Osmanlı döneminin ünlü alem ustalarından Bakırcı Mustafa Efendi'nin torunu, Bursalı alem ustası Ayhan Savut'un yaptığı eserler Suudi Arabistan'dan ABD'deye, Hollanda'dan Çin'e kadar birçok ülkedeki camileri süslüyor. Caminin modeline göre alem yapan Savut, dededen kalma mesleğini tam 46 yıldır sürdürüyor.
Namı ülke sınırlarını aşan Bakırcı Mustafa Efendi'nin oğlu Mehmet Lütfi Savut yüksek tahsilini tamamladıktan sonra kaymakam olarak görev yapar. 30 yaşına geldiğinde ise baba mesleğine merak salar ve alem yapmayı öğrenir. İlkokul çağında babasının yanına gidip gelen torun Ayhan Savut ise zamanla alemciliğe başlar. Ürettiği muhteşem eserler dünyanın değişik bölgelerindeki camileri süsleyen Alemci Ayhan, şimdiye kadar Suudi Arabistan, Suriye, Libya gibi İslam ülkelerinin yanı sıra ABD, İspanya, Danimarka Çin, Almanya, Hollanda ve İngiltere'deki camiler için alem yapıyor.
USTALARA MEYDAN OKUYOR
Hiçbir iş bağlantısı olmadığı halde yaptığı alemlerin kalitesini duyan kişilerin kendisini arayıp bulduğunu anlatan Ayhan, kendisine gösterilen ilgiyi, "İşimi çok seviyorum, yaptığım her alemi evladım gibi görüyorum" diyerek özetliyor. Meslekteki 46. yılını geride bıraktığını belirten Savut, yaptığı alemlerin kararmamasından dolayı dünyanın çeşitli bölgelerinden arandığını söylüyor. Türkiye genelinde bilinen 14 alem ustası olduğunu hatırlatan 66 yaşındaki Ayhan Savut, mesleğe başlama serüavenini şöyle anlattı: "Bu meslek benim dedemden kalma. Babam, 30 yaşında, babasının mesleğine aşık oluyor. Biz de babamızı örnek aldık, biz de 'Bu alemciliği yapalım' diye sırada bekliyorduk. Bu sene meslekte 46'ıncı senemi geriye bırakıyorum. Dedem, öksüz kalıyor, komşuları sahip çıkıyor. Komşuları kapalı çarşıya çırak buluyorlar. Dedem yetişiyor, Kırımlı minare alem ustasının yanında tamamıyla usta oluyor. Ahilik locasından belgesini alıp, dükkanı açıyor. Eskiden dükkan açan insanı kalkındırıyorlarmış. Şimdi bu gelenek Yahudilerde var, bizde yok. Bizim değerlerimize başkaları sahip çıkıyor."
Dünyanın her yerine alem yaptığını dile getiren Ayhan Savut, Kayhan Mahallesi'nde Bedrettin Cami yanındaki küçük dükkanında 60 santimetreden 3 metreye kadar cami alemi yapıyor. Savut, "Şu anda Türkiye ağırlıklı çalışıyorum. Kral Abdüllaziz Riyad'da cami yaptırdı, projesini yabancılar çizmiş, alem için beni buldular. Hollandalı Türkler kilise satın alıyorlar, ibadete açacaklar beni buluyorlar. Dünyanın her yerine alem gönderdim. İslam dernekleri var, oraların yöneticileri bizleri buluyor. Türkiye'de alemci çoğaldı, benimkiler kararmadığı için beni daha çok tercih ediyorlar. Yıldırım Külliyesi'ne yaptığımız alem 15 senedir, Muradiye Külliyesi'ndeki alem 15 senedir ilk günkü görünümünde duruyor. Yıllık bakım falan yok, takıldı mı tamam. Muradiye'de restorasyon var, eski alem sökülüp silinip yeniden takılıyor. Minare alemi boy boy değişiyor. 150 liradan bin 500 liraya kadar minare alemi var. Şadırvan, kubbe, şamdan, minare, çeşme, minbere alem yapıyoruz. Camide alem olarak ne akla geliyorsa hepsine yapıyoruz" dedi.
YENİ USTALAR TAM DONANIMLI YETİŞMİYOR
Yeni ustalarn yeterli derecede yetişmemesinden yakınan Ayhan Savut, piyasada, 'iyi ustayım' diyenlerin yaptığı alemlerin üç ayda karardığını öne sürdü. Alem almak isteyen cami dernek yöneticilerine de tavsiyelerde bulunan Savut, "Bakırın kalın bakır olması lazım. Her yeri patlak ama 'alem buldum' diye seviniyor, bizim gibi ustalar da burada rencide oluyor. Alem fiyatları 50 liraya 100 liraya değişiyor alemi. Başkası benim fiyattan 50 lira aşağıya düşünce hemen gidip ucuzu alıyorlar. Dört mevsim yaşanan yerlerde yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı 40 -50 dereceyi bulduğundan, hava değişiminden kaynaklanan tahribat alemde ustalık farkını ortaya çıkarıyor. Ben eserlerimde Osmanlı mimarisinin özeliklerini yansıtıyorum. Camiler, genellikle cemaat arasında toplanan paralarla yaptırılıyor. İnşaat ve diğer işler bittikten sonra en son caminin süsü olan aleme sıra geliyor ve o aşamada para da bitmiş oluyor. Bunun için bizim işimizde para kazanmak biraz zor."
Sipariş üzerine alem yaptığını belirten Ayhan Savut, boş kaldığı dönemlerde bakır üzerine çeşitli ev eşyaları da yapıyor. Bursa Yeşil Camii, Muradiye Camii, Orhan Camii gibi birçok caminin minaresindeki alemleri yapan Ayhan Savut, Türkiye'de de Edirne'den Kars'a yüzlerce caminin alemini yapmış.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Bursa Bölge, 2013.07.09 17:50