Bitcoin balon mu fırsat mı?

Özellikle son aylarda kırdığı rekorlar ile adını duyuran Bitcoin, kripto para piyasasının en ünlüsü. Peki, Bitcoin yatırımcıları nelere dikkat etmeli? Bitcoin nasıl alınır? Bitcoin için uzmanlar ne diyor? Bitcoin balon mu, fırsat mı? İşte bilmeniz gerekenler...

Uzmanlar, hızlı değer kazancı ve geniş piyasa değeriyle ilgi çeken sanal paraların potansiyel riskleri konusunda uyardı.

KapitalFX Araştırma Müdür Yardımcısı Enver Erkan organize bir piyasa bulunmaması ve arzını etkileyecek genel bir otorite olmaması nedeniyle sanal paralara güvenilemeyeceğini söyledi. Erkan, sanal paraların yazılımlarla üretildiğini hatırlatarak, "Gerekli teknolojik sisteme sahip birisi bunları üretebilir." dedi.

Sanal paraların potansiyel risklerine de değinen Erkan, Uluslararası Para Fonu ile AB Merkez Bankası'nın konuyla ilgili adımları olduğunu belirtti. Erkan, "Sanal paralarda teknolojik altyapı kaynaklı riskler veya kara para aklama gibi tehlikeler söz konusu." diye konuştu.

Türkiye'de foreks piyasalarının kısıtlanmasıyla alternatif piyasalara doğru bir yöneliş olduğuna dikkati çeken Erkan, ülkede hizmet veren bir sanal para borsası bulunmadığını fakat kırmızı çizgiler çekilerek borsa bünyesinde böyle bir marketin açılabileceğini bildirdi.

2018'İN EN BÜYÜK RİSKLERİNDEN BİRİ BİTCOİN

Deutsche Bank, Bitcoin'de yaşanabilecek sert düşüşün 2018'de piyasanın karşılaşacağı en büyük risklerden biri olacağını bildirdi.

Deutsche Bank'ın Baş Uluslararası Ekonomisti Torsten Slok, gelecek yıl büyümeyi etkileyebilecek piyasadaki 30 riskle ilgili olarak, bankanın müşterilerine bir rapor gönderdi. Listede Bitcoin'deki olası çöküş, riskler arasında 13. sırada yer aldı.

Bitcoin'de çöküş olasılığının yarı sıra Kuzey Kore ve yüksek enflasyon da listede yer aldı.

BİTCOİN NEDİR?

Bitcoin tamamen dijital bir para birimi, ödeme sistemi ve merkezi olmayan bir mutabakat ağıdır. Sistem üzerinde kullanıcılar birbirlerine aracı olmadan doğrudan transferler yapabilir. Yapılan işlemler, merkezi olmayan dağınık bir kayıt ve mutabakat sistemine kaydedilir. Bu kayıt ve mutabakat sistemine Blockchain adı verilir. Bitcoin ağı üzerinde transfer edilen değer birimi bitcoin (BTC) olarak adlandırılır.

Bitcoin bir şirket ya da kurum değildir. Bitcoin açık bir teknolojidir ve herkes herhangi bir engelleme olmadan katılabilir, kullanabilir.

BiTCOİN NE ZAMAN ÇIKTI?

Bitcoin ağı 3 Ocak 2009'da hayata geçti. Manifestonun yazarı Satoshi Nakamoto'dur fakat muhtemelen gerçek ismi değildir.

BİTCOİN NASIL ALINIR SATILIR?

Bitcoin alım satımı hizmeti veren yerli ve yabancı pek çok platform bulunmakta. Bu platformlar kullanıcılara hesaptan havaleden kredi kartından transfere kadar pek çok opsiyon sunmaktadır.

BiTCOİN MADENCİLİĞİ NASIL YAPILIR?

