Bursa'nın eski sinemaları nereye kayboldu? İşte bugün yerlerinde bulunan yapılar

Bursa'nın bugünkü kalabalık caddelerinde yürürken bir zamanlar aynı sokaklarda sinema kuyruklarının oluştuğunu hayal etmek zor. Oysa geçmişte kent merkezinin pek çok noktasında sinema salonları bulunuyor, yeni vizyona giren filmler kadar bu salonların kendisi de şehir hayatının önemli bir parçası olarak görülüyordu. Sinemaya gitmek, yalnızca film izlemek anlamına gelmiyordu. Ailelerin hafta sonu planları, gençlerin buluşmaları, arkadaş gruplarının akşam programları çoğu zaman bu salonların çevresinde şekilleniyordu. Ancak televizyonun yaygınlaşması, alışveriş merkezlerinde çok salonlu sinemaların açılması ve kent merkezindeki ticari dönüşüm, geleneksel sinema salonlarının giderek seyirci kaybetmesine yol açtı. Bursa'nın eski sinemalarının önemli bir bölümü bugün faaliyet göstermiyor. Bazılarının binası hâlâ ayakta olsa da içindeki perde ve koltukların yerini bambaşka işletmeler aldı.
Saray Sineması: Yangından sonra yeniden açıldı, sonunda kapandı Setbaşı'nın hafızalara kazınan yapılarından biri olan Saray Sineması, Bursa'nın en eski sinema binalarından biri olarak biliniyor. Geçmişi 1912 yılına uzanan yapı, ilk dönemlerinde Şark Tiyatrosu ve Şark Sineması adıyla anıldı. 1928 yılında Şafak, 1950'li yıllarda ise Saray adını aldı. 1982 yılında çıkan yangın, binanın sinema geçmişinde önemli bir kırılma noktası oldu. Uzun süre kullanılmayan yapı, yapılan çalışmaların ardından 1997 yılında Prestige Sinemaları adıyla yeniden sinemaseverlere kapılarını açtı. Ancak bu dönüş de kalıcı olmadı. Sinema salonu 2013 yılında kapandı. Yapı daha sonra farklı ticari işletmeler tarafından kullanıldı. Bugün Setbaşı'nda ayakta duran bina, bir dönem yüzlerce kişinin film izlemek için buluştuğu günlerden oldukça farklı bir işleve sahip.
Burç Sineması: Altıparmak'ın sinema hafızası Altıparmak Caddesi'nde 1970'li yıllarda hizmet vermeye başlayan Burç Sineması, Bursa'nın uzun yıllar ilgi gören salonları arasında yer aldı. Özellikle 1980'li ve 1990'lı yıllarda kent merkezinde sinemaya gitmek isteyenlerin uğrak noktalarından biri oldu. Burç markası zaman içinde farklı salonlarla da anıldı. 1998 yılında Bademli yolu üzerinde Agora İş Merkezi'nde Bademli Burç, 1999 yılında ise Altıparmak'ta Yazıcıoğlu Sinemaları Burç Cinedrome adıyla yeni salonlar açıldı. Ancak sinema sektöründeki değişim bu salonları da etkiledi. Burç Cinedrome 2012 yılında kapandı ve bulunduğu yerde daha sonra Çetinkaya mağazası hizmet vermeye başladı. Altıparmak'taki Burç Sineması ise 2014 yılından itibaren sinema faaliyetini sonlandırarak Burç Kongre ve Gösteri Merkezi adıyla etkinliklere ev sahipliği yapmaya başladı.
Kısmet Sineması: Yangınla sona eren kısa bir dönem Şehreküstü'nde 1965 yılında açılan Kısmet Sineması, Bursa'nın eski kapalı sinema salonlarından biriydi. Döneminde Türk filmlerinin gösterildiği salonda çarşamba günleri halk günü düzenleniyordu. Ancak sinemanın ömrü uzun olmadı. 27 Ağustos 1979 tarihinde çıkan yangın, salonun faaliyetlerini sona erdirdi. Bir zamanlar film izlemek isteyenlerin buluştuğu noktada bugün aynı adı taşıyan Kısmet İşhanı bulunuyor. Kısmet Sineması'nın hikâyesi, Bursa'da sinema salonlarının yalnızca seyirci kaybı nedeniyle değil, yangın gibi olaylar sonucunda da kapanmak zorunda kaldığını gösteriyor.
