Çocukların büyüme ve gelişme dönemleri oldukça hassas bir süreçtir. Bu sebeple beslenme düzenlerinin de doğru bir şekilde ayarlanması gerekir. Özellikle anne sütü haricinde yeni bir besinle tanışacak çocukların bu süreci kolay atlatması oldukça önemlidir. Çocukların güçlü bir bağışıklık sistemine sahip olabilmeleri için taze yaz meyvelerinin yedirilmesi şarttır. Ancak bu sayede çocuklar hastalıklara karşı dirençli ve güçlü olabilir.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Hasan Ünlütürk, "Çocuğun beslenme düzeni dengeli ve düzenli bir şekilde planlanmalıdır. Bu planlama yapılırken de meyveler kesinlikle atlanmamalıdır. Özellikle yaz döneminde bol meyve tüketimi ile çocuğun sıvı ihtiyacı karşılandığı gibi, terleme ile kaybettiği mineraller de telafi edilmiş olur." diyor.
Güçlü bir bağışıklık sistemi için...
Meyveler beslenme düzenimizde oldukça önemli bir yere sahiptir. Ve insan sağlığına faydaları göz ardı edilemeyecek kadar çoktur. Her meyvenin içerdiği vitamin ve mineraller farklıdır. Bu nedenle vücuda sağladığı yararlar da değişiklikler gösterir. Meyveler içerdikleri A, C ve E vitaminleri sebebiyle vücudun yaşamsal işlevlerini koruyan antioksidanlardır. Özellikle C vitamini içeren meyveler demir emilimini kolaylaştırır ve vücudun hastalıklara karşı olan direncini artırır. Ayrıca kiraz, erik, kayısı, şeftali, muz, karpuz ve kavun gibi meyvelerde bulunan vitaminler bağışıklık sistemini güçlendirir.
Çocuk gelişiminde meyveler başrolde
Çocukların gelişim süreçlerini sağlıklı bir şekilde geçirebilmeleri için yeterli seviyede vitamin ve kalsiyum almaları gerektiğini söyleyen Central Hospital'dan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Hasan Ünlütürk, "Bu durum da ancak vitamin ve kalsiyum açısından zengin besinler tüketildiğinde gerçekleşebilir. Unutulmamalıdır ki çocuğun sağlıklı beslenebilmesi tüketilen vitamin, mineral, protein, karbonhidrat ve yağlar sayesinde olur. Bu sebeple çocuğun beslenme düzeni dengeli ve düzenli bir şekilde planlanmalıdır. Bu planlama yapılırken de meyveler kesinlikle atlanmamalıdır. Özellikle yaz döneminde çocuğun bol meyve tüketmesi sağlanmalıdır. Çünkü sıcaklar yüzünden terleme yoluyla kaybedilen sıvı ve mineral ihtiyacı bu sayede telafi edilebilir." diyor.
Meyve yedirmeye az miktarda başlayın
Bebek ve çocuk beslenmesinde meyvelerin önemi büyüktür. Meyveler hem kolay hazırlanır hem de bebek alışmakta zorluk çekmez. Ayrıca meyveler çabuk sindirildiğinden katı gıdaya geçiş döneminde de yardımcı olur. Bebek katı gıdalara alıştırılırken diğer yiyeceklerde olduğu gibi meyvelerde de az miktarlarda başlanmalıdır. Bebekte herhangi bir alerjik reaksiyon görülmediği takdirde meyvenin miktarı ve çeşitleri yavaş yavaş artırılabilir.
Meyveler mevsimine uygun olmalı
Bebeğe verilen meyvelerin mevsimine uygun olmasına özellikle dikkat edilmesi gerektiğini belirten Central Hospital'dan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Hasan Ünlütürk, "Meyve yedirilmeye başlanırken öğlenden önce ara öğün olarak bebeğe meyve suyu verilebilir. Öğlenden sonra ise yine ara öğün olarak bebeğe meyve püresi yedirilebilir. Elma, şeftali, kiraz, kayısı gibi meyvelerin kabuklarını bebekler sindirmekte zorlanabilir. Bu sebeple bu tarz besinlerin püre yapılarak bebeğe verilmesi daha uygun olur." diyor.
Yaz Meyvelerinin Faydaları:
Şeftali: Şeftali tam bir vitamin ve mineral deposudur. C vitamini haricinde A ve B vitaminlerini de içerir. Potasyum, magnezyum, kalsiyum ve demir bakımından da oldukça zengindir. Bu sebeple bağışıklık sistemini güçlendirici etkisi vardır. Şeftali hazmı kolaylaştırır ve böbrekler için de oldukça yararlıdır. Yaz dönemlerinde sıklıkla görülen ishal vakalarında, ishali ve sindirimi sistemini düzenlemesi açısından fayda sağlar. Bebek 6 aylık olduktan sonra uzman hekim kontrolünde verilmeye başlanabilir.