Madencilik bilgi kaydı sistemidir. Madenciler sürekli olarak yeni yayınlanan işlemleri toplayarak ve onaylayarak blok adı verilen yeni işlem gruplarına yönlendirerek blok zincirini sürekliliğini, bütünlüğünü ve değiştirilemezliğini sağlarlar. Her bir blok, bir önceki bloğa birleştirme sağlayan ve blok zincirine adını veren SHA-256 hash algoritmasını kullanarak bir önceki bloğun kriptografik özet fonksiyonunu içerir.

Ağın geri kalanı tarafından kabul edilebilmesi için yeni blok Proof Of Work diye adlandırılan 'Çalışmanın İspatı' içermelidir. Proof of work madencilerden bir defa kullanılan sayı anlamına gelen nonce bulmasını ister. Böylece blok içeriği nonce ile birleşince sonuç ağın zorluk hedefinden (difficulty target) sayısal olarak daha küçük hale gelir. Bu proof ağda onaylanan herhangi bir düğüm için kolaydır fakat oluşturması oldukça zaman alır. Güvenli kriptografik özet için madenciler zorluk hedefine ulaşmadan önce farklı birçok düğüm değeri denemelidirler.

Her 2016 blokta (Blok başına yaklaşık 10 dakikadan yaklaşık 14 gün), zorluk hedef ağın son performansına bağlı olarak yeni bloklar arasındaki ortalama süreyi on dakikada tutmak için ayarlanır. Bu sayede sistem ağdaki madencilik gücünün toplam miktarına otomatik olarak adapte olur.

1 Mart 2014 ve 1 Mart 2015 tarihleri arasında madencilerin yeni bir blok yaratmadan önce denemesi gereken ortalama nonce sayısı 16.4 kentilyondan 200.5 kentilyona çıktı.

Blokları zincirlemenin yanı sıra proof of work sistemi blok zinciri değişikliklerini oldukça zor hale getirir. Bu sayede sisteme saldıran biri, bir blok üzerinde yaptığı değişimin kabul edilebilmesi için sonradan gelen tüm bloklarda da değişiklik yapmak zorunda kalır. Yeni bloklar sürekli maden işlemine tabi tutulduğu için bir bloğun üzerinde değişiklik yapmanın zorluğu ve zaman geçtikçe sonradan gelen blokların sayısı artar.

BİTCOİN 20 YIL İÇİNDE NE KADAR OLACAK?

Social Capital`den Palihapitiya bitcoinin önümüzdeki 20 yıllık süre içinde 1 milyon dolar seviyesine ulaşacağını öngördü.

Palihapitiya bitcoine en erken dönemlerde yatırım yapan yatırımcılardan biri. Kendisi, bitcoin fiyatı 100 dolar seviyesindeyken, alım yapmıştı. 
CNBC'de katıldığı bir programda konuşan Palihapitiya, bitcoin'in önümüzdeki 3 ila 4 yıllk süre içinde 100 bin dolara ulaşacağını ve 20 yıllık süre içinde de 1 milyon dolara ulaşacağını öngördü.

Yıllar önce ilk bitcoin alımını ortalama 100 dolar civarından yapan Chamath Palihapitiya, kripto para biriminin yükseliş konusunda önünde halen uzun bir yol olduğuna inanıyor. Yatırımcı, kendisinin ve silikon vadisindeki diğer iki arkadaşının 2013 yılında dolaşımda bulunan bitcoinin yüzde 5'ine karşılık gelecek oranda alım yaptığını ve bu alımda bir bitcoinin kendilerine maliyetinin 100 dolar civarında olduğunu ve bunların bir kısmını yaşanan yükseliş sırsında sattığını belirtti.

Palihapitiya yatırımcıların halen sahip oldukları varlıkların yüzde 1'i oranında bir parayı kripto para birimine yatırabileceğine inanıyor ve; "Bu artık bir güven oyunu. Bu gerçek bir varlık değil. Bu fantastik temel bir yatırım koruma aracı haline geldi. Otokratik rejimlere karşı bir koruma aracı ve bildiğimiz bankacılık alt yapısı bu konuda çok da yardımcı olmuyor. Merkez bankalarının sonsuza kadar para basmasını sağlayamazsınız." ifdelerini kullanıyor.