Dilek Sineması: Heykel'deki eski salonun yerinde artık başka bir yapı var Heykel ve Atatürk Caddesi çevresinde sinema kültürünün önemli duraklarından biri olan Dilek Sineması da artık geçmişte kaldı. Bir dönem film gösterimlerinin yanı sıra konserlere de ev sahipliği yapan salon, 1980'li yılların başında kapandı. Sinemanın bulunduğu yapı daha sonra ortadan kalktı ve yerine farklı bir ticari yapı yapıldı. Bugün bölgeden geçenlerin büyük bölümü, aynı noktada yıllar önce bir sinema salonunun bulunduğunu bilmiyor. Dilek Sineması'nın kapanması, kent merkezindeki eski sinema kültürünün gerilemesinin dikkat çeken örneklerinden biri olarak hafızalarda yer alıyor.
Yazıcıoğlu Yazlık Sineması: Mahfel'in arkasında artık film gösterilmiyor Bursa'da sinema denildiğinde yalnızca kapalı salonlar değil, yazlık sinemalar da önemli bir yer tutuyordu. Setbaşı'nda Mahfel'in arkasında bulunan Yazıcıoğlu Yazlık Sineması, sıcak yaz akşamlarında açık havada film izlemek isteyenleri ağırlıyordu. 1940'lı yıllarda Şafak adıyla anılan yazlık sinema, daha sonraki yıllarda Setbaşı Sineması ve Yazıcıoğlu Yazlık Sineması olarak da bilindi. 1968 yılında faaliyet gösterdiği belirtilen salon, zaman içinde kapanarak ortadan kalktı. Bugün aynı alan otopark olarak kullanılıyor. Bir zamanlar açık havada film izlemek için sandalyelerin doldurduğu noktada artık araçlar bulunuyor.
Rüya Sineması: Irgandı Köprüsü'nün altında bir sinema vardı Bursa'nın tarihi yapılarından Irgandı Köprüsü'nün altında da bir dönem sinema faaliyet gösteriyordu. Rüya Sineması olarak bilinen yazlık salon, hafta sonları film gösterimleriyle izleyicileri ağırlıyordu. 1970'li yılların sonunda kapanan sinema, bugün Bursa'nın sinema geçmişine ilişkin arşivlerde ve eski kent anlatılarında karşımıza çıkıyor. Irgandı Köprüsü'nü ziyaret edenlerin çoğu, köprünün altında bir zamanlar film gösterildiğini bilmiyor. Tayyare Sineması ise kültür merkezi olarak yaşamaya devam ediyor Bursa'daki bütün eski sinema yapılarının hikâyesi kapanışla sonuçlanmadı. 1932 yılında kapılarını açan Tayyare binası, kentin kültür hayatındaki yerini farklı bir işlevle korumayı başardı. Uzun yıllar sinema ve gösteri etkinliklerine ev sahipliği yapan yapı, restorasyon çalışmalarının ardından Tayyare Kültür Merkezi olarak kullanılmaya başladı. Bugün tiyatro, konser ve çeşitli kültür-sanat etkinlikleriyle Bursalıları ağırlıyor.
Bir kentin değişen hafızası Bursa'nın eski sinemalarının hikâyesi, yalnızca kapanan işletmelerin geçmişinden ibaret değil. Bu salonlar, farklı kuşakların anılarını, kent merkezindeki sosyal yaşamı ve bir dönemin eğlence alışkanlıklarını temsil ediyor. Bugün eski sinemaların bulunduğu noktalarda mağazalar, iş hanları, kafeler ve otoparklar yer alıyor. Bazı binalar ayakta kalırken bazıları tamamen ortadan kalktı. Ancak Bursa'nın sinema hafızası, eski fotoğraflarda, gazete arşivlerinde ve o salonlarda film izleyenlerin anılarında yaşamayı sürdürüyor.
117528