Bursa'nın Mudanya ilçesi Kumyaka köyünde dünyanın en eski üçüncü kilisesi olarak gösterilen bin 227 yıllık halk dilinde Başmelekler Kilisesi olarak bilinen Siği Kilisesi satılığa çıkarılmasıyla ilgili Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan çıkacak karar bekleniyor.
DENİZ MANZARALI KİLİSE! - FOTO GALERİ
Barbaros KOÇANALI - Mesut DEMİR/BURSADABUGUN.COM
Mudanya ilçesine bağlı Kumyaka köyünde bulunan halk dilinde Başmelekler Kilisesi olarak bilinen Siği Kilisesi, Bizans İmparatoru IV. Konstantinos Porphyrogenetos döneminde 780-797 yılları arasında yapılırken, dünyanın en eski üçüncü Ortodoks kilisesi olarak biliniyor. Kiliseyi 10 yıl önce satın alan İstanbullu işadamı Mete Yalçın, tarihi eseri restore etmek istedi. Ancak yetkili merciler tarafından izin verilmeyince vazgeçerek, kiliseyi satma kararı aldı.
DEFİNE AVCILARI İŞ BAŞINDA MI?
400 bin liraya satışa çıkarılan kilise, yapılan haberler üzerine bakanlığı harekete geçirdi. Kültür ve Turizm Bakanlığı, röleve-restitüsyon ve restorasyon projesini incelemeye aldı. Hazırlanan dosyalar kurula getirilmesinden geçen 9 aylık süreçte herhangi bir gelişme sağlanmadı. Tarihi kilisenin depremlerden zarar görmesi ve tehlike yaşatmasına aldırmayan turistler, kilisenin içini gezerek hatıra fotoğrafı çektiriyor. Koruma altına alınan kilisenin kapısının olmaması dikkat çekerken, kilisenin içindeki tünel kısımlarında define avcılarının kazı çalışması yaptıkları da öne sürülüyor.
BAKANLIKTAN KARAR NE ZAMAN ÇIKACAK?
Kültür ve Turizm Bakanlığı, 9 ay önce şu açıklamayı yapmıştı; "Kilise, Bursa Anıtlar ve Koruma Kurulu'nun 14 Ekim 1990 tarihli kararıyla kentsel sit alanı olarak ilan edildi. Bursa Koruma Kurulu'nca alınan 15 Ekim 1999 tarihli kararı ile de belirtilen sit alanı içerisinde bulunan ve 24 Haziran 1988 tarihinde tescillenen kilise deprem sonucu hasar gördü. Bunun üzerine Mudanya Kaymakamlığı Kriz Merkezi tarafından hazırlanan dosyalar, yapının özellikleri göz önünde bulundurularak röleve-restitüsyon ve restorasyon projelerinin ilgili kurula getirilmesine karar verildi. Konu ile yeni karar alınana kadar can ve mal güvenliği açısından tedbirler ilgilisi ve ilgili muhtarlıkça alınacak. Ayrıca Koruma Kurulu arşivlerinde yapılan incelemede kilisenin onarım talebine ilişkin herhangi bir belgesi bulunamamıştır."
Sahibinden satılık kilisenin alıcıları ise, bakanlıktan çıkacak kararı bekliyor.
SİĞİ KİLİSESİ HAKKINDA
Siği Kilisesi'nin 780 tarihinde imparator Konstantin Porphyrogennetos tarafından inşa ettirildiği, 1448 yılında Konstantin Palaiologos devrinde tamir gördüğü ve 1819 yılında Sultan II.Mahmut'un izni ile tekrar restore edildiği bilinmektedir.
Kuruluşuna dair yerli halk arasında söylenen bir hikaye de mevcuttur. Bu hikayeye göre; Bursa'ya gitmek üzere İstanbul'dan hareket eden imparator Konstantin Porphyrogennetos, Siyi yakınlarında fırtınaya tutulan gemisinden mahalli keşişler tarafından kurtarılmıştır. Buna çok memnun olan imparator bir müddet sonra şükran borcu olarak bu kiliseyi inşa ettirmiştir.Dini fonksiyonunun yanı sıra akıl hastalarını tedavi etmekteki maharetiyle de isim yapan kilise, 1922 yılına kadar gerek Rumlar gerek Türkler tarafından ziyaret edilmiştir. 1922 yılında Siyi'ye Müslüman halkın yerleşmesiyle kilise önemini kaybetmiş ve kullanılmaz olmuştur.Ana mekana yapılmış olan ilavelerden dolayı, yapı kompleksinin bütünü düzensiz bir plan göstermektedir.Yapının ana mekanı 19.50m x 9.20m ebadında kareye yakın dik dörtgen bir plan göstermektedir. Mekanın üstü sathi beşik tonozlar üzerine oturan ve köşe payeleri tarafından taşınan büyük bir kubbe ile örtülmüştür. Mekanın doğusunda, dıştan üç köşeli, içten yarım yuvarlak olan büyük ve derin bir apsis yer almıştır. Kilise bugünkü haliyle 8 bölümden ibarettir.1-Naos, 2-Narthex, 3-Exo-narthex, 4-Aziz Haralamboş şapeli, 5-Aziz Nikolas şapeli, 6-Giriş mekanı,7-Kuzeydoğudaki küçük bir oda, 8-Tedavi hücresi.Kilise, meyil gösteren bir arazi üzerine inşa edilmiştir. Bu sebepten ek şapellerden güneydeki daha alçak, kuzeyde kilise daha yüksekte kalmıştır. İrtifa farkının giderilmesi içinde apsis yüksekçe bir podium üstüne oturtulmuştur. Birkaç defa tamir gördüğünden, malzeme ve teknik değişiktir.Yapının bütününde taş, tuğla ve harç kullanılmıştır.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Bursa Bölge, 2012.04.18 08:46