Palihapitiya Social Capital'in kurucu ortağı ve CEO'su olarak görev yapıyor. Kendisi daha önce, Facebook'un üst düzey yönetici ekibi arasında yer alıyordu. Şirketinin yönettiği varlıkların tutarı 2.6 milyar Dolar seviyesinde bulunuyor.

NOBEL ÖDÜLLÜ EKONOMİSTTEN 'BİTCOİN' YORUMU

Nobel ödüllü ekonomist Joseph Stiglitz, Bitcoin'de kuralsız faaliyetler olduğunu söyledi. Stiglitz, Bitcoin'de kuralsiz faaliyetler bulunduğunu belirtti. Stiglitz, sanal paranın açık ve şeffaf olmadığının altını çizdi.

FED BiTCOİN İÇİN NE DEDİ?

Amerikan Merkez Bankası Başkanı Janet Yellen ise Çarşamba günü düzenlenen Federal Açık Piyasa Komitesi'nin (FOMC) toplantısının ardından Bitcoin'in hayli 'spekülatif' olduğunu aktardı.

BİTCOİN İÇİN BAKANLARIN AÇIKLAMALARI

Ekonomiden sorumlu Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek,Twitter hesabından yaptığı açıklamada, bitcoin konusunda uyarıda bulunarak, şunları kaydetti:

"Bitcoin finans tarihinin en büyük balonu olan lale çılgınlığını geçmiş. Bu spekülasyondan uzak durmalı. Bitcoin fiyatı aniden aşırı derecede yükselebileceği gibi daha sonra çöküşe de geçebilir."

Tarihe "lale çılgınlığı" ve "lale balonu" dönemi olarak geçen olay, 1600'lü yıllarda Hollanda'da ortaya çıkmıştı. O dönem, lale soğanı fiyatlarının inanılmaz artışı ve ardından sert düşüşü bu şekilde nitelendirilmişti. Ekonomi çevreleri, son dönemde bitcoinde yaşanan ani yükseliş ve inişleri de lale çılgınlığı yaşanan döneme benzeterek yatırımcıları uyarıyor.

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Ankara Ticaret Odası (ATO) tarafından, ATO Congresium'da gerçekleştirilen "3. Marka Festivali"nde sanal para Bitcoin'i değerlendirdi. Bitcoin hakkında vatandaşları uyaran Zeybekci, "Bitcoin bugün çılgınlık haline geldi. Şu anda yok, bir aralar Türkiye'de saadet zincirleri vardı, hatırlar mısınız?" diye sordu.

Bu tarz çılgınlıklarda dolandırıcılığın en sondakine kadar devam ettiğini kaydeden Ekonomi Bakanı şunları söyledi: "Bu global bir saadet zinciridir, alt zemini yoktur. Bu, dünyayı sadece bir veya iki her şeyiyle kontrol ettiğiniz, cendere altına aldığınız, gerektiğinde zulmettiğiniz bir para birimine mahkum edemeyeceğinizin çıkışlarıdır bunlar. Onun için bunun çaresi de bulunacak."

BİTCOİN İÇİN SPK NE DEDİ?

SPK, sanal para birimlerine dayalı spot veya türev işlemler yapılmaması gerektiğini belirtti. Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) aracı kurumlara gönderdiği Genel Mektup'ta Bitcoin ve benzeri sanal paraların fark kontratı işlemlerine konu olup olmayacağı, sanal paralara dayalı türev araçlara yönelik müşterilere hizmet verilip verilmeyeceği hakkında kurula muhtelif aracı kurumlar tarafından görüş taleplerinin iletildiği bildirildi.

