Çocuklarda ateşe dikkat!

Çocuğu olan anneler iyi bilir. Gündüz sapasağlam olan bebeğiniz bir bakmışsınız gece ateşler içinde yanıyor. Doğal olarak gecenin geç bir vakti bir anda ne yapacağınızı şaşırıyorsunuz. İşte bu gibi durumlarda yapmanız gerekenler hakkında uzmanlardan bilgiler aldık.

Ateş nedir?
Ateş vücut ısısının normal seviyenin üzerine çıkmasıdır. Beynin hipotalamus adlı bölgesinin kontrolü altındaki savunma sisteminin doğal bir tepkisi. Bu bölge hastalık nedeniyle vücutta salgılanan PGE2 maddesinden etkilenip vücudun ısı derecesini artırır.
Normal vücut ısımız, 37oC'dir. Bu ısı 38 oC'ye çıktığı zaman hastayı ateşli olarak kabul ederiz.
Çocukluk çağında çıkan ateş, genellikle kendiliğinden iyileşebilen basit viral enfeksiyonlardan kaynaklanır. Bu yüzden çok fazla endişelenmenize gerek yok. Vücut ısısının normal ya da yüksek olduğunu öğrenmeniz için tablomuza bir göz atın.

Nedeni
Çocukluk çağında ateşin en büyük nedeni enfeksiyonlar. Genellikle viral üst solunum yolu enfeksiyonları yanında özellikle küçük bebeklerde ciddi bakteriyel enfeksiyonlar da ateşe neden olabilir. Bunun dışında romatizmal hastalıklar, apandisit, ilaçlar, sıcak çarpması ve kanser yüksek ateşe neden olabilir.

Azıcık ateş yararlı!
Aslında ateş faydalı desek inanır mısınız? Ateş, vücut ısısını arttırırken, bazı mikropların da bölünerek sayıca artmasını engeller. Bununla birlikte savunma hücrelerinin bölünerek artmasını da hızlandırır. Bazı araştırmalara göre vücut ısısının artması enfeksiyonla savaşmaya yardımcı ve hastalık sürecini kısaltabilir. Ama tabii çok yüksek olmaması koşuluyla.

Ateşini nasıl ölçeceksiniz?
Çocuklarınızın ateşini koltuk altı, rektal, kulak ve ağız yoluyla ölçebilirsiniz. Koltuk altının ısısı 36,5-37oC'dir. Civalı ve dijital termometreyle ya da rektal ve kulaktan ölçüm için özel yapılmış aletler kullanarak çocuğunuzun ateşini rahatlıkla ölçebilirsiniz. Ama biz yine belirtmek isteriz ki en güvenli yöntem koltuk altı ölçümü.
Termometrenin metal uç kısmını 3 dakika süreyle çocuğunuzun koltuk altında tutun. Ölçtüğünüz değer 37,5oC üzerindeyse çocuğunuz ateşli olarak kabul edilir. Buna karşın vücut ısısını en iyi yansıtan yöntem rektal ölçümü, ama ölçüm tekniği açısından çocuğunuza ciddi zararlar verebilir. Bu nedenle pek güvenli değil.

Ne yapacaksınız?
Bebeğinizin ateşi olduğunu fark ettiyseniz hemen bir dijital termometreyle koltuk altından ateşini ölçün. Ateşi 38 derece olduysa mutlaka doktorunuzu arayın. Bebeğiniz 6. ayının üstünde ve ateşi 37,4 ile 38 derece arasındaysa antipiretik (ateş düşürücüler) vererek ateşini 1-2 saat evde takip edebilirsiniz. Ama çok hasta görünüyorsa ve diğer hastalık belirtileri varsa hemen doktorunuza danışın. Evde mutlaka ateş düşürücü fitil veya şurup bulundurmanızda da fayda var. İlacı seçerken mutlaka doktora başvurun. Ateşi hızlı düşüren diğer bazı ilaçların tehlikeli yan etkileri olabilir, bebeğinize zarar verebilir. Biliyorsunuz ilaç konusunda titiz olmanızda her zaman yarar var.

Ateşli havale durumunda
Ateşli havale (febril konvülsiyon) 1 ile 6 yaş arasındaki çocuklarda ateş yükselirken görülür. Genellikle kısa, yaklaşık 5-10 saniye sürer. Böyle bir durumda, her şeyden önce serinkanlı olmanız gerekir. Eşiniz doktorunuzu ararken veya ambulans çağırırken siz de bebeğin üzerini soyup ateş düşürücü fitil verebilirsiniz. Bu arada çocuğunuzun havayolunun açık olduğunu ve soluk alıp verdiğini kontrol edebilirsiniz.
Lütfen buna çok dikkat edin: Onu çok soğuk suya sokmayın! Ayılması için sarsmayın veya tokatlamayın.

