbaycan-Ermenistan temas hattında gerginlik sürerken, gerginliğin azaltılması için görüşmeler de başladı.
Azerbaycan- Rusya- İran Dışişleri Bakanları 3'lü toplantısı Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de başladı.
Toplantıda Azerbaycan-Ermenistan temas hattındaki gerginliğin azaltılması için yapılması gerekenler ve ülkeler arası ilişkiler değerlendirilecek.
Bakanların ikili görüşmeler de yapması planlanıyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Dünya, 2016.04.07 13:05