Genel Mektup'ta söz konusu taleplerin görüşüldüğü kurulun 27 Kasım 2017 tarih ve 43 sayılı toplantısında sanal para birimleri ile ilgili olarak Türkiye'de bir düzenleme veya tanımlama bulunmadığı ve Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında yer alan türev araçlara dayanak teşkil edebilecek unsurlar içerisinde sanal para birimlerinin bulunmadığı dikkate alınarak, bu aşamada müşterilere yönelik sanal para birimlerine dayalı spot veya türev işlemler yapılmaması gerektiği hususunda  bildirimde bulunulmasına karar verildiği bildirildi.

BİTCOİN CAİZ Mİ?

Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanlığı ise Bitcoin'in devlet tarafından tanınmaması nedeniyle alım ya da satımının uygun olmadığını söylüyor. Bu fetvaya göre, devletin Bitcoin'i tanıması ve hakkında gerekli düzenlemeleri yapması halinde tutum değişebilir. Ancak blockchain (blok zinciri) mekanizmasıyla şifrelenmiş ve artık kurucularının bile müdahil olamadığı söylenen bir sisteme Türkiye ya da başka bir devlet tarafından nasıl bir düzenleme getirileceği de büyük bir soru işareti.

Sonuç olarak, Bitcoin bizleri geleceğin para birimine hazırlayan, ekonomideki aktörleri bu tarz işlemlere aşina kılmaya yarayan bir kripto para vazifesi görebilir. Herhangi bir otoriteye bağlı olmaması, kimlik bilgilerinin gizliliği gibi nedenlerle, bir gün hiç var olmamış gibi ortalıktan kaybolabilir de. Bunları bilmiyoruz, hep birlikte göreceğiz. Bundan zarar görenler iştahlı ve risk seven yatırımcılar olur. Onlar da zaten merkez bankaları ve diğer otoritelerin uyarılarına kulak asmadıkları için, kendi kararlarının sonucuna katlanmak durumunda kalırlar.

Diğer yandan Bitcoin'deki değer artışında sabit arz faktörünün çok hayati olduğunu söylemiştik. Şu an sabit olarak bilinen 21 milyon Bitcoin'in bir kaç yıl sonra artırılmayacağını kim garanti edebilir? Zaten sahibinden haberimiz olmayan, yarın sabah yok olsa hesap sorulacak bir mercii bulunmayan bir kripto paradan söz ediyoruz.

BİTCOİN'İN 5 BÜYÜK RAKİBİ

Ethereum (ETH)

Bitcoin gibi blok zincir (blockchain) teknolojisi ile geliştirilen Ethereum, 2014 yılında dijital para biriminin daha da merkeziyetçilikten uzaklaştırılması için Vitalik Buterin tarafından yaratıldı.

45,5 milyar dolar piyasa değeri olan Ethereum 442 dolar civarından işlem görüyor.

Ripple (XRP)

Daha önce bitcoin geliştiricileri tarafından 2012 yılında California'da kullanıma açılan Ripple, New York Times'ın alıntıladığı bazı uzmanlara göre bitcoinin en olası halefi.

9,82 milyar dolar piyasa değeri olan Ripple, 0,25 dolardan işlem görüyor.

IOTA (MIOTA)

IOTA, kalabalık dijital para birimi sahasının yeni oyuncusu.

6,75 milyar dolar piyasa değeri olan IOTA, 2,43 dolardan işlem görüyor.

Dash (DASH)

Dash bu isme kavuşmadan önce Ocak 2014'te XCoin (XCO), ardından Darkcoin, en son olarak da 'dijital para'dan (digital coin) esinlenerek Dash ismiyle piyasaya çıktı.

6 milyar dolar piyasa değeri olan Dash, 777 dolardan işlem görüyor.

Litecoin (LTC)

Bir Google çalışanının eseri olan Litecoin, bitcoinin altın rengine nazaran gümüş olarak betimleniyor. Bunun sebebi daha daha ucuz ve daha erişilebilir bir seçenek olması.

5,47 milyar dolar piyasa değeri olan Litecoin, 101 dolardan işlem görüyor.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Ekonomi, 2017.12.14 11:00