Elektrikli otomobillerin kamera, sensör ve veri toplama özellikleri, savunma sanayisinde güvenlik endişelerine yol açtı. Türkiye'de ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI'nin de aralarında bulunduğu savunma kuruluşları, yabancı elektrikli araçların tesislere girişini kısıtlarken Polonya, Almanya ve Çekya gibi ülkelerde de benzer önlemler alındı. Kararların arkasında, araçların topladığı görüntü ve konum bilgilerinin hassas askeri verileri riske atabileceği endişesi bulunuyor.
Türkiye'nin savunma sanayisinde önemli görevler üstlenen ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TUSAŞ Motor Sanayii (TEI), yabancı elektrikli otomobillerin kampüslerine girişine yönelik kısıtlamalar uygulamaya başladı. Kararların temelinde, araçların çevresinden topladığı bilgilerin hassas tesislere ilişkin verileri açığa çıkarabileceği endişesi bulunuyor.
TEI Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit de konuya ilişkin açıklamasında, yeni nesil otomobillerin yalnızca bir ulaşım aracı olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti. Akşit, araçlardaki kamera ve sensörlerin çevrenin haritasını çıkarabilecek kapasitede olduğunu belirterek yabancı elektrikli otomobillerin kampüslere alınmadığını ifade etti. Toplanan verilerin kimlerin kontrolünde olduğunun bilinmemesi, savunma tesisleri açısından önemli bir güvenlik başlığı olarak öne çıkıyor.
POLONYA'DA ÇİN ÜRETİMİ OTOMOBİLLERE ASKERİ TESİS ENGELİAraçlardan elde edilebilecek verilerle ilgili kaygılar Türkiye ile sınırlı değil. Polonya ordusu, Şubat 2026'da Çin'de üretilen otomobillerin koruma altındaki askeri tesislere girişini yasakladı. Kamera, mikrofon, konum belirleme ve veri aktarım sistemlerinin istihbarat amacıyla kullanılabileceği ihtimali, kararın gerekçeleri arasında yer aldı.
Ülkede askeri personelin resmi telefonlarını Çin üretimi araçların multimedya sistemlerine bağlamasına da kısıtlama getirildi. Böylece yalnızca araçların çevreden bilgi toplaması değil, kurumlara ait cihazlarla kurulabilecek dijital bağlantılar da güvenlik kapsamında değerlendirilmeye başlandı.
ALMANYA VE ÇEKYA'DA ARAÇLAR İÇİN YENİ KURALLARAvrupa'da benzer önlemlerin uygulandığı ülkeler arasında Almanya ve Çekya da bulunuyor. Almanya'da Çin üretimi bazı otomobillerin askeri ve istihbarat tesislerinin otoparklarına girmesine izin verilmiyor. Söz konusu araçların farklı park alanlarına yönlendirilmesiyle hassas bölgelerdeki veri güvenliği risklerinin azaltılması amaçlanıyor.
Çekya'da ise Çin'de üretilen bazı Tesla ve Volvo modelleri dahil belirli araçlar için askeri tesislerde kısıtlamalar uygulanıyor. Ülkede faaliyet gösteren ORLEN grubuna bağlı bir şirketin de Çin üretimi otomobillerin dört stratejik sanayi tesisine girişini yasakladığı belirtiliyor.
İNGİLTERE, İSVİÇRE VE FRANSA'DA VERİ GÜVENLİĞİ GÜNDEMDEİngiltere'de bütün askeri tesisleri kapsayan ülke çapında genel bir yasak bulunmasa da bazı savunma kuruluşları bağlantılı otomobillere yönelik daha sıkı güvenlik uygulamalarına başvuruyor. İsviçre'de de internete sürekli bağlı araçların hassas askeri tesislerin yakınındaki kullanımına ilişkin sınırlamalar gündeme geliyor.
Fransa'da ise askeri karşı istihbarat biriminin BYD ve Tesla marka araçların oluşturabileceği veri güvenliği riskleri konusunda uyarılarda bulunduğu aktarılıyor. Ancak bu ülkede söz konusu markaları kapsayan genel bir askeri tesis yasağının bulunmadığı belirtiliyor.
ABD VE ÇİN DE ELEKTRİKLİ OTOMOBİLLERİ GÜVENLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİYORElektrikli araçların veri toplama kapasitesi, ABD ile Çin arasında da farklı dönemlerde güvenlik önlemlerine konu oldu. ABD'de yabancı bağlantılı araçların askeri tesislerde kullanımını sınırlandıracak düzenlemeler üzerinde çalışılıyor. Hazırlanan savunma yasa tasarısında, belirli araçlara yönelik 2027'den itibaren uygulanabilecek yasaklara ilişkin hükümler yer alıyor.
Çin ise 2021 yılında Tesla otomobillerinin askeri tesislerde kullanımına kısıtlamalar getirmişti. Araçların veri güvenliği standartlarına uygunluğuna yönelik değerlendirmelerin ardından bu kısıtlamaların bir bölümü gevşetildi.
ELEKTRİKLİ OTOMOBİLLER HANGİ VERİLERİ TOPLAYABİLİYOR?Yeni nesil otomobillerde bulunan kamera ve sensörler, aracın çevresini algılamak ve sürüş güvenliğini artırmak için kullanılıyor. Konum sistemleri ve internet bağlantısı da navigasyon, uzaktan erişim ve sürüş destek özelliklerinin çalışmasını sağlıyor. Ancak bu teknolojiler aracılığıyla hangi verilerin toplandığı, nerede saklandığı ve kimlerle paylaşıldığı, özellikle stratejik alanlarda önem kazanıyor.
Savunma sanayisi tesisleri açısından risk değerlendirmesi yapılırken araçların elektrikli olup olmamasından çok, veri toplama kapasitesi, bağlantı özellikleri ve bilgilerin nasıl işlendiği dikkate alınıyor. Ülkelerin uygulamaları da bu nedenle farklılık gösteriyor. Mevcut kısıtlamalar genel olarak belirli marka ve modelleri, askeri alanları veya stratejik tesisleri kapsarken bütün elektrikli otomobillerin ülke genelinde kullanımını yasaklayan ortak bir uygulama bulunmuyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2026.10.14 08:09