Kiraz: Bol miktarda C vitamini içerir. Vücudun bağışıklığını destekleyen antosiyanin (kırmızı-mavi bitki pigmentleri) gibi flavonoidlerden (bitkisel pigmentler) zengin bir meyvedir. Ayrıca içerisinde kuersetin denilen iltihap önleyici güçlü bir madde ve anti-kanserojen, anti-mutajen gibi bitki kökenli kimyasallar içeren elajik asiti de barındırır. Kiraz, bebek 8 aylık olduğunda uzman hekim kontrolünde verilmeye başlanabilir.
Kavun: A ve C vitamini açısından oldukça zengindir. Ayrıca potasyum ve bir miktar da kalsiyum içerir. Kavun sulu ve kolaylıkla ezilebilen bir meyve olduğundan bebek yerken ve yutarken sorun yaşamaz. Ancak tüm besinlerde olduğu gibi bebeğe kavun verilirken de az miktarlarda başlanmalıdır. Eğer bebekte herhangi bir sorun gözlemlenmiyorsa miktarı biraz daha artırılabilir. Bebek 6-8 aylık olduğunda kavun verilmeye başlayabilir.
Elma: Elma içeriği itibariyle lifli bir meyvedir. Bu sebeple bağırsak düzeninin gelişmesinde büyük rol oynar. Ayrıca bol miktarda A, C ve E vitamini içerir. Bunların yanı sıra folik asit ve kalsiyum yönünden de oldukça zengindir. Elmanın bebeğe ne zaman ve hangi şekilde verileceğine doktor kontrolünde karar verilmelidir.
Kayısı: Kayısı bol miktarda likopen (kırmızı karotenoid pigmenti) içerir. Ayrıca A ve C vitamini deposudur. Bağırsakları çalıştırıp dışkı kıvamını yumuşattığından kabızlık sorununa karşı da oldukça etkili bir meyvedir. Kayısı bebeğe 6 aylık olduğunda verilebilir. Ancak diğer meyvelerde olduğu gibi bebeğe yedirilmeden önce mutlaka uzman doktor tavsiyesi alınmalıdır.
Erik: Bebeklerde ek gıdaya geçiş sürecinde ilk tercih edilen meyve eriktir. Çünkü lif ve besin değerleri bakımından oldukça zengindir. Eriğin yağ ve şeker oranı yüksek değildir. Ayrıca sodyum da içermez. Bu sebeple bebekte herhangi bir alerjik reaksiyona da neden olmaz. Kabızlık sorununa karşı da fayda sağlar.
Karpuz: Yaz aylarının vazgeçilmez meyvelerinden biri de karpuzdur. Bol miktarda su ve C vitamini içerir. Sindirimi kolaylaştırır, bağırsakların çalışmasına da yardımcı olur. Böbrekleri çalıştırdığından çok iyi bir idrar söktürücüdür. Karpuz bebeğe 8.aydan itibaren verilmeye başlanabilir. Karpuz nadiren de olsa bazı bebeklerde alerji veya kaşıntı yapabilir. Bu sebeple bebeğe karpuz verilmeye başlandıktan sonra bebek mutlaka takibe alınmalıdır. Ancak bebek alerjik bir yapıya sahipse öncelikle doktor onayı alınmalıdır.
Üzüm: Üzüm içerdiği vitamin ve mineraller sebebiyle tam bir antioksidan deposudur. Ayrıca beyin gelişimini ve sinir sistemini destekleyici özelliğe sahiptir. Özellikle siyah üzümde bulunan resveratrol maddesi anti kansorejen etkisi gösterdiğinden beyin hücrelerini korumaya da yardımcıdır. Üzüm genellikle bebeklerde herhangi bir alerjik reaksiyon göstermez. Ancak yine de bebeğe verilmeden önce uzman bir hekime danışılmalıdır. Üzümler bebeğe yedirilmeden önce çekirdek ve kabuklarından iyice temizlenmelidir. Çünkü çekirdek ve kabuk bebeğin boğazına kaçabilir. Temizlenmiş üzümler daha sonra püre haline getirilerek bebeğe verilebilir.
Armut: Armut tam bir lif kaynağıdır. Ayrıca B2, C, E vitamini, potasyum ve bakır içerir. Suda kolayca çözünebilen pektin adlı madde armutta bol miktarda bulunur. Pektin bağırsakları çalıştırır ve kolesterolü düşürür. Armut ayrıca kan basıncının yükselmesini de engeller. Aynı kayısı da olduğu gibi armut da kabızlık sorununu düzenlemeye yardımcı olur. İçeriğinde bulunan glikoz ve fruktoz sayesinde kişi hızlı ama doğal bir şekilde enerji elde eder. Armut bebek 4-6 aylık arası olduğunda verilmeye başlanabilir. Alerjiye sebep olma riski de çok düşüktür. Bebeğe verilecek armut miktarı uzman doktor tarafından belirlenmelidir.
