Bir firmanın konkordatoya başvuracağı nasıl tahmin edilir?

Ekonomide sıkılaşma politikalarının ve likidite darboğazının derinden hissedildiği son dönemde, iş dünyasının en büyük endişelerinden biri de iş ortaklarının ani konkordato kararları oluyor. Piyasada zincirleme bir reaksiyon yaratan ve domino etkisiyle tedarikçilerini de peşinden sürükleyen konkordato süreçleri, aslında ticari hayatta aniden ortaya çıkmıyor. Uzmanlar, bir firmanın mahkemeye başvurarak hukuki koruma kalkanı istemeden aylar önce, piyasaya çok ciddi "erken uyarı sinyalleri" verdiğine dikkat ediyor.

Peki, ticari ilişkide bulunulan veya alacaklı olunan bir şirketin konkordato ilan edeceği önceden nasıl tahmin edilir? İşte piyasa uzmanlarının işaret ettiği o kritik göstergeler:

1. ÇEK VADELERİNİN ANİDEN UZAMASI VE "TAKAS" TALEPLERİ

Piyasadaki finansal sağlığın en net barometresi çeklerdir. Bir firma, daha önce 60-90 gün vadeli çalışırken aniden vadeleri 180 ila 240 güne çıkarmaya çalışıyorsa bu ilk alarmdır. Ayrıca, piyasaya dağıttığı kendi çeklerini geri toplayarak daha uzun vadeli çeklerle takas etmek istemesi, firmanın o dönemki ödeme gücünü kaybettiğini gösterir. Sanayi sitelerinde başlayan "çekleri yazılıyor" fısıltıları, genellikle konkordatonun en güçlü habercisidir.

2. TEDARİKÇİ ZİNCİRİNİN KIRILMASI VE "PEŞİN ALIMA" ZORUNLULUK

Şirketin yıllardır mal aldığı ana tedarikçilerini aniden değiştirmesi ve piyasada daha az tanınan, gevşek vadeler sunan yeni firmalara yönelmesi, eski borçların ödenemediğinin kanıtıdır. Ana tedarikçiler mal akışını kesince, firma üretimi sürdürebilmek için fahiş fiyatlara da olsa vadeden kaçınmaya ya da tam aksine mal bulabilmek için eldeki son nakitle zararına "peşin" alımlara yönelir.

3. STOKLARIN PİYASA FİYATININ ÇOK ALTINDA NAKDE ÇEVRİLMESİ

Bir firmanın ürettiği veya elinde bulundurduğu stokları, piyasa değerinin çok altında, agresif ve ani indirimlerle nakde çevirmeye çalışması "acil likidite" çığlığıdır. Bankalardan kredi bulamayan şirket, kâr marjını tamamen sıfırlayarak, hatta zararına mal satarak günü kurtarmaya ve nakit akışını fonlamaya çalışır. Bu durum sürdürülebilir olmadığı için son durak genellikle mahkeme koridorları olur.

4. BANKA LİMİTLERİNİN KAPANMASI VE FAKTORİNGE HÜCUM

Finans sektörünün bir firmadan ümidini kesmesi, banka kredilerinin yenilenmemesi veya limitlerin dondurulmasıyla anlaşılır. Banka kapıları yüzüne kapanan şirket, yüksek komisyon ve faiz oranlarına rağmen faktoring şirketlerinin kapısını aşındırmaya, fatura kırdırmaya ve vadeli alacaklarını çok yüksek zararlarla nakde çevirmeye başladıysa, finansal uçurumun kenarına gelmiş demektir.

5. VARLIK SATIŞLARI VE ÜST DÜZEY İSTİFALAR

Şirket yönetiminin veya ortaklarının, şirkete kayıtlı gayrimenkulleri, fabrikaları, lüks araçları ya da şahsi mülklerini aniden satışa çıkarması, içeriye acil sermaye enjekte etme çabasıdır. Öte yandan, şirketin mali durumunu en iyi bilen finans müdürleri (CFO), muhasebe müdürleri ve mali müşavirlerin kısa süre içinde peş peşe istifa etmesi, içeride hukuki ve finansal sorumluluk almak istemeyen profesyonellerin gemiyi terk ettiğini gösterir.

6. KAMUSAL VE PERSONEL ÖDEMELERİNİN AKSAMASI

SGK prim ödemelerinin, vergi taksitlerinin üst üste aksatılması, vergi dairelerinden gelen haciz ihbarnameleri ve en önemlisi işçi maaşlarının parça parça ya da gecikmeli yatırılmaya başlanması, mali yapının tamamen tıkandığının en net ve somut kanıtıdır.

UZMANLAR UYARIYOR: "SİNYALLERİ İYİ OKUYUN"

Finansal analistler, ticaret dünyasında hiçbir firmanın durup dururken konkordato ilan etmediğini vurguluyor. Yukarıdaki maddelerden birkaçının aynı anda yaşandığı şirketlere karşı tedarikçilerin ve KOBİ'lerin çok daha temkinli yaklaşması, açık hesap çalışmaktan kaçınması ve kendi varlıklarını koruma altına alması hayati önem taşıyor.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Ekonomi, 2026.05.20 16:40