Fındıkta altın dönem

 

Konuyla ilgili konuşan Trabzon Ticaret Borsası (TTB) Meclis Başkanı Mehmet Cirav, Trabzon'da şu an 50 randımanlı fındığın kilosu 16 TL satıldığını belirtirken bu fiyatın kendileri için sürpriz olduğunu söyledi.

Fındığın artık çok değerli bir ürün olduğuna işaret eden Cırav, "Şu anda 50 randıman fındık 16 TL. Doğrusu bu fiyat beklediğimiz bir fiyat değildi. 10-13 TL arasında bir fiyat bekliyorduk. İşin doğrusu 16 TL biraz sürpriz oldu. Bu niye oldu derseniz birincisi fındık rekoltesinin azlığından yani geçen yıla göre az oldu. İkincisi ise toplumda zenginleşme oldu gerek ihracatçıda, gerek esnafta gerekse üreticide fındık işiyle alakalı olan insanlarda. Üretici 10 yıl önce fındığını satıp ya döviz alırdı ya da faize verirdi. Şimdi bunlar yok faizin bir geliri yok. Dövizle malum yok. Dolayısıyla üretici ürünü elinde tuttuğu zaman piyasa arz, az oluyordu. Fiyatların böyle olmasına sebebiyet veriyor. Bu iyi bir şey. Neticede üretici kazanıyor. Bu yıl fındık ihracatından 2.5 milyar dolar döviz girdisi oldu. Fındık sezonu olarak alırsak 3.5 milyar dolar civarında döviz girdisi olacak. Bu tarihinin en yüksek düzeyi. Yani 10 yıl önce 600 milyon dolardı şimdi 3 milyar dolar. Bu serbest piyasanın da getirmiş olduğu güzelliktir diyelim. Fındık geçmişte 5 yıl öncesine kadar Toprak Mahsulleri Ofisi gerekse Fiskobirlik v.s hep devletin parmağı vardı bu işin içerisinde. Devletin parmağı olan her işte ilerleme olmaz. Hangi alana alırsanız alın bu böyledir. Devlet ticaret içerisinde olduğu zaman bugün pahalı alır yarın ucuz satmak zorunda kalabilir. Dolayısıyla son 5 yıldır bu serbest piyasa bu sektörde oturdu" dedi.

Daha öncede rekor fiyat artışları olduğunu ancak bu yıl beklenenden daha fazla olduğuna dikkat çeken Cirav, "Fındıkta fiyat olarak en rekor fiyat geçen yıl idi. Geçen yıl en üst fiyat fındık yandıktan sonra olmuştu. 2004 ve 2005'te yine fındık yanmıştı azdı. Kentali bin dolara çıkmıştı. Şimdi bin 400 dolar seviyesinde. En rekor düzey bu yıl oldu. Üretim, ihracata yetecektir onda bir problem yok. Fındığın azar azar satılması piyasaya arz baskısının olmaması, üreticinin, ihracatçının daha dayanıklı olması bunların hepsi birer faktör fiyatların yüksek oluşunda. Bir faktörde fındığın geçen yıla göre daha az olmasından kaynaklanıyor" şeklinde konuştu.

Fındığın gelecekle ilgili durumunu değerlendiren Cırav, "Şu an çok erken. Şunu söyleyebiliriz; Türkiye'de geçmişte 700 bin ton veya 750 bin ton fındık olduğu zaman herkes paniklerdi fındık fiyatı düşük olur diye. Şimdi 750 bin ton fındık ta olsa çok rahat satılabilecek bir miktardır. Fiyat olarak bir miktar düşer ancak 1 ton fındık üreten de 3 ton fındık üretmiş olacaktır. Bir miktar düşse kıymeti yok. Dolayısıyla fındık iyi bir üründür. Geçmişte de öyle bugünde öyle. Parası peşin olan bir üründür" diye konuştu.

Üreticinin bağına bahçesine özen göstermesi uyarısında bulunan Cirav, şunları söyledi:

"Üretici mutlaka bağına bahçesine biraz daha özen göstermesi gerekir. Bizde dönümünde 80-100 kilo fındık üretiliyor. İtalya'da 300-400 kilo. Bizim buralarda bakımlı bahçelerde 300 kilo ancak genele bakıldığı zaman 100 kilo veya 80 kilo. Bu çok düşük bir rakam. Üretici bu işte biraz daha dikkatli olması lazım. Bu pahalı fiyatlar şimdilik bizim elimizden ancak 10-15 yıl belki 20 sene sonra elimizden çıkartabilir. Çünkü başka üreten ülkeler var onlar bu işe ağırlık veriyorlar. Dolayısıyla bizim üretimimizi bir miktar artırmamız gerekir. Mevcut olan bahçelerimizi iyi bakmamız gerekir" diye konuştu.

Cirav, fındığın alternatifinin olmadığını belirterek "Bu yörenin ürünü fındıktır. Rize'de çaydır. Kivi falan bunlara rakip olamaz. Fındık ve çay yöremizin vazgeçilmez ürünleridir" ifadelerini kullandı.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Ekonomi, 2015.01.28 12:41