Basit ateşli havale belirtileri
Basit ateşli havaleler genellikle 5-10 dakika kadar kısa sürelidir. Genelde siz doktora gelmeden yolda biter. Bu gibi durumlarda çocuğunuzun solunum yolunu açık tutmalı ve dilinin solunumu kapamadığına dikkat etmelisiniz. Ateşi düşürmek içinse çocuğunuzun üzerindekileri çıkarın ve vücuduna ıslak havlu sarın. Çocukluk döneminde basit havale geçirme sıklığı yüzde 4-5 arasında. Hemen hatırlatalım, havala geçiren çocukların yüzde 25'inde ailede de aynı durum öyküsü vardır. Genellikle bir kez basit ateşli havale geçiren çocuklarda tekrarlama riski olsa da kesin değil.
Kışın bulaşıcı hastalıkların artmasıyla ateşin eşlik ettiği durumlarla daha sık karşılaşacaksınız. Bu yüzden ateşin nasıl oluştuğu, ne şekilde ölçülüp nasıl değerlendirildiğini ve nasıl tedavi edildiğini bilmeniz önemli. Tablomuzda sizin için pratik bilgiler yer alıyor. Belki miniğinizin ateşi çıktığında bu sayımızı elinize alıp tabloya bakarsınız! Hatta kesip bir yere yapıştırabilirsiniz. Çok işinize yarayacağına eminiz.

Bazen ateşli kalması daha iyidir
Şimdi size ilginç bir bilgi daha verelim: Suçiçeği veya nezle gibi enfeksiyonlarda ateş düşürücü ilaçlar, hastalık sürecini ortalama 3-5 gün kadar uzatır. Ateşi düşürür ama iyileşme süresini geciktirir. Bu nedenle mümkün olduğu kadar ateşe müdahale etmeyin. Genel bir yaklaşım olarak ateşin derecesine göre değil, çocuğunuzun keyif ve genel durumuna göre ateş düşürücü kullanın. Bazı çocuklar 38 derece ateşte kendini son derece kötü hissederken bazıları ise 40 derece ateşle gayet rahat oyun oynayabilir. Sonuç olarak, ateş düşürücü kullanırken daha çok, çocuğunuzun o günlerdeki yaşam kalitesini göz önünde bulundurmanız gerekir.

Havale çocuğunuzda nasıl bir hasara yol açar?
Havalenin yol açacağı hasarlar havalenin nedenine bağlı. 6 ay-6 yaş arasında gördüğümüz basit ateşli havale ise genellikle tehlikesizdir ve hiçbir hasar bırakmaz. İleri tetkik ve tedavi de gerekmez. Ancak havale ciddi bir enfeksiyona özellikle de menenjit veya ensefalite bağlıysa daha ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu gibi durumlar çocukluk çağı basit ateşli havalesi grubuna girmez ve mutlaka yatırılarak tedavileri gerekir. Bu gibi durumlarda çocuk üst üste havale geçirirse beyin oksijensiz kalabilir ve zarar görebilir.

Ateşle ilgili bilmeniz gereken pratik bilgiler
Çocuğunuz 6 aylıktan büyükse, ateşi hafif yükseldiyse hasta görünmüyorsa doktora götürmeden önce ona siz tedavi uygulayabilirsiniz.

•Serin bir ortamda tutun.

•Hafif giysiler giydirin.

•Su, sulandırılmış meyve suları gibi bol bol sıvı içirin.

•Çok hareket edip yorulmamasını sağlayın.

•Ateş düşürücü verebilirsiniz.

•Doktorunuzun önceden verdiği önerilerini ve ilaç bilgilerini takip edin. Tabii ona herhangi bir ilaç vermeden önce mutlaka ilaç bilgilerini okuyun.

•Çocuğunuz kusuyorsa ve sıvı kaybettiğini düşünüyorsanız ateş düşürücü vermeyin.

•Ateş yükselmeye devam ediyorsa vücudunu ılık su ile ıslatılmış bir sünger veya elbezi ile silin. Su ciltten buharlaştıkça ateşin düşmesine yardım edecektir.

•Bu işlem için kesinlikle soğuk su kullanmayın veya soğuk duş yaptırmayın. Aksi takdirde çocukta üşüme ve titremeye yol açarak ateşin daha da yükselmesine neden olursunuz.

•Suya alkol eklemeyin veya cildini alkolle silmeyin. Ciltten emilim ile ciddi yan etkilere yol açabilir.

•Çocuğunuzun ateşini hızla düşürmeye çalışmayın. Bu ateşin tekrar ve daha fazla yükselmesine yol açabilir.
 

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Sağlık, 2013.03.27 09:40