Muz: İçerdiği B2, B6, C vitamini ve folik asit sebebiyle oldukça yoğun bir meyvedir. Bazı bebeklerde alerji ve kabızlığa sebep olabileceğinden 1 yaşından küçük çocuklara verilirken çok dikkatli olunmalıdır. Eğer bebek 1 yaş altındaysa yarım muz ile başlanmalıdır. Ancak bebeğe yedirilmeden önce mutlaka doktor onayı alınmalıdır.
Yaz Meyveleriyle Hazırlanabilecek Tarifler:
Muz Püresi:
• ¼ muz
• ¼ elma
• 1 tatlı kaşığı şeftali suyu
• 2 yemek kaşığı su
Hazırlanışı: Elmayı iyice yıkayın. Kabuğunu soyun çekirdeklerini çıkarın. Ufak bir tencerede buharda yumuşayana kadar suda pişirin. Aynı şekilde muzun da kabuğunu soyun. Daha sonra tüm malzemeleri bir mutfak robotu veya çatal yardımıyla ezerek püre haline getirin. Püre ılıdıktan sonra bebeğe verilmelidir.
Elma Püresi:
• 1 elma
• 3 tatlı kaşığı su
• 1/2 çay kaşığı tarçın (arzuya bağlı)
Hazırlanışı: Elmayı iyice yıkayın. Kabuklarını soyup çekirdeğini çıkardıktan sonra küp şeklinde doğrayın. Daha sonra ufak bir tencerede yumuşayana kadar suda pişirin. Pişen elmaları mutfak robotundan geçirin ya da bir çatalla ezerek püre haline getirin. Arzuya göre yarım çay kaşığı tarçın ekleyerek aromalandırabilirsiniz. Püre ılıdıktan sonra bebeğe verilmelidir.
Meyveleri sirkeli suda bekletin
Meyveleri sirkeli suda bekletin diyen Central Hospital'dan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Hasan Ünlütürk, "Meyveler tüketilmeden önce bol suyla iyice yıkanmalıdır. Kabuğu soyulmayan meyvelerde tarımsal ilaçlar olabilir. Bu sebeple meyveler sirkeli suda bekletilmelidir. Bebeğe verilecek meyveler taze ve mevsimine uygun olmalıdır. Mevsiminde olmayan herhangi bir meyve bebeğe asla verilmemelidir. Meyveler bebeğe yedirilmeden önce mutlaka uzman bir hekime danışılmalıdır. Doktor çocuğun yaşına göre bir planlama yapacaktır." dedi.
Bebek ilk kez meyve yiyecekse mutlaka aç olsun
Bebek meyveyle ilk tanıştığında karnı aç olmalıdır. Bu sayede geri çevirmeden tadına bakacaktır. Ayrıca yedirilen meyvenin miktarı birden artırılmamalıdır. Bebekte gelişebilecek herhangi bir alerjik reaksiyona karşı bebek mutlaka gözlemlenmelidir. Bebekte herhangi bir sorun oluşmuyorsa daha sonra meyvenin miktarı yavaşça artırılabilir.
Meyveleri püre yapın
Meyvelerin soyulduktan sonra hemen tüketilmesi gerektiğine de dikkat çeken Central Hospital'dan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Hasan Ünlütürk, "Çünkü bekletilen meyveler vitamin ve minerallerini çok çabuk kaybeder. Meyveler püre haline getirildikten sonra bebeğe verilmelidir. Olgunlaşmış ve yumuşak meyveler daha kolay ezilip püre yapılacağından meyve seçerken bu durum da göz önüne alınmalıdır. Eğer meyve çok olgun değil ve hafif sert ise buhar yardımıyla yumuşatılabilir. Örneğin çok kaynak olmayan sıcak suyun içinde meyve biraz bekletilebilir. Böylece hem kabuğu daha kolay soyulur hem de kolayca ezilmeye hazır hale gelir. Eğer bebek püre şeklinde yemeyi reddediyorsa asla zorlanmamalıdır. Püre yerine meyvenin suyu sıkılarak verilebilir. Ancak bebeğe aşırı miktarda meyve suyu verilmemelidir. Çünkü anne sütünü veya mamayı yetersiz kılabilir. Ayrıca bebekte dengesiz bir beslenme düzeni de oluşturabilir. Bu sebeple belli bir süre geçtikten sonra tekrar bebeğe meyveyi püre şeklinde vermeyi deneyebilirsiniz." diyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Sağlık, 2015.08.